Είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση της ΝΔ στα επτά χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία προσπάθησε να πάει τη χώρα αρκετά βήματα μπροστά και εν πολλοίς το καταφέρνει.
Ψηφιοποίηση του κράτους και των υπηρεσιών του με το Gov, ευκολότερη εξυπηρέτηση του πολίτη με ηλεκτρονικά ραντεβού στα νοσοκομεία και σε πολλές άλλες δημόσιες υπηρεσίες, η Εργάνη, το 112, τα εξοπλιστικά προγράμματα με τις Belharra, τα Rafale και την παραγγελία των F-35, οι συμφωνίες για έρευνες κοιτασμάτων πετρελαίου και διαφορά άλλα.
Θα μου πείτε βέβαια ότι γι' αυτό τους ψηφίσαμε, άλλωστε η ρήξη με το βαθύ κράτος και ο εκσυγχρονισμός της χώρας ήταν προεκλογικά η σημαία του κυβερνώντος κόμματος και του Μητσοτάκη προσωπικά, αλλά στη χώρα που επί χρόνια ακούγαμε προεκλογικές υποσχέσεις που έμεναν απλώς λόγια, καλό είναι να το αναγνωρίζουμε.
Όμως εδώ και κάποιες μέρες βλέπω ότι ο - αναμφίβολα εκσυγχρονιστής - Πρωθυπουργός έχει ανοίξει και μια ακόμα ατζέντα, αυτή της πυρηνικής ενέργειας. Στο όνομα της επάρκειας της ηλεκτρικής ενέργειας και της αυτάρκειας της χώρας έχουν αρχίσει να εκπορεύονται από το Μαξίμου διάφορα σενάρια για κατασκευή πυρηνικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι θα είναι εξοπλισμένοι με τους λεγόμενους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, διεθνώς γνωστούς με το ακρωνύμιο SMR, οι οποίοι -υποτίθεται- ότι είναι απολύτως ασφαλείς, σε σχέση με τους παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, και θα εγκατασταθούν κυρίως, αλλά όχι μόνον, στα νησιά.
Είναι γεγονός ότι τα νησιά χρόνο με το χρόνο, λόγω του συνεχώς αυξανόμενου τουρισμού, έχουν όλο και μεγαλύτερες ανάγκες ηλεκτρικού ρεύματος, η προμήθεια του οποίου δεν μπορεί να καλυφθεί από τα ηπειρωτικά.
Είναι επίσης γεγονός ότι το καλοκαίρι η χώρα κατά τις πολύ ζεστές ημέρες αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα επάρκειας ρεύματος και αναγκάζεται να εισάγει ρεύμα από την γειτονική Βουλγαρία για να καλύψει την αυξημένη ζήτηση, λόγω της λειτουργίας εκατομμυρίων air conditions και τούτο θα γίνεται όλο και χειρότερο, λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Και είναι αλήθεια ότι με την αλματώδη εξέλιξη της ΑΙ, η οποία είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα, θα απαιτούνται όλο και μεγαλύτερες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος, οπότε είναι απαραίτητη η εξασφαλιση ενεργειακών πόρων για την παραγωγή του, αλλά φοβάμαι ότι στην περίπτωση αυτή ο Πρωθυπουργός βάζει το κάρο μπροστά από το άλογο.
Δεν είμαι ούτε ο Αϊνστάιν ούτε ο Οπενχάιμερ, δεν έχω άλλωστε ούτε την ευφυΐα τους ούτε την επιστημονική τους εκπαίδευση, αλλά ξέρω με βεβαιότητα ένα πράγμα : δεν υπάρχει 100% ασφαλής ανθρώπινη κατασκευή, άρα ούτε απόλυτα ασφαλής πυρηνικός αντιδραστήρας.
Και οποίος ισχυρίζεται κάτι τέτοιο λησμονεί, ή εσκεμμένα παραβλέπει, τα ατυχήματα στο Τσερνόμπιλ, το Θρι Μάιλς Άιλαντ, τη Φουκουσίμα, αλλά και κάποια, ευτυχώς μικρότερης βαρύτητας, συμβάντα σε άλλους πυρηνικούς σταθμούς.
Δεν είναι τυχαίο ότι στα αγγλικά τα πυρηνικά συμβάντα δεν αναφέρονται με τον όρο accident (ατύχημα), αλλά με τον όρο disaster (καταστροφή), γιατί αυτό ακριβώς είναι. Καταστροφή τόσο ανθρώπινη όσο και περιβαλλοντολογική.
