Το σκιτσάκι με τον χαμογελαστό αρκούδο να τσουγκρίζει το ποτήρι του και να πίνει κόκκινο κρασί με τον Γιάννη Μπουτάρη είναι ό,τι πιο χαρακτηριστικό ειπώθηκε για τον θανόντα το Σάββατο πρώην δήμαρχο Θεσσαλονίκης, η πολιτική κηδεία του οποίου γίνεται σήμερα Τρίτη, στις 12 το μεσημέρι, στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης. Αθωότητα κι ευαισθησία. Διότι η δημιουργία του «Αρκτούρου», της οργάνωσης για τη διάσωση της αρκούδας στη Δυτική Μακεδονία, στη δημιουργία της οποίας ο ίδιος συνέβαλε ουσιαστικά πριν από δεκαετίες, αποτελεί έργο που από μόνο του θα έκανε τον Μπουτάρη αξιοσημείωτη περίπτωση. Χάρη στον «Αρκτούρο» η άγρια ζωή στη Δυτική Μακεδονία, την Ήπειρο και τα βουνά της Κεντρικής Μακεδονίας και της Θεσσαλίας -στην ουσία η άγρια ζωή της χώρας μας- απέκτησε μια δεύτερη ευκαιρία επιβίωσης, ώστε σήμερα υπάρχει ισορροπία στη φύση και να μη μιλάμε για υπό εξαφάνιση είδη.
Ο ίδιος ο Γ. Μπουτάρης ήταν υπερήφανος για τον «Αρκτούρο», αλλά, πλέον, την τελευταία 20ετία ο ίδιος «ταξίδευε» πολύ μακριά. Ως οινοποιός ολκής συνέβαλε τα μέγιστα να αποκτήσει το κρασί το κύρος που του αρμόζει στην Ελλάδα. Ως επιχειρηματίας έκανε πολλά, όχι όλα επιτυχημένα. Ως δήμαρχος κάλυψε βασικά ιστορικά κενά για την πόλη του. Κατ’ αρχάς -όπως ο ίδιος έλεγε- ήθελε με πείσμα κάποια στιγμή να αναδειχθεί στο κορυφαίο αξίωμα της πόλης ως ένας αστός της πλατείας Αριστοτέλους, αριστερών πολιτικών πεποιθήσεων. Έστω κεντροαριστερών. Γι’ αυτό και επέμεινε δύο θητείες στα έδρανα της αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο. Αυτό προϋπέθετε απογαλακτισμό από τα κόμματα, κάτι που κατάφερε με την επιμονή του και σήμερα αποτελεί κληρονομιά και κεκτημένο για την πόλη. Ας μην ξεχνάμε ότι οι δύο δήμαρχοι που εκλέχθηκαν μετά από τον Μπουτάρη, ο Κωνσταντίνος Ζέρβας και ο Στέλιος Αγγελούδης, αν και δεν κατάφεραν να αποσπάσουν την… ευλογία του, κέρδισαν διαφημίζοντας -μεταξύ άλλων- την πολιτική τους ανεξαρτησία, που πρώτος εκείνος είχε επιβάλει στη Θεσσαλονίκη. Από εκεί και πέρα στις δύο δημαρχιακές του θητείες είχε επιτυχίες και αποτυχίες. Κατάφερε να δώσει στην πόλη τον αέρα που είχαν στερήσει οι υπερσυντηρητικοί, στα όρια της ξενοφοβίας, προκάτοχοι του, ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος και οι λοιποί. Το έκανε με συγκεκριμένες κινήσεις και ανοίγματα. Έτσι η Θεσσαλονίκη των κατηχητικών, των χριστιανόπουλων και των θρησκευτικών οργανώσεων έγινε επί των ημερών του η πρώτη ελληνική πόλη -και ως εκ τούτου πρωτεύουσα- στην οποία διοργανώθηκε Πορεία Υπερηφάνειας προς τιμήν της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας κι έτσι καθιερώθηκε το ετήσιο Thessaloniki Pride.
Επίσης, ο Μπουτάρης αναγνώρισε επισήμως το λαμπρό, αλλά και ιστορικά πολύ σκληρό, εβραϊκό παρελθόν της Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος πίστευε ότι η κοινωνία της πόλης χρωστάει μία έμπρακτη «συγγνώμη» στην εβραϊκή κοινότητα που ανθούσε μέχρι την Κατοχή, όταν την αφάνισαν οι Ναζί και στη συνέχεια λεηλάτησαν μαζί με ντόπιους συνεργάτες τους τις περιουσίες των Εβραίων. Κατάφερε, λοιπόν, να ενεργοποιήσει τόσο τους εναπομείναντες Εβραίους της Θεσσαλονίκης όσο και τις αντένες και τις διασυνδέσεις τους στο Ισραήλ και τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αναβιώσει η… αδυναμία των Εβραίων για τη Θεσσαλονίκη, που άλλωστε είναι διακηρυγμένη. Έχοντας στο DNA τους την αίσθηση του… διωγμού οι Εβραίοι θεωρούν διαχρονικά τη Θεσσαλονίκη ιδανική, εάν παραστεί ιστορική ανάγκη, να εξελιχθεί σε μικρό Τελ Αβίβ. Κάτι που επί των ημερών δημαρχίας Μπουτάρη πιστοποιήθηκε τόσο με εκτεταμένες επενδύσεις ακινήτων εβραϊκών κεφαλαίων στην πόλη, που συνεχίζονται, όσο και με την επιλογή της Θεσσαλονίκης για την κατασκευή Μουσείου Ολοκαυτώματος. Η ολοκλήρωσή του θα βάλει τη Θεσσαλονίκη οριστικά στον επίσημο χάρτη των εβραϊκών πόλεων, με ό,τι σημαίνει κάτι τέτοιο για την οικονομία και τον τουρισμό της.
