Skip to main content

Μέση Ανατολή: Από τον Λόρενς της Αραβίας στον Τραμπ της Ουάσιγκτον και της Γάζας

Όλα τα βλέμματα στραμμένα σήμερα στο Κάιρο, όπου θα εξεταστούν οι πτυχές του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει όμως πως συνήθως αυτά τα ζητήματα δεν λύνονται με λύσεις που έχουν συνταγή τον τσαμπουκά ή με απειλητικές αναρτήσεις στα socialmedia. Η Αλάσκα εξάλλου είναι πρόσφατη…

Σε έναν παγκόσμιο κατάλογο με τους τόπους που έχουν ποτιστεί και συνεχίζουν να ποτίζονται διαχρονικά με αίμα, σίγουρα κι αλίμονο η Μέση Ανατολή θα φιγουράρει στις πρώτες θέσεις. Διαχρονικά. Ιδιαίτερα όμως τα τελευταία δύο χρόνια. Τόσα ακριβώς έχουν περάσει -αύριο συμπληρώνονται 700 μέρες- από την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στο μουσικό φεστιβάλ “Supernova”, που είχε εκατοντάδες θύματα κι άλλους τόσους ομήρους. 

Ήταν χωρίς αμφιβολία μια μέρα που πρόσθεσε μία ακόμη μελανή σελίδα βίας στην ιστορία του πολέμου δεκαετιών που μετρά θύματα τόσο για τους Παλαιστίνιους όσο και τους Ισραηλινούς. Από εκείνη τη στιγμή και μέχρι σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη η παντελώς ανακόλουθη «απάντηση» των πανίσχυρων Ισραηλινών Στρατιωτικών Δυνάμεων στη Γάζα, με τα θύματα να έχουν ξεπεράσει τις 65.000 στον λαό των Παλαιστινίων - ανάμεσά τους χιλιάδες μικρά παιδιά κι άλλοι τόσοι άμαχοι. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, έχουν χαθεί εκατοντάδες όμηροι, άλλοι τόσοι επέστρεψαν στο Ισραήλ, ενώ στα χέρια της Χαμάς παραμένουν άλλοι 25 κι κάποιοι ακόμη θεωρούνται νεκροί, αλλά τους κρύβει η οργάνωση. Στο μεταξύ τα χτυπήματα του Ισραήλ επεκτάθηκαν στον Λίβανο, τη Συρία, το Ιράν, ακόμη και στην Ντόχα του Κατάρ. Ο δε ουράνιος θόλος του Τελ Αβίβ κι άλλων πόλεων του Ισραήλ δεν κατάφερε σε πολλές περιπτώσεις να προστατέψει τους Ισραηλινούς από ρουκέτες – πυραύλους που έπεσαν στο έδαφός τους.

Σήμερα, όμως, βρισκόμαστε υποτίθεται στην «ώρα μηδέν» (μηδέν και κάτι, θα λέγαμε), γιατί αφενός η Γάζα πια δεν υπάρχει όπως την ξέραμε, είναι μια περιοχή παντελώς ισοπεδωμένη, οι πρόσφυγες μπορεί να ξεπερνούν και το 1,5 εκατομμύριο και βολοδέρνουν από τη μια άκρη της Λωρίδας στην άλλη, εγκλωβισμένοι σε μερικά τετραγωνικά χιλιόμετρα, χωρίς τροφή και περίθαλψη, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ συνεχίζονται αδιάκοπα. Η διεθνής κοινότητα ή, τέλος πάντων, πάρα πολλές χώρες έχουν ζητήσει να σταματήσει η αιματοχυσία στη Γάζα, ωστόσο η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν ακούει κανέναν ή μάλλον ακούει μόνο έναν. Κι αυτός είναι ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ.

Όλα τα βλέμματα σήμερα είναι στραμμένα στο Κάιρο. Εκεί αναμένεται να συναντηθούν οι ειδικοί απεσταλμένοι από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Κατάρ με διαμεσολαβητές τους Αιγύπτιους. Η Αίγυπτος, ως περιφερειακός παίκτης που είναι στην περιοχή, φιλοξενεί τη σημερινή συνάντηση, στο τραπέζι της οποίας θα εξεταστεί το σχέδιο Τραμπ με τα 20 σημεία που προτείνει για την επόμενη μέρα στη Γάζα. 

Κι ενώ όλοι μας αγωνιούμε να επικρατήσει ειρήνη, τα εμπόδια είναι πάρα πολλά και κάποια μάλλον ανυπέρβλητα. Ενδεικτικά να σημειωθεί πως, ενώ τόσο ο Αμερικανός πρόεδρος όσο και ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Μάρκο Ρούμπιο, λένε πως η ειρήνη μπορεί να έλθει στην περιοχή, αλλά ξεκάθαρα τονίζουν πως ο πόλεμος δεν τελείωσε ακόμη. Διεθνείς αναλυτές στρέφουν την προσοχή τους στα εξής: αφενός η Χαμάς συμφώνησε στο σχέδιο Τραμπ, αλλά πουθενά δεν αναφέρει στην απάντησή της τα περί αφοπλισμού της και το τι θα γίνουν τα μέλη της, αφετέρου η τύχη των ομήρων είναι ακόμη εξαιρετικά θαμπή. Επίσης, οι ίδιοι τονίζουν ότι το Ισραήλ επιμένει να συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή -ασχέτως εάν θέλουν να τις βαφτίζουν «αμυντικές» κι ας μην είναι- ενώ πουθενά δεν υπάρχει αναφορά στα περί ίδρυσης ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Γιατί όμως λέμε πως είμαστε στην ώρα μηδέν; Γιατί πολύ απλά ο Τραμπ ξεκαθάρισε -στη Χαμάς- πως «είτε το παίρνετε το σχέδιο ως έχει και επιστρέφετε τους ομήρους ή ξεχάστε όλα». Σε ακόμη πιο σκληρή γραμμή ο πρωθυπουργός του Ισραήλ επίσης διατυμπανίζει, θέλοντας να ευχαριστήσει όσο μπορεί τα ακροδεξιά στελέχη στην κυβέρνησή του, πως είτε θα δεχτείτε το σχέδιο με το «καλό» είτε με την βία. Κι αυτό το έργο το ξέρει πολύ καλά.