Τα δυστυχήματα στους πυρηνικούς σταθμούς μοιάζουν παρά πολύ με τα αεροπορικά δυστυχήματα. Έχουν κάτι το τελεσίδικο. Συμβαίνουν πολύ σπάνια, αλλά όταν συμβούν, οι συνέπειες είναι τραγικές και μη αναστρέψιμες. Και αν τα αεροπορικά ατυχήματα αφορούν κάποιες δεκάδες ή εκατοντάδες θύματα και τους συγγενείς τους, τα πυρηνικά δυστυχήματα επηρεάζουν χιλιάδες ή εκατομμύρια και μάλιστα για πολλές γενιές. Στην περίπτωση της πυρηνικής ενέργειας δεν μπορούμε να μιλάμε για «κόστος επ'ωφελεία» γιατί το κόστος σε περίπτωση ατυχήματος είναι απείρως μεγαλύτερο από οποιαδήποτε ωφέλεια.
Και ουδείς μπορεί να εγγυηθεί 100% ότι ποτέ δεν θα συμβεί κάποιο ατύχημα σε πυρηνικό σταθμό, αλλά ας δεχθούμε ότι με την εξέλιξη της τεχνολογίας το ποσοστό ασφαλείας ανέρχεται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, πχ 99,999%.
Δυστυχώς στην περίπτωση της πυρηνικής ενέργειας το 0,001% που απομένει είναι τεράστιο ποσοστό. Και ούτε τα καλύτερα συστήματα αποφυγής, ούτε οι τελειότερες δικλείδες ασφαλείας δεν μπορούν να νικήσουν τον αμείλικτο νόμο των πιθανοτήτων. Το είδαμε και το ζήσαμε κατ'επαναληψη. Πάντα θα υπάρχει ένας λανθασμένος υπολογισμός, μια βαλβίδα που δεν λειτούργησε, ενα καταστροφικό τσουνάμι, κάτι που δεν προβλέφθηκε.
Πολύ περισσότερο δε στην περίπτωση μας, που ως λαός έχουμε ένα πρόβλημα με την εργασιακή ευσυνειδησία, για να το θέσω κομψά.
Όσο άρτια εκπαιδευμένοι και επιμελείς και αν είναι οι χειριστές των αντιδραστήρων, ανάμεσα στις εκατοντάδες από αυτούς θα υπάρχει πάντα η περίπτωση να βρίσκεται και ο ξάδελφος του Σταθμάρχη των Τεμπών και το ενδεχόμενο αυτό με κάνει να ανατριχιάζω.
Είναι αυτό το 0,001% που λέγαμε.
Αλλά ακομα και αν υποθέσουμε ότι όλα θα λειτουργούν τέλεια και ότι τους αντιδραστήρες δεν θα χειρίζονται άνθρωποι, στην φύση των οποίων υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο του λάθους, αλλά αλάνθαστα συστήματα ΑΙ, υπάρχει ένα ζήτημα το οποίο δεν μπορούμε να παραβλέψουμε και είναι οι «φίλοι» μας απέναντι.
Τοποθετώντας πυρηνικούς αντιδραστήρες - έστω τους μικρούς SMR- είτε στα νησιά είτε στην ενδοχώρα, γινόμαστε αυτομάτως ευάλωτοι σε περίπτωση επίθεσης. Και όσο και αν το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής σύγκρουσης με την Τουρκία είναι πολύ μικρό, είναι σίγουρα πολύ μεγαλύτερο από το 0,001% του ατυχήματος. Όσο και αν θωρακίσουμε τον εναέριο χώρο μας με αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα, όλοι γνωρίζουμε ότι ποτέ δεν θα μας εξασφαλίσουν πλήρη κάλυψη.
Και ένα θερμοηλεκτρικό εργοστάσιο που βομβαρδίστηκε σε 2 χρόνια το ξαναχτίζεις, ένας πυρηνικός σταθμός που καταστράφηκε κάνει μια περιοχή ακατοίκητη για δεκάδες χρόνια.
Μάλιστα δεν χρειάζεται καν να υπάρξει σύγκρουση, η πιθανότητα και μόνο αυτή να συμβεί και το ενδεχόμενο επίθεσης από τους απέναντι σε κάποιον πυρηνικό σταθμό, με τις τραγικές συνέπειες που αυτή θα μπορούσε να έχει, θα κάνει όλες τις Ελληνικές κυβερνήσεις σαφώς πιο ενδοτικές απέναντι στις οποίες Τουρκικές αξιώσεις.
Αν λοιπόν χρειαζόμαστε απεγνωσμένα ηλεκτρική ενέργεια και το δίλημμα είναι 4-5, έστω και μικροί, πυρηνικοί αντιδραστήρες ή πολύ περισσότερες ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά, δεν έχω αντίρρηση στο ενδεχόμενο να χρειαστεί να καταπίνω χαπάκια ιωδίου, να φυτέψουμε ανεμογεννήτριες σε όλο το Σέιχ Σου και να γεμίσουμε φωτοβολταϊκά την Πλατεία Αριστοτέλους, γιατί η πυρηνική ενέργεια είναι εξαιρετική...μέχρι το επόμενο ατύχημα.
* Ο Χρήστος Γιαννακούλας είναι δικηγόρος
