του Στράτου Σιμόπουλου*
Σύμφωνα με το Startups in Greece Venture Financing Report 2024-2025 των Found.ation και EIT Digital πάνω από 555 εκατ. ευρώ επενδύθηκαν σε περισσότερες από 90 ελληνικές startups το 2024, αντανακλώντας μια ισχυρή αύξηση 15% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ενώ αυτή είναι η πραγματικότητα στην Ελλάδα, οι ευρωπαϊκές αγορές σημείωσαν πτώση 5%.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια έκθεση η γυναικεία εκπροσώπηση παραμένει χαμηλή, με τις γυναίκες ιδρυτές να αντιπροσωπεύουν μόνο το 24% των νεοφυών επιχειρήσεων. Παρά τη σταδιακή βελτίωση συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων παραμένει ισχυρό στη χώρα μας.
Το gender gap στις χρηματοδοτήσεις των startups στην Ελλάδα, οφείλεται σε πολυδιάστατες αιτίες.
Καταρχάς, σημαντικό ρόλο παίζουν τα υφιστάμενα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι γυναίκες στον επιχειρηματικό χώρο.
Πιο συγκεκριμένα, οι επενδυτές φαίνεται να θεωρούν ότι οι άντρες επιχειρηματίες είναι πιο ικανοί ηγέτες σε σχέση με τις γυναίκες.
Επιπρόσθετα, φαίνεται ότι, λόγω της ανδρικής κυριαρχίας στον επιχειρηματικό χώρο και στα κοινωνικά δίκτυα, είναι πιο εύκολο για τους άνδρες να έχουν πρόσβαση σε επενδυτές.
Θα πρέπει να παραδεχθούμε, φυσικά, ότι σε παγκόσμιο επίπεδο η συμμετοχή των γυναικών στον τομέα των επιχειρήσεων είναι κάπως περιορισμένη.
Το πρόβλημα γίνεται οξύτερο αν αναλογιστούμε πόσες είναι οι γυναίκες που κατέχουν ηγετικές θέσεις.
Ουσιαστικά, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Από τη στιγμή που δεν υπάρχουν πολλά παραδείγματα γυναικών επιχειρηματιών ειδικά στην Ελλάδα, μειώνεται η αυτοπεποίθησή τους. Έτσι, είναι δύσκολο να πιστέψουν ότι οι ίδιες μπορούν να επιτύχουν στον επιχειρηματικό κλάδο και να προσελκύσουν χρηματοδότηση.
Το πρόβλημα γίνεται οξύτερο καθώς οι γυναίκες αντιμετωπίζονται ως στηλοβάτες της οικογένειας που δεν έχουν τον απαραίτητο χρόνο για να αναπτύξουν πετυχημένες επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν και κάποιες πρωτοβουλίες και προγράμματα στην Ελλάδα που προσπαθούν να μειώσουν το gender gap και να ενθαρρύνουν τις γυναίκες να αναπτύξουν τις δικές τους επιχειρηματικές ιδέες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο πρόσφατος νόμος 5178/2025 του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Σκοπός αυτού του νόμου είναι η εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης, η ενσωμάτωση τεχνολογιών που διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την αποδοτικότητα στις κοινωνικές παροχές, κ.λπ.
Πολύτιμη είναι η διοργάνωση δράσεων ενδυνάμωσης, με σκοπό την δυναμικότερη παρουσία των γυναικών σε θέσεις ευθύνης, καθώς και την καλύτερη διαχείριση των προκλήσεων στον επιχειρηματικό χώρο.
Χρήσιμη είναι και η συμμετοχή γυναικών σε εκπαιδευτικά προγράμματα με σκοπό να καταρτιστούν σε ποικίλα αντικείμενα, να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους και τις δεξιότητες τους με στόχο την προσωπική και την επαγγελματική τους ανέλιξη.
Ωστόσο, απαιτείται συνεχής προσπάθεια για να ξεπεραστούν οι δομικές αδυναμίες και τα στερεότυπα που επιδρούν στις χρηματοδοτήσεις των γυναικείων startups.
Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι πολλές γυναίκες προσπάθησαν και κατάφεραν να δημιουργήσουν επιτυχημένες νεοφυείς επιχειρήσεις.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα επιτυχημένων start ups που δημιουργήθηκαν από γυναίκες είναι το GRANDMAMA, το πρώτο εξειδικευμένο site για την τρίτη ηλικία, η KORI που αναπτύσσει αλγορίθμους eye tracking για την καταγραφή των κινήσεων του οφθαλμού ιδίως των παιδιών.
Στις πετυχημένες γυναικείες startups ανήκει το STAR SLEEP, που οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν μοναδικές εμπειρίες υπαίθριου ύπνου, κάτω από τα αστέρια, σε πολυτελή και άνετα κρεβάτια που εναρμονίζονται με το φυσικό τοπίο, σε διάφορα γεωγραφικά σημεία.
Στην startup GENOSOPHY εξερευνούν πολλές πτυχές του μοναδικού γενετικού υλικού και του ιστορικού της υγείας.
Φυσικά η απαρίθμηση είναι ενδεικτική καθώς πολλές ακόμη νεοφυείς επιχειρήσεις με γυναίκες ηγέτιδες έχουν καταφέρει να ξεχωρίσουν και να διακριθούν.
Σημαντική είναι και η συμμετοχή γυναικών στην έρευνα.
Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για το 2019, το συνολικό προσωπικό που απασχολείτο σε Ε&Α στην Ελλάδα ανερχόταν σε 103.525 άτομα.
Από αυτά, οι 45.001 ήταν γυναίκες, με το σχετικό ποσοστό να ανέρχεται σε 43,5%.
Με βάση το ποσοστό αυτό, η Ελλάδα κατατάχθηκε 7η μεταξύ των χωρών της ΕΕ27 και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η πιο ενεργή και δυναμική συμμετοχή των γυναικών συνεπάγεται μεγαλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Αυτή η εξέλιξη θα ωφελήσει σημαντικά το ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα.
*Ο Στράτος Σιμόπουλος είναι βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής
