Η δημόσια συζήτηση που τροφοδότησε τις τελευταίες εβδομάδες η προοπτική έκδοσης του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα για τα πεπραγμένα της περιόδου 2015 – 2023 κορυφώθηκε χθες με την έκδοση της «Ιθάκης», καθώς πολλά πολιτικά πρόσωπα αισθάνονται την ανάγκη είτε να σχολιάσουν, είτε να απαντήσουν. Από άποψη marketing plan δεν υπάρχει αμφιβολία ότι συγγραφέας και εκδότης πέτυχαν τον στόχο τους να δημιουργήσουν προσμονή και πιθανόν να καταφέρουν μια εκδοτική επιτυχία. Διότι στη γνωστή Ελλάδα του χαβαλεδιστάν, στην οποία πολλά βιβλία εκδίδονται -περί τις 11.500 τίτλοι ετησίως-, αρκετά πωλούνται και λίγα διαβάζονται, υπάρχουν αρκετοί που θα αγοράσουν αυτές τις 750 σελίδες για να διαβάσουν ενδεχομένως κάποια αποσπάσματα. Το να σε αντιμετωπίζουν οι αναγνώστες με κουτσομπολίστικη διάθεση μάλλον δεν είναι καλό ούτε για έναν πρώην πρωθυπουργό που καταθέτει την… απολογία του, ούτε για έναν πολιτικό που επιθυμεί να κάνει μια… επανεκκίνηση. Το συμπέρασμα, πάντως, που προκύπτει από τις αποκαλυπτικές προδημοσιεύσεις είναι ότι στην πιο κρίσιμη στιγμή της μεταπολιτευτικής της ιστορίας η Ελλάδα «ευτύχησε» να έχει για πρωθυπουργό έναν αδαή, που πήγαινε από αυταπάτη σε αυταπάτη. Έναν πρωθυπουργό -ας πούμε- καλών προθέσεων, ο οποίος επιβεβαίωσε το ρητό που λέει ότι «ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις». Αλλά κι έναν άνθρωπο, ο οποίος, συγχρόνως, αποδεικνύεται μικρόψυχος, αφού στις σελίδες της «Ιθάκης» τα βάζει με υπουργούς και συνεργάτες, τους οποίους ο ίδιος επέλεξε, αλλά και στήριξε την κρίσιμη ώρα! Γι’ αυτό και μόνο το βιβλίο ενδεχομένως να συστήνεται ως παράδειγμα προς αποφυγή στα μαθήματα ηγεσίας, που, πλέον, γίνονται σε πολλά πανεπιστήμια του κόσμου.
Ο ρόλος της Δημοτικής Αστυνομίας και…
Το κυκλοφοριακό στη Θεσσαλονίκη ανταποκρίνεται αρκετά καλά στις δύο εβδομάδες που δεν κυκλοφορεί το μετρό, αφού η πόλη -και ειδικά το κέντρο- δεν…πνίγηκε στη λαμαρίνα. Φυσικά σε αυτό έχει συντελέσει η προσπάθεια της Τροχαίας που αστυνομεύει με αρκετή αυστηρότητα, αν και τελευταία καταγράφονται κάποιες… ρωγμές χαλαρότητας σε δρόμους που οδηγούν στο κέντρο, όπως είναι η Βασιλίσσης Όλγας. Σε αυτό συμβάλλει και η Δημοτική Αστυνομία, που για έναν μήνα -τόσο θα διαρκέσει σε αυτή τη φάση η διακοπή των δρομολογίων του μετρό- καθ' υπόδειξη της Τροχαίας αναλαμβάνει καθήκον σε κεντρικούς δρόμους, όταν χρειάζεται. Εκεί όμως που πρέπει να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα είναι το θέμα των φορτοεκφορτώσεων, το οποίο βρίσκεται στην ευθύνη του δήμου που «νομοθετεί» για τους όρους και τις προϋποθέσεις. Διότι χωρίς αμφιβολία ακόμη κι αν οι αυθαίρετες διανομές έχουν κάπως περιοριστεί με τα ωράρια, επίσης κάπως, να τηρούνται, το φαινόμενο παραμένει ενεργό. Είτε αφορά τα μίνι μάρκετ και την εστίαση είτε τα φαρμακεία.