Το άνοιγμά του στην Τουρκία ήταν επίσης αποτελεσματικό. Επί της δημαρχίας του άρχισε και πάλι η κίνηση των Τούρκων προς τη Θεσσαλονίκη, όπου υπάρχει το σπίτι που μεγάλωσε ο ιδρυτής του τουρκικού κράτους Κεμάλ Ατατούρκ, όταν η πόλη βρισκόταν εντός των ορίων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μία κίνηση που υπήρχε παλαιότερα, καθώς για τους Τούρκους ο Κεμάλ είναι… πατερούλης, αλλά διακόπτονταν πολύ εύκολα κάθε φορά που διαταράσσονταν έστω και για λίγο οι σχέσεις των δύο κρατών. Ο Γιάννης Μπουτάρης έχοντας και ως επιχειρηματίας δουλέψει πάνω στην ελληνοτουρκική φιλιά -ήταν ανάμεσα σε αυτούς που στη δεκαετία του 1990 είχαν υποδεχθεί Τούρκους επιχειρηματίες στο ΕΒΕΘ υπό την πολιορκία οργισμένου πλήθους- δεν δίστασε να συγκρουστεί με τα ακραία στοιχεία της πόλης και μάλιστα σε μια εποχή που στο πολιτικό σκηνικό η Χρυσή Αυγή ανέβαινε σημαντικά και είχε αξιοσημείωτες δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη. Η στάση του εκτιμήθηκε από την άλλη πλευρά των συνόρων και οι ροές των επισκεπτών ξανάρχισαν, χωρίς από τότε να έχουν διακοπεί.
Στο πεδίο του τουρισμού, δηλαδή της επισκεψιμότητας της Θεσσαλονίκης, ο Γιάννης Μπουτάρης είχε το θάρρος να πάρει μια πρωτοβουλία, που γνώριζε ότι αρχικά θα επικριθεί. Αντιλαμβανόμενος την περιορισμένη αναγνωρισιμότητα της πόλης εκτός των γειτονικών βαλκανικών χωρών συμφώνησε -ως πρόεδρος του Οργανισμού Τουριστικής Προβολής και Μάρκετινγκ Θεσσαλονίκης- με την αεροπορική εταιρία χαμηλού κόστους Ryanair να έρθει στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», επιδοτώντας στην αρχή τον κάθε επιβάτη. Κάπως έτσι ξόδεψε μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, αλλά η Ryanair ήρθε και έμεινε στη Θεσσαλονίκη, την οποία μέχρι σήμερα συνδέει με αρκετούς ευρωπαϊκούς προορισμούς. Τη στιγμή που το έκανε -και άκουγε τα εξ αμάξης για κατασπατάληση πόρων- χρειαζόταν πολιτικό θάρρος, που ποτέ δεν του έλειψε. Ας θυμηθούμε πως ήταν δήμαρχος Θεσσαλονίκης όταν στήριξε τη Συμφωνία των Πρεσπών και το όνομα Βόρεια Μακεδονία, που κατά κοινή ομολογία υπήρξε -και ενδεχομένως εξακολουθεί να είναι- αντιδημοφιλής σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα.
Η Θεσσαλονίκη, λοιπόν, αποχαιρετά σήμερα όχι μόνο έναν πρώην δήμαρχό της, αλλά έναν διακεκριμένο πολίτη της, ο οποίος ακόμη κι όταν δεν κατείχε θεσμικές θέσεις ασχολήθηκε με τον τρόπο του με τα κοινά. Για χρόνια ήταν από τους βασικούς αιμοδότες της ομάδας μπάσκετ του Άρη, συνέβαλε μάλιστα προσωπικά στην άνοδο του Παναγιώτη Γιαννάκη στη Θεσσαλονίκη και τη δημιουργία της… αυτοκρατορίας. Αλλά και ως μέλος της διοίκησης του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος συνέβαλε στον προσανατολισμό των επιχειρήσεων στον κοινωνικό τους ρόλο.
Πέρα και πάνω απ’ όλα αυτά τα συγκεκριμένα και σημαντικά ο κυρ- Γιάννης υπήρξε μία από τις πιο cool φιγούρες της Θεσσαλονίκης και της χώρας γενικότερα. Και ταυτόχρονα ένα ανοιχτό μυαλό. Κάποιοι τον χαρακτήρισαν αερικό και ίσως να ήταν. Άλλωστε η προσωπικότητά του περισσότερο και λιγότερο το έργο του τον ανέδειξαν κατά καιρούς δήμαρχο της χρονιάς και άλλα παρόμοια σε διεθνή κλίμακα. Το βέβαιο είναι πως ένα παιδί από αστική και πλούσια οικογένεια επέμενε μέχρι το τέλος να μιλάει για τα πάθη και τις αδυναμίες του με… αφύσικη φυσικότητα. Για το ποτό, που για χρόνια τον είχε εγκλωβίσει. Για το χόρτο που είχε καπνίσει. Για τις γυναίκες που τον είχαν σκλαβώσει. Για το τατουάζ στον καρπό του. Και για το σκουλαρίκι που φορούσε μέχρι τα 82 του, ακόμη και όταν ήταν δήμαρχος. Ένα… Παιδί των Λουλουδιών, σε βελτιωμένη έκδοση.