Η αδυναμία ουσιαστικής και παραγωγικής διοίκησης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επιβεβαιώνεται καθημερινά. Με αφορμή τα προ δεκαημέρου επεισόδια λόγω ενός πάρτι που πραγματοποιήθηκε στην Πολυτεχνική Σχολή το βράδυ του Σαββάτου 7 Φεβρουαρίου και έληξε με την επέμβαση της αστυνομίας, τον «πόλεμο» με μολότοφ και χημικά και τις προσαγωγές που ακολούθησαν, οι πρυτανικές αρχές προχώρησαν σε μια σειρά αποφάσεων, που δείχνουν ότι δεν μπορούν να ασκήσουν ουσιαστική εποπτεία και καταφεύγουν στα εύκολα και γνωστού αποτελέσματος οριζόντια μέτρα. Αφού προέβη στην… πρωτοφανή δήλωση ότι κατά γεγονότα του… μαύρου Σαββάτου «δεν υπάρχει καμία φθορά δημόσιας περιουσίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και καμία εκδήλωση βίας», καθώς «οποιαδήποτε επεισόδια και παραβατική κοινωνική συμπεριφορά συνέβη εκτός του πανεπιστημιακού campus» -λες και αυτό ήταν το κύριο ζητούμενο της υπόθεσης και κανείς δεν νοιάζεται για τα καμένα αυτοκίνητα, τα κατεστραμμένα πεζοδρόμια, τους τραυματίες και το πολεμικό σκηνικό στο κέντρο της πόλης-, προχώρησε σε δύο αποφάσεις. Πρώτον, όλα τα κτίρια του ΑΠΘ θα κλείνουν στις δέκα το βράδυ και δεύτερον, την απαγόρευση κάθε εκδήλωσης που δεν έχει ακαδημαϊκό χαρακτήρα και περιεχόμενο. «Θύματα» αυτής της απόφασης υπήρξαν μέχρι στιγμής η εκδήλωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας για την ΕΠΟΝ, που τελικά πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, αλλά και η κοπή βασιλόπιτας του Ενιαίου Συλλόγου Διαδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού, δηλαδή των διδασκόντων του πανεπιστημίου, που ήταν προγραμματισμένη για χθες Δευτέρα στις 2 το μεσημέρι στο φουαγιέ του κτιρίου της Πρυτανείας, που τελικά πραγματοποιήθηκε κανονικά, αφού οι υπεύθυνοι κατάλαβαν το λάθος και την αστοχία τους.
Πρόκειται για αποφάσεις που παραπέμπουν στο -καθόλου επιστημονικό από ιατρική άποψη- «πονάει κεφάλι, κόψει κεφάλι». Αποφάσεις οριζοντίου χαρακτήρα, στις οποίες συχνά καταφεύγει η δημόσια διοίκηση στην Ελλάδα, επειδή δεν μπορεί να ξεχωρίσει «την ήρα από το στάρι». Αποφάσεις, οι οποίες υποβαθμίζουν τον ρόλο του ΑΠΘ, που δεν είναι -και δεν θα μπορούσε να είναι- αποκλειστικά και στεγνά ακαδημαϊκός, αλλά επεκτείνεται στην κοινωνική ζωή της πόλης και την επηρεάζει. Ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη, όπου πέρα από την παράδοση του συγκεκριμένου ιδρύματος που έκλεισε τα 100 χρόνια, δεν διαθέτει αρμούς της κεντρικής εξουσίας και ως εκ τούτου τα πανεπιστήμιά της έχουν αυξημένο κοινωνικό κύρος και (οφείλουν να ) παρεμβαίνουν στα ζητήματα της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.
Το ότι για χρόνια -για πολλά χρόνια, ενίοτε και με δημόσιες παροτρύνσεις- το ΑΠΘ και άλλα πανεπιστήμια υπήρξαν «μπάστε σκύλοι κι αλέστε» είναι γεγονός απόλυτα καταδικαστέο. Όλοι οι στοιχειωδώς λογικά σκεπτόμενοι ομονοούν ότι κάτι πρέπει να γίνει, ώστε μια κατάσταση που λειτουργούσε κατά του κάθε πανεπιστημίου να συμμαζευτεί. Η κατάργηση του ακαδημαϊκού ασύλου, το οποίο είχε θεσπιστεί για την απρόσκοπτη και ανεμπόδιστη διακίνηση των ιδεών και κατάντησε να προστατεύει διαπράττοντες εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου, είναι ένα σοβαρό πρώτο βήμα. Αλλά οι οριζόντιες απαγορεύσεις σαν κι αυτές που ανακοίνωσαν οι πρυτανικές αρχές του ΑΠΘ οδηγούν «από το ένα άκρο στο άλλο» και μετά βεβαιότητος αδικούν πολύ κόσμο. Άλλωστε συνήθως η πολιτική απαγορεύσεων, όταν διεκφεύγει της λογικής και εφαρμόζεται εκτεταμένα αποτυγχάνει και τροφοδοτεί αντίδραση και πιθανόν βία.
Έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα εδώ και χρόνια η εκάστοτε διοίκηση του ΑΠΘ είναι επιφορτισμένη πρωτίστως με το δύσκολο έργο της διατήρησης της ευταξίας σε ένα ίδρυμα ταλαιπωρημένο και εμφανώς πληγωμένο από αυθαίρετες συμπεριφορές. Πρόκειται για μια διαδικασία διοικητικού και αστυνομικού χαρακτήρα, την οποία προφανώς δεν συμπαθούν όσοι απαρτίζουν τις πρυτανικές αρχές, αφού οι άνθρωποι είναι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι. Μόνο που όταν κάποιος ασκεί διοίκηση και μάνατζμεντ γνωρίζει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει -ή μάλλον σίγουρα θα αντιμετωπίσει- κρίσεις, που χρειάζονται ειδικό χειρισμό και συνήθως ξεσπούν εκτάκτως. Αν και στην περίπτωση του ΑΠΘ οι διεκδικούντες τη διοίκησή του όφειλαν να γνωρίζουν ότι η εξασφάλιση της τάξης στα κτήρια και στο campus είναι από τις βασικές τους υποχρεώσεις και ως εκ τούτου να είναι προετοιμασμένοι.
ΥΓ. Χθες το μεσημέρι οι πρυτανικές αρχές του ΑΠΘ εξέδωσαν νέα ανακοίνωση στην οποία ελαφρώς ανασκευάζουν ό,τι είχαν παρουσιάσει ως απόφασή τους τις προηγούμενες ημέρες. «Οποιαδήποτε δραστηριότητα ή εκδήλωση –πέραν των ακαδημαϊκών και ερευνητικών– θα πραγματοποιείται εντός του ωραρίου και θα διενεργείται κατόπιν αδείας που θα χορηγεί ο αρμόδιος Κοσμήτορας ή Πρόεδρος», αναφέρουν χαρακτηριστικά, κάτι που δείχνει ότι η σύγχυσή τους επιτείνεται. Για να δούμε τι θα γίνει στην πράξη και στο πεδίο, αν και μάλλον το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι δεν θα γίνει τίποτα διαφορετικό απ’ ότι μέχρι τώρα. Δηλαδή κλεφτοπόλεμος και μπάχαλο.
