Μια τραχιά, ξηρή αίσθηση που την καταλαβαίνεις όχι μόνο στο στόμα και τη γλώσσα, αλλά σου πολιορκεί και τον ουρανίσκο και χτυπάει μέχρι και τα ούλα. Τέτοια είναι η γεύση της «καραμέλας» που πιπιλίζουμε κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, στυφή. Ψάχνουμε, λέει, χιλιάδες χέρια, δηλ. εργαζόμενους, για να καλύψουμε τις ανάγκες μας στον τουρισμό και τον επισιτιστικό τομέα. Ο πρώτος άλλωστε έχει την τιμητική του κυρίως αυτήν την εποχή και με τον δεύτερο επικαλύπτονται σε πολλές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των εκπροσώπων σε αυτούς τους δύο κλάδους, που εν πολλοίς είναι συγκοινωνούντα δοχεία όπως είπα, για τη φετινή κυρίως τουριστική περίοδο -σημειωτέον, ήδη τη διανύουμε σε πολλούς προορισμούς- αναζητούνται περίπου 80.000 εργαζόμενοι με σκοπό την κάλυψη των βασικών αναγκών.
Την ίδια εποχή πέρυσι λέγαμε πως ψάχνουμε να βρούμε 60.000 εργαζόμενους και την αντίστοιχη περίοδο δύο χρόνια νωρίτερα ο αριθμός έφτανε μόλις τις 50.000. Με μια κουβέντα, κάθε πέρυσι και καλύτερα και εδώ.
Δεν χρειάζεται να πούμε τι σημαίνει ο τουρισμός για την ελληνική οικονομία, ούτε και να επαναλαμβάνουμε κάθε τρεις και λίγο πόσο συμβάλλει στο ΑΕΠ της χώρας ο τζίρος του κλάδου. Ούτε φυσικά να λέμε ευλογώντας τα γένια μας στον καθρέφτη τι όμορφο τόπο έχουμε, πόσο ψηλά στις προτιμήσεις των τουριστών βρισκόμαστε και να επαναλαμβάνουμε τις πρωτιές που καταλαμβάνουμε ως ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς διεθνώς. Χρειάζεται όμως να υπενθυμίσουμε πως ένας από τους λίγους κλάδους εργαζομένων που υπογράφει σταθερά Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, μετά τη μνημονιακή λαίλαπα, είναι αυτός των ξενοδοχοϋπαλλήλων. Αυτό τουλάχιστον λένε τα χαρτιά. Γιατί στην πράξη οι αριθμοί δείχνουν πως μάλλον απέχουμε από αυτό που λέμε «επωφελής συμφωνία για όλους τους συμβαλλόμενους» ή σε πολύ απλά ελληνικά… win – win κατάσταση. Νικητές και χαμένοι, όλοι μαζί σέρνουν το ίδιο κάρο…
Κι ενώ λοιπόν είναι όλα τόσο καλά τακτοποιημένα, οι ιθύνοντες, αγνοώντας την πραγματική κατάσταση, αναρωτιούνται γιατί κάθε χρόνο ψάχνουν τόσους πολλούς εργαζόμενους για να καλύψουν τις ανάγκες στην πλειονότητα των ξενοδοχειακών μονάδων. Και μάλιστα σε βασικές ειδικότητες και ιδιαίτερα στα μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα. Γιατί σχετικά εύκολα μπορούν να βρουν μετρ και διευθυντές, αλλά καμαριέρες, ρεσεψιονίστ, λαντζέρηδες, μάγειρες, σερβιτόρους, ακόμη και ναυαγοσώστες, ειδικότητες αιχμής δηλαδή, που χρειάζονται για να σώσουν την τιμή και την υπόληψη του τουρισμού μας, δεν βρίσκουν. Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για τουρισμό υψηλών προδιαγραφών, που σημαίνει γερά πορτοφόλια, που θα πληρώσουν πανάκριβα ένα ταξίδι στα μέρη μας και θα αφήσουν λεφτά. Τουρισμός φυσικά είναι και το “rooms to let / Η θεία Λένα”, αλλά εκεί τα σεντόνια και τα μπάνια αποτελούν συνήθως οικογενειακή υπόθεση και τα χέρια βρίσκονται πιο εύκολα, είναι το ψωμί τους, το μεροκάματό τους.