…η πρόκληση στο Δημαρχείο
Στις 9.20 χθες (Δευτέρα) το πρωί ένα φορτηγάκι του δήμο Θεσσαλονίκης κινούνταν στη Βασ. Γεωργίου με κατεύθυνση το δημαρχιακό μέγαρο, έξω από το οποίο πάρκαρε, με τον οδηγό να μιλάει στο κινητό του τηλέφωνο! Προφανώς ο συγκεκριμένος άνθρωπος δεν είναι ούτε ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος, ούτε ο μοναδικός που το κάνει σε αυτή την πόλη και σε αυτή την χώρα. Εδώ πασίγνωστοι αθλητές και ηθοποιοί -δηλαδή δημόσια πρόσωπα- πιάνονται στα…πράσα για υπερβολική ταχύτητα ή οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ χωρίς δίπλωμα και πινακίδες και κάνουν σα να μη τρέχει τίποτα, αλλά και ο δημοτικός υπάλληλος που βγαίνει στη λεωφόρο δεν πρέπει να δίνει το καλό παράδειγμα;
Ο γερασμένος πληθυσμός της Κεντρικής Μακεδονίας
Εξαιρετικά σοβαρή είναι η κατάσταση με το δημογραφικό στην Κεντρική Μακεδονία, η οποία, όπως δείχνουν τα στοιχεία, χάνει το μελλοντικό εργατικό της δυναμικό. Η πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα που έγινε με πρωτοβουλία της αντιπεριφερειάρχη Μελίνας Δερμεντζοπούλου και παρουσιάστηκε χθες στην Περιφέρεια είναι ανησυχητική. Ιδίως αν αναλογιστεί κανείς πως, όποια μέτρα κι αν παρθούν, η κατάσταση τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα δεν μπορεί να αναστραφεί, με επακόλουθο οδυνηρές συνέπειες για την περιοχή. Σταχυολογώντας τα δεδομένα προκύπτουν τα εξής δραματικά συμπεράσματα: εξαιρετικά υψηλή αύξηση του γηράσκοντος πληθυσμού (+43% στην απογραφή του 2024 σε σχέση με το 2011), μείωση των γεννήσεων σε αναλογία μάλιστα 1 προς 2 σε σχέση με τους θανάτους στην περιοχή, καθυστέρηση ή και άρνηση για τεκνοποίηση με μετατόπιση προς τα πάνω της ηλικιακής κατηγορίας που τεκνοποιεί, καθώς και μετανάστευση εκτός Περιφέρειας. Στις παραγωγικές ηλικίες μάλιστα προκύπτει ότι ένα συντριπτικό 67% σκέφτεται να μετακινηθεί ή έχει ήδη μετακινηθεί εκτός Κεντρικής Μακεδονίας, με το 41% εξ αυτών να εξετάζει την επιλογή του εξωτερικού! Όλα αυτά δημιουργούν μία εκρηκτική συνθήκη για το μέλλον της Περιφέρειας, ιδίως για τους νομούς εκτός Θεσσαλονίκης που βλέπουν τους νέους να καταφεύγουν σε αστικά κέντρα, αποδεικνύοντας πως το δημογραφικό αποτελεί ούτως ή άλλως ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα. Όπως πολυπαραγοντικές θα πρέπει να είναι και οι κατευθύνσεις για την επιλυσή του. Το γεγονός ότι η ακρίβεια και το εργασιακό παραμένουν και γεωγραφικά τα σημαντικότερα προβλήματα/ανησυχίες για τους κατοίκους της περιοχής, δείχνει πως η κυβέρνηση αφενός δεν έχει καταφέρει να βάλει έναν φραγμό στις τιμές και την ακρίβεια για να ανακουφίσει τα νοικοκυριά, αφετέρου θα πρέπει να κάνει πολλά