Την ίδια στιγμή ο Αμερικανός πρόεδρος, που δεν έχει κρύψει πως ονειρεύεται για την περιοχή να γίνει ένα… resort με τους επενδυτές real estate να τρίβουν τα χέρια τους, έχει βάλει για τα καλά πλώρη για Στοκχόλμη ώστε να πάρει… το Νόμπελ Ειρήνης. 

Όλα αυτά βέβαια και αυτά που αναμένονται σήμερα και τις επόμενες ημέρες στο Κάιρο έχουν εξαιρετική σημασία για τις ΗΠΑ. Η φούσκα της Αλάσκας, όπου είχε γίνει η περίφημη και πολλά υποσχόμενη τότε ρωσοαμερικανική συνάντηση, έσκασε, δεν του βγήκε η… υπακοή και η συμμόρφωση του Βλαντιμίρ Πούτιν για  ειρήνευση στην Ουκρανία. Αντιθέτως, ο πόλεμος συνεχίζεται με μεγαλύτερη ένταση και με σημαντικές προεκτάσεις και σε γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες. 

Μέσα σε όλα αυτά ίσως ο Ντόναλντ Τραμπ να ονειρεύεται έναν ρόλο τύπου «Λόρενς της Αραβίας», όπου ο περιβόητος αξιωματικός του αγγλικού στρατού είχε να επιδείξει μερικά αξιομνημόνευτα κατορθώματα μεταξύ του Α΄ και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώνοντας έστω προσωρινά τους Άραβες εναντίων των Οθωμανών στη Μέση και την Εγγύτερη Ανατολή. Εκείνος είχε περάσει στο πάνθεον των διαμεσολαβητών -φυσικά βοήθησε και η ταινία του Ντέιβιντ Λιν με τον Πίτερ Ο’ Τουλ- αλλά στο φινάλε η ενότητα ήταν προσωρινή, ένα πυροτέχνημα στην ιστορία. Ο… δικός μας Λόρενς προσπαθεί να βάλει σε τάξη -με το δικό του μοντέλο- τον πλανήτη, ενώ δεν καταφέρνει να συμμαζέψει ούτε τα δικά του εσωτερικά ζητήματα. Οι δυνάμεις της Εθνοφρουράς (δηλ. του στρατού) στις ΗΠΑ έχουν… φούριες σε μεγάλες πόλεις, ακόμη και στην ίδια την Ουάσιγκτον!

Δεν πρέπει επίσης να μας διαφεύγει πως συνήθως αυτά τα ζητήματα δεν λύνονται με λύσεις τύπου τσαμπουκά ή με απειλητικές αναρτήσεις στα social media, όπως αρέσκεται να κάνει ο Τραμπ. Γιατί εάν και πάλι κρίνουμε από τις σφιχτές αγκαλιές που είχε με τον Πούτιν και τα πενιχρά αποτελέσματά τους, δεν πρέπει να περιμένουμε και πολλά ούτε και τώρα. Εδώ και δεκαετίες χρησιμοποιούμε ευρέως τη λέξη «μεσανατολικό» για να δείξουμε ότι κάτι δεν λύνεται, να άλλη μια φορά που βρίσκει εφαρμογή γάντι στην περιοχή που τον γέννησε.

Η Μέση Ανατολή όμως παραμένει μια κομβική περιοχή για τον πλανήτη. Εκτός του ότι εκεί συναντώνται τρεις μεγάλες θρησκείες και περνούν οι σημαντικότεροι αγωγοί ενέργειας, είναι δίπλα μας, δίπλα στην Ευρώπη, γειτονιά μας. 

ΥΓ: Σήμερα περιμένουμε και τον επαναπατρισμό των συμπολιτών μας που συμμετείχαν στον στολίσκο με την ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα και αντιμετωπίστηκαν ούτε λίγο ούτε πολύ ως τρομοκράτες από τους Ισραηλινούς κομάντος. Ανάμεσά τους μια βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου, η Πέτη Πέρκα, της Νέας Αριστεράς, αλλά και δύο συνάδελφοί μας δημοσιογράφοι, μέλη της ΕΣΗΕΜ-Θ, ο Μπάμπης Μπίκας και η Μαρίνα Μεϊντάνη. Με το καλό να έρθουν πίσω να δούμε τι έχουν να μας πουν. Όχι ότι δεν φανταζόμαστε…