Τα ίδια και χειρότερα συμβαίνουν στον τομέα του επισιτισμού και της εστίασης γενικότερα, όπου και ανήκουν χιλιάδες επιχειρήσεις απ΄ άκρου εις άκρον στη χώρα. Τι εστιατόρια, τι καφέ, τι πιτσαρίες, τι καντίνες, τι μπιτσόμπαρα, τι μπαράκια, τι νυχτερινά κέντρα, χιλιάδες χέρια αναζητούνται κάθε χρόνο.
Χωρίς πολλές αμπελοφιλοσοφίες και σοφίσματα, αυτό έχει πάντα να κάνει με τις οικονομικές απολαβές και συνήθως και με τις άθλιες συνθήκες εργασίες και διαμονής, κυρίως στους δημοφιλέστερους προορισμούς. Να σφίξει δηλαδή τα δόντια ένας εργαζόμενος στον τουρισμό για 9-10 μήνες -σε κάποιες περιοχές τόσο κρατά η σεζόν-, να μείνει με άλλους τρεις αγνώστους συνήθως σ’ ένα κοτέτσι, να μην παίρνει ρεπό, να δουλεύει σαν τον είλωτα και να μην κάνει ένα καλό κομπόδεμα, αφού οι μισθοί είναι της πείνας, ε, αυτό δεν το θεωρείς και κίνητρο για να πας σεζόν και δεν το θέλει και κανένας γονέας για τα παιδιά του.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά όμως παραμένουμε στο ίδιο έργο θεατές, ενώ όλοι ξέρουμε τι συμβαίνει, και παρά τα μέτρα που κάθε τόσο ανακοινώνονται, η αναζήτηση χεριών για τον τουρισμό και την εστίαση κρατάει χρόνια. Μάλιστα, βλέπουμε και το εξής: πολλοί επιχειρηματίες προσπαθώντας να καλύψουν τις ανελαστικές τους ανάγκες, παίρνουν εργαζόμενους από άλλους συναδέλφους τους πλειοδοτώντας στις αποδοχές. Σαν να βγαίνουν εργαζόμενοι σε πλειστηριασμό, θα λέγαμε σε ελεύθερη απόδοση. Σου δίνω τόσα παραπάνω να έρθεις σε μένα και πάει λέγοντας, δημιουργώντας μια κατάσταση σκληρού παζαριού.
Παράλληλα, βλέπουμε πως με το κιάλι ψάχνουν χιλιάδες εργαζόμενους και στα χωράφια, για να μαζέψουν τις σοδειές. Τα δέντρα φορτωμένα και οι καλλιέργειες στο φόρτε τους τους περιμένουν. Άλλη πλειοδοσία εκεί, αφού τα μεροκάματα είναι χαμηλά, οι δυσκολίες της δουλειάς μεγάλες κι όποιος προλάβει τον εργαζόμενο τον πήρε. Εδώ μάλιστα τα χρονοδιαγράμματα είναι πιο σφιχτά, αφού η… σεζόν είναι πραγματικά ανελαστική για την συγκομιδή.
Τα ίδια, αλλά χωρίς σεζόν, καταγράφονται ιδιαίτερα στον κατασκευαστικό τομέα και στη βιομηχανία. Ψάχνουν χιλιάδες εργαζόμενους στα τεχνικά επαγγέλματα κι αυτή η ζήτηση κρατάει χρόνια. Η στροφή κυρίως των νέων σε άλλα επαγγέλματα, όχι τεχνικά, και κυρίως σε αυτά που τους δίνουν πιο άμεσα απολαβές, δείχνει συνεχώς άδεια τη δεξαμενή των εργαζομένων κι εκεί -σύμφωνα με τους ειδικούς- κοντά στους 300.000 εργαζόμενους. Και φέτος οι περιβόητες διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες για την εισαγωγή εποχικών εργαζομένων πάνε περίπατο.
Γραφειοκρατικές διαδικασίες, ρεφλέξ χελώνας και πολλή αδικαίωτη αυτοπεποίθηση ότι θα τα καταφέρουμε από όσους τρέχουν τα σχετικά πρότζεκτ, οι εξαγγελίες του τύπου «δίνουμε λύσεις, δρομολογούμε συμφωνίες» δεν φαίνεται να πραγματώνονται. Και του χρόνου τα ίδια θα λέμε, είμαι σίγουρος. Όσο θα θέλουν εργαζόμενους κακοπληρωμένους, κακοδιάθετους και κακοκαρδισμένους, τα ίδια θα εξαγγέλλουμε κάθε χρόνο, τα ίδια και χειρότερα θα παθαίνουμε…