Την προηγούμενη εβδομάδα δημοσιοποιήθηκαν μια σειρά από μεγάλα έργα υποδομής σε όλη τη χώρα, τα οποία προγραμματίζεται να δημοπρατηθούν μέχρι το τέλος του έτους. Μεταξύ αυτών την περιοχή της Θεσσαλονίκης και της Κεντρικής Μακεδονίας επηρεάζουν και μάλιστα πολύ σημαντικά έξι έργα.
Το σχετικό αναλυτικό δημοσίευμα του πάντα καλά ενημερωμένου για τέτοια θέματα ypodomes.com, είναι ενδεικτικό για τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.
Εγώ θέλω να επικεντρώσω το ενδιαφέρον μου στα έξι έργα της ευρύτερης περιοχής μας, διότι αποτελούν εξαιρετικά κρίσιμες υποδομές, τις οποίες τις περιμένουμε εδώ και πολλά χρόνια και έρχονται να καλύψουν σημαντικά κενά, αλλά και να δώσουν αναπτυξιακή ώθηση στον τόπο μας.
Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται οι δυο Μονάδες Απορριμμάτων (ΜΕΑ) ανατολικού και δυτικού τομέα, που θα κατασκευαστούν σε συγκεκριμένες περιοχές της Θεσσαλονίκης, το εμπορευματικό κέντρο στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου, το νέο Ογκολογικό Νοσοκομείο στο πρώην στρατόπεδο Καρατάσιου και οι δυο οδικοί άξονες, Θεσσαλονίκη – Έδεσσα και Δράμα – Αμφίπολη.
Τα έργα αυτά πέρασαν από χίλια κύματα και αποτελούν σημαντικές υποδομές που θα μας απασχολήσουν τα επόμενα πολλά χρόνια. Πιο «ταλαιπωρημένες» είναι οι δυο ΜΕΑ, για τις οποίες η προσδοκία είναι να δώσουν επιτέλους σοβαρή και σύγχρονη λύση στη διαχείριση των απορριμμάτων σε όλη την Κεντρική Μακεδονία. Το εμπορευματικό κέντρο στο Γκόνου και το νέο Θεαγένειο στο Καρατάσιου δεν υπέστησαν ανάλογη βάσανο, χωρίς κάποιος όμως να μπορεί να πει ότι όλα κύλησαν με τις ταχύτητες που έπρεπε. Κι από την άλλη, οι δυο οδικοί άξονες αποτελούν πάγια αιτήματα, τα οποία όμως πήραν σοβαρή μορφή και ρότα υλοποίησης μόλις τα τελευταία χρόνια, καθώς οι διεκδικήσεις των τοπικών φορέων και κοινωνιών εισακούστηκαν σε πρακτικό επίπεδο κι όχι θεωρητικά.
Δεν μπορώ να πω εάν η κυβέρνηση λειτούργησε πιο μεθοδικά από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, ούτε εάν απλώς ωρίμασαν οι ιδέες και οι μελέτες, ούτε εάν η συγκυρία είναι αυτή που βοήθησε καθώς βρέθηκαν οι αναγκαίοι πόροι για να προχωρήσουν αυτά τα έργα. Σίγουρα όμως μπορώ να πω ότι πρέπει να πιστωθεί στην κυβέρνηση και η πολιτική βούληση και η αποτελεσματικότητα για την έναρξη και υλοποίηση αυτών των πολύ μεγάλων έργων υποδομής στην περιοχή μας. Δεν έχω καμιά διάθεση αβάντας στην κυβέρνηση, αλλά δεν μπορώ να παραβλέψω τις προσπάθειες που τελεσφορούν στη διάρκεια της θητείας της. Να μην κάνω τον μπροστινό, ούτε όμως και τον τυφλό...
Πάμε να δούμε τα έργα.
Πρώτον η ΜΕΑ ανατολικού τομέα, που σχεδιάστηκε να δημιουργηθεί στον Άγιο Αντώνιο της Θέρμης. Έργο προϋπολογισμού 241 εκ. ευρώ, που ανέλαβε ο ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας και ουσιαστικά δρομολογήθηκε από το μακρινό 2021. Εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων της τοπικής κοινωνίας και αφού ξεπεράστηκαν μια σειρά από εμπόδια, η ΜΕΑ απέκτησε προσωρινό ανάδοχο και πλέον αναμένεται να προχωρήσουν οι εργασίες. Υπολογίζεται ότι θα επεξεργάζεται 128.200 tn/a σύμμεικτων αποβλήτων, δηλαδή το 36% των απορριμμάτων της Θεσσαλονίκης (συγκεκριμένες περιοχές), τα απορρίμματα όλου του νομού Χαλκιδικής, τα υπολείμματα των ΚΔΑΥ και των μονάδων βιοαποβλήτων Χαλκιδικής και ανατολικής Θεσσαλονίκης, καθώς και 22.000 tn/a προδιαλεγμένων αποβλήτων. Επίσης πολύ σημαντικό είναι ότι θα διαχειρίζεται τα απορρίμματα του δήμου Θέρμης και το 65% των απορριμμάτων του δήμου Θεσσαλονίκης.
