Δεν τα ξέρουμε όλα. Δεν είναι κακό. Ας μάθουμε από τα βήματα που κάνουν άλλες χώρες, δεν είναι κακό να αντιγράψουμε. Τα καλά τους φυσικά. Κι αυτά όχι όμως κομμένα και ραμμένα στα μέτρα μας και κατά πώς μας βολεύει. Γιατί μια αντιγραφή για να είναι καλή, πρέπει να είναι και πιστή, αλλιώς χαλάει το γλυκό. Αλλιώς γίνεται άθλιο κακέκτυπο και όσα λίφτινγκ και να κάνεις το πρωτότυπο είναι μακριά.
Πάρτε, για παράδειγμα, το θέμα των πανελλαδικών εξετάσεων των τελευταίων ημερών. Χιλιάδες υποψήφιοι στο νήμα για τα πανεπιστήμια. Κάθε χρόνο ένα ράλι με δύο εβδομάδες εξετάσεων, που κρίνουν τα επόμενα βήματα των παιδιών μας. Αλήθεια, έχετε ακούσει ποτέ για τις παν-γαλλικές ή παν-βελγικές εξετάσεις και το πώς εισάγονται οι απόφοιτοι των λυκείων στα δικά τους πανεπιστήμια; Πήρε το αφτί σας ποτέ κάτι για φροντιστήρια στο Σικάγο; Ακούσατε τίποτα για μαθήματα ειδικής βαρύτητας στην Ολλανδία; Μήπως είδατε ποτέ στην Αγγλία να συζητάνε για το αδιάβλητο των εξετάσεων; Δεν συμφωνείτε πως όλα αυτά που περνάμε εδώ θα τους… κουφάνουν εάν τους τα περιγράψουμε; Κάτι δεν κάνουμε καλά. Ας το ξαναδούμε. Κι ας τους αντιγράψουμε. Ίσως ξέρουν κάτι καλύτερα από εμάς. Εξάλλου, σε μια τέτοια αντιγραφή κανείς δεν θα μας μηδενίσει.
Δεν είναι κακό να αντιγράψουμε επίσης τα καλά τους στα συστήματα υγείας φερ’ ειπείν. Πάρτε παράδειγμα τις ελλείψεις στα ασθενοφόρα και τα πληρώματα που τα στελεχώνουν. Ακούσατε ποτέ για κάποιον Αυστριακό να πεθαίνει στην καρότσα αγροτικού κοντά στο Σάλτσμπουργκ, επειδή το ασθενοφόρο ήταν σε άλλο περιστατικό μακριά; Μη βιαστείτε να απαντήσετε πως είναι δυνατές οι οικονομίες τέτοιων χωρών. Γιατί κι εδώ «πέφτουν» χρήματα στην υγεία και δεν είναι και λίγα. Απλώς η στόχευση είναι διαφορετική. Ας θυμηθούμε πως πριν από λίγους μήνες αποφασίσαμε να αναβαθμίσουμε ενεργειακά -και πολύ καλά κάναμε, γιατί έτσι θα εξοικονομηθούν πόροι- το σύνολο των νοσηλευτικών μονάδων και Κέντρων Υγείας της χώρας μας. Ωστόσο, να τα αναβαθμίσουμε ενεργειακά χωρίς να έχουμε τους απαραίτητους γιατρούς και νοσηλευτές ή τα απαραίτητα ασθενοφόρα τι νόημα έχει; Ακούσατε εσείς στη Γαλλία να ψάχνουν νοσοκόμες για να βγάλουν τις εφημερίες ή να ζητούν από ορθοπεδικό να κάνει την εφημερία παιδιάτρου ποτέ; Εδώ το είδαμε. Ας τους αντιγράψουμε. Δεν είναι για κακό.
