Του Γιώργου Δώρα
Από τις επόμενες ώρες –αν δεν συμβεί κάτι εξωφρενικά εξωπραγματικό- η Ελλάδα θα βρίσκεται εντός νέου Μνημονίου τριετούς διάρκειας. Οι Έλληνες επιχειρηματίες, μικρομεσαίοι, εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, νέοι, γέροι και παιδιά, θα ζουν και πάλι με βάση ένα πλάνο, το οποίο οι ίδιοι θα πληρώσουν, με την ελπίδα στο τέλος του δρόμου να υπάρχει ένα ήσυχο και όμορφο πάρκο.
Όπως λένε στην αγορά της Θεσσαλονίκης «τα τελευταία χρόνια έχουμε συνηθίσει στα δύσκολα κι επομένως δικαιούμαστε να πιστεύουμε ότι θα τα καταφέρουμε και πάλι, ενώ αν υπήρχε αποτυχία, η καταστροφή δεν ήταν μόνο βέβαιη, αλλά και πολύ μεγάλης έκτασης». Και συμπληρώνουν: «Θα σταθούμε όρθιοι, πιθανώς με απώλειες, αλλά πάντως με την προοπτική μιας αξιόπιστης οικονομίας και με κατοχυρωμένο το ευρωπαϊκό κεκτημένο».
Από την εμπειρία του τελευταίου διαστήματος το απολύτως βέβαιον είναι ότι κανείς, πλέον, δεν δικαιούται να υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε ή ότι δεν καταλάβαινε. Με κλειστές τράπεζες, ουρές στα ΑΤΜ και capital control τα όνειρα –ακόμη και όταν γίνονται- είναι μπερδεμένα, γκρίζα και… διακοπτόμενα. Αν και θεωρητικά η ζωή δεν έχει μονόδρομους ή αδιέξοδα, η πραγματικότητα έχει αποδείξει ότι η δυνατότητα της πρόβλεψης αποτελεί πλεονέκτημα, συχνά σωτήριο. Ειδικά στην οικονομία είναι τόσα τα εργαλεία και τόση η συσσωρευμένη εμπειρία που οι μελλοντικές εικόνες μπορούν να έρθουν πιο κοντά. Παρά τις απρόβλεπτες καταστάσεις που δημιουργούνται όσοι έχουν καθαρό μυαλό μπορούν να ζωγραφίσουν το γενικό περίγραμμα με αρκετή σαφήνεια.
Εν προκειμένω η συμφωνία αναμένεται κατ’ αρχήν να ηρεμήσει την διαλυτική –αλλά απολύτως δικαιολογημένη- κοινωνική ανησυχία. Ενδεχομένως να εντείνει σε πρώτη φάση την ύφεση, αλλά ταυτόχρονα να δρομολογήσει μια αργή, αλλά σταθερή και σχετικά σίγουρη βελτίωση το επόμενο διάστημα. Όσο για το ασύντακτο Grexit αποτελεί μετά βεβαιότητος διαβατήριο καταστροφής και διαλύσεως. Διότι πολλοί μπορεί να μιλούν για αχαρτογράφητες περιοχές και επομένως απρόβλεπτες εξελίξεις, αλλά σε όλα τα σενάρια η εποχή της ανάπτυξης, που πιθανολογείται ότι θα έρθει λόγω του πληθωριστικού εθνικού νομίσματος, ακολουθεί μετά την ισοπέδωση της ελληνικής οικονομίας και την πλήρη φτωχοποίηση των Ελλήνων. Κάποιοι –λένε οι ίδιοι- δεν έχουν να χάσουν τίποτα, εφ’ όσον και σήμερα βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Δικαίωμά τους να το πιστεύουν, αλλά δεν ισχύει. Η γενική κατάσταση της χώρας μπορεί να γίνει πολύ χειρότερη, παρασέρνοντας για χρόνια τους πάντες στον βυθό.
Έτσι κι αλλιώς οι συντριπτικά περισσότεροι συνέλληνες έχουν άλλη άποψη. Θέλουν να μείνουν στην Ευρωζώνη. Θέλουν να έχουν στην τσέπη τους το ευρώ, που σηματοδοτεί ευρύτερα πράγματα από την οικονομική ευστάθεια. Δεν επιθυμούν την απομόνωση για λόγους κοινωνικής προόδου και κοσμοπολιτισμού.
Άλλωστε η εικόνα των Βαλκάνιων, όπως ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα, που κάνουν μαθήματα ευρωπαϊσμού στην Ελλάδα ενώπιον της Μέρκελ είναι –αν μη τι άλλο- εξόχως ενοχλητική.