Η ΜΕΑ δυτικού τομέα στον δήμο Λαγκαδά, προϋπολογισμού 250 εκ. ευρώ είναι επίσης εξαιρετικά κρίσιμη, διότι σταδιακά θα οδηγήσει στην αδρανοποίηση του ξεπερασμένου ΧΥΤΑ στη Μαυροράχη ή έστω στην αποφόρτισή του. Τα δεδομένα ζητήματα στη λειτουργία του ΧΥΤΑ αποτέλεσαν το χειρότερο παράδειγμα για την κοινή γνώμη στην περιοχή, που αντιτάχθηκε στη νέα μονάδα. Ωστόσο, έπειτα από πολύ κόπο και με σύμμαχο τη λογική, οι αρμόδιοι κατάφεραν να πετύχουν μια μίνιμουμ συμφωνία στη βάση της βελτίωσης των πραγμάτων και σε ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο μέλλον για το περιβάλλον και τους πολίτες. Και αυτό το έργο το διαχειρίζεται ο ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας και αυτό άρχισε το 2021 και αυτό έχει προσωρινό ανάδοχο. Η ΜΕΑ θα διαχειρίζεται 300.000 τόνους απορριμμάτων ετησίως, ενώ σχεδιάστηκε να λειτουργεί εντός ενός σύγχρονου πάρκου κυκλικής οικονομίας με κέντρα έρευνας και καινοτομίας, με χώρους εκπαίδευσης φοιτητών και μαθητών, με υποδομές πρασίνου και αναψυχής μέχρι δημοτικό λαχανόκηπο και πειραματικούς αγρούς. Θα διαχειρίζεται ουσιαστικά τα απορρίμματα όλων των περιοχών της Κεντρικής Μακεδονίας, που δεν διαχειρίζεται η ΜΕΑ ανατολικής Θεσσαλονίκης και οι ΜΕΑ που λειτουργούν στους άλλους νομούς.
Για το Εμπορευματικό Κέντρο στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου ο προϋπολογισμός είναι 260 εκ. ευρώ και τον σχετικό διαγωνισμό τρέχει το Υπερταμείο. Εκεί συμμετείχαν τέσσερα σχήματα, ενδεικτικά του μεγάλου ενδιαφέροντος για ένα πρότζεκτ – κλειδί για την ανάπτυξη συνολικά της χώρας. Το σχέδιο κάνει λόγο για σύγχρονο εμπορευματικό κέντρο συνδυασμένων μεταφορών, για υποδοχέα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και κέντρο logistics. Η συνολική έκταση είναι 672.000 τ.μ. και μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να υπάρξει και παραχωρησιούχος.
Το νέο Ογκολογικό Νοσοκομείο έχει προϋπολογισμό 434 εκ. ευρώ και προσφάτως παρουσιάστηκε αναλυτικά το σχέδιο. Περιμένουμε τον διαγωνισμό και τη δημοπράτηση, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και από το 2026 – 2027 να αρχίσουν και οι εργασίες με διάρκεια ολοκλήρωσης τα τρία χρόνια.
Τέλος οι δυο οδικοί άξονες Θεσσαλονίκη – Έδεσσα (προϋπολογισμός 444 εκ. ευρώ) και Δράμα – Αμφίπολη (προϋπολογισμός 248 εκ. ευρώ) θα γίνουν με τη μέθοδο ΣΔΙΤ και έχουν μπει σε διαγωνιστική διαδικασία μαζί από το τέλος του 2022. Με την ολοκλήρωση των διαδικαστικών εντός του 2026 (ελπίζουμε) θα μετράμε μια τετραετία για να ολοκληρωθεί η κατασκευή τους. Για την αναγκαιότητά τους ούτε λόγος...
Και τα έξι έργα έχουν προτεραιοποιηθεί και περιμένουμε βάσει του κυβερνητικού σχεδιασμού τις δημοπρατήσεις μέχρι το τέλος του έτους. Για να μην καλλιεργούνται φρούδες ελπίδες, δημοπράτηση ή ακόμα και συμβασιοποίηση είναι η αρχή ενός έργου και το πρώτο βήμα για την έναρξή του, όχι το πρώτο για την ολοκλήρωσή του. Μέσα στο 2026 θεωρώ ότι θα είμαστε καλά εάν έχουν αρχίσει οι εργασίες. Και τους χρόνους μέχρι την ολοκλήρωση του καθενός τους προβλέπουν οι συμβάσεις.
Όμως εάν η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, τότε αυτό το πρώτο βήμα είναι και το αποφασιστικό κι ας έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Μιλάμε για έξι έργα και οι πόροι που διατίθενται πλησιάζουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Δεν τα λες και ευκαταφρόνητα, δεν τα λες και λίγα. Όσο μεγάλη είναι και η σπουδαιότητα των συγκεκριμένων έργων.