Είδατε ποτέ σε άλλες χώρες να κρατούν δικαστικοί 10 και 15 χρόνια υποθέσεις στα συρτάρια τους και να μην κουνιέται φύλλο για τις ευθύνες; Ακούσατε ποτέ στη Γερμανία να λένε πως δεν φτάνουν οι υπάλληλοι για να κάνουν ελέγχους στις τιμές; Εδώ γιατί εμείς να θεωρούμε πως διανύουμε μια κανονικότητα, πηγαίνοντας αντίθετα στο ρεύμα; Ας τους αντιγράψουμε. Είναι αδιανόητο να πεις σε Γερμανό πως δεν μπορούν να γίνουν έλεγχοι στην αγορά, γιατί τα κλιμάκια δεν φτάνουν. Θα πέσει στον Ρήνο αν τ΄ ακούσει…
Είδατε ποτέ εσείς στη… Σκωτία να μιλούν για τακτοποίηση αυθαιρέτων; Κάτι άλλο κάνουν. Είδατε ποτέ εσείς στην Ισπανία να προσλαμβάνουν εποχικούς δασοφύλακες τον Ιούλιο, για να τρέξουν στα καιόμενα δάση; Είδατε ποτέ εσείς στη Δανία να τρέχουν να ελευθερώσουν μπαζωμένα ρέματα και να ερίζουν ποιανού ευθύνη είναι;
Όλα αυτά είναι μικρά δείγματα καθημερινότητας, στην οποία μάλλον αυτοσχεδιάζουμε με συνταγές αλά… τούρκα. Σκεφτείτε πως για χρόνια σε μας απαγορεύονταν οι μηχανές ντίζελ στις μεγάλες πόλεις, ενώ στη Φρανκφούρτη και τη Λυών κυκλοφορούσαν κανονικά, ή ότι εμείς έχουμε ακόμη και συνεχίζουμε να στήνουμε τα διόδια πάνω στον αυτοκινητόδρομο, ενώ στην ΕΕ τα έχουν στις εισόδους - εξόδους των δρόμων…
Το ξαναλέω: δεν είναι κακό να τους αντιγράψουμε.
Ένα τέτοιο λαμπρό παράδειγμα αντιγραφής θα μπορούσε να είναι κι η εφαρμογή καθεστώτος τετραήμερης εργασίας χωρίς μείωση αποδοχών. Εδώ, αν το αναφέρει κανείς, θα τον περάσουν για αφελή ή τρελό. Αλλά ας δούμε τα δεδομένα πιλοτικών εφαρμογών που ήδη τρέχουν σε κάποιες χώρες, όπως σε Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ και Ισλανδία. Δεν τις λες και… κομμουνιστικές. Σύμφωνα με χτεσινό δημοσίευμα της «Deutsche Welle», αυτές οι χώρες κάνοντας πιλοτική εφαρμογή του μέτρου βρήκαν πως η απόδοση των εργαζόμενων είναι έτσι μεγαλύτερη, απουσιάζουν λιγότερο λόγω ασθενείας, είναι παραγωγικότεροι και πιο ευτυχισμένοι. Οι επιχειρήσεις εξοικονομούν πόρους στην ενέργεια, οι εργαζόμενοι χρόνο στις μετακινήσεις κι εν κατακλείδι μειώνονται οι ρύποι στο περιβάλλον, δηλαδή το περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι μικρότερο. Άρα, κι ο πλανήτης ζει με λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Δεν είναι κακό να το δούμε κι αυτό, με πρόγραμμα όμως και συστηματικότητα. Γιατί αν το ξεφουρνίσεις τώρα έτσι νέτα σκέτα, χωρίς να το παρουσιάσεις ως μέρος ενός ευρύτερου αποδοτικού προγράμματος, σε έναν π.χ. εστιάτορα στο Φηροστεφάνι της Σαντορίνης, ε, θα κατρακυλάει καμιά βδομάδα στην καλντέρα…
Όνειρα θερινής νυκτός; Φυσικά, εμείς τώρα έχουμε άλλες προτεραιότητες μπροστά μας: πόσο κοστολογούνται τα… ακοστολόγητα προγράμματα των κομμάτων ενόψει 25ης Ιουνίου και ποιος λέει την αλήθεια που προσπαθεί να κρύψει ο άλλος…