παραπάνω για να δημιουργήσει θέσεις εργασίας εκτός πρωτεύουσας που θα δώσουν κίνητρα στους κατοίκους όχι μόνο να παραμείνουν στις περιοχές τους αλλά ακόμη και στην Ελλάδα. Το δημογραφικό όμως είναι και ένα πολυσύνθετο ζήτημα λόγω των γεωγραφικών χαρακτηριστικών της εκάστοτε περιοχής. Από το κτηνοτροφικό Κιλκίς και τις αγροτικές Σέρρες μέχρι την τουριστική Χαλκιδική και τη μητροπολιτική Θεσσαλονίκη, ο σχεδιασμός και οι δράσεις για την αναχαίτιση του μειούμενου πληθυσμού και του brain drain θα πρέπει να αναπτυχθούν κατά περίπτωση και κατά τόπους, σε κάθε μικρό κομμάτι της κοινωνίας. Και αυτή είναι η ουσία του δημογραφικού: να τεθούν στο επίκεντρο οι Περιφέρειες, οι επαρχίες, τα χωριά και οι ανάγκες τους, ώστε να εκλείψει επιτέλους το αφήγημα μιας Ελλάδας με δύο γεωγραφικούς πόλους, την Αθήνα και την υπόλοιπη χώρα.
Οι μνήμες της Χιροσίμα
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι υπερδυνάμεις δείχνουν να εγκαταλείπουν το δόγμα του παγώματος των πυρηνικών δοκιμών και να επιστρέφουν σταδιακά σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών, το βιβλίο «Χιροσίμα», που έγραψε σε… δόσεις ο Τζον Χέρσεϊ και τώρα κυκλοφορεί στην Ελλάδα από τις εκδόσεις ΣΑΛΤΟ της Θεσσαλονίκης, σε μετάφραση Νίκου Αγγελόπουλου, αποκτά δραματική επικαιρότητα. Ο Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας, το 1946 βρέθηκε στην Ιαπωνία και τη Χιροσίμα, μόλις εννέα μήνες μετά την ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας. Το περιοδικό The New Yorker αφιέρωσε τότε ολόκληρο το τεύχος του στη δημοσίευση του κειμένου του Χέρσεϊ. Αξίζει να σημειωθεί ότι επιτροπή του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης το κατέταξε ως «το καλύτερο δημοσιογραφικό έργο του 20ού αιώνα» και το περιοδικό TIME ως ένα από τα 100 καλύτερα (μη μυθοπλαστικά) βιβλία όλων των εποχών. Το βιβλίο είναι η ιστορία έξι ανθρώπων που έζησαν τη μεγαλύτερη ανθρωπογενή καταστροφή στην ιστορία. Ο Τζον Χέρσεϊ καταγράφει τι έκαναν αυτοί οι έξι - ένας υπάλληλος, μια χήρα μοδίστρα, ένας γιατρός, ένας μεθοδιστής λειτουργός, ένας νεαρός χειρουργός και ένας Γερμανός Καθολικός ιερέας - στις 8:15 το πρωί, στις 6 Αυγούστου 1945, όταν έπεσε η πρώτη ατομική βόμβα, ενώ μετά παρακολουθεί την πορεία της ζωής τους ώρα με την ώρα, μέρα με τη μέρα.
Σχεδόν 40 χρόνια μετά ο Τζον Χέρσι επέστρεψε στη Χιροσίμα αναζητώντας τους ανθρώπους των οποίων τις ιστορίες είχε πει. Η αφήγηση του για το τι ανακάλυψε γι’ αυτούς - η ποικιλία των τρόπων με τους οποίους ανταποκρίθηκαν στο παρελθόν και συνέχισαν τη ζωή τους - είναι τώρα το εύγλωττο και συγκινητικό τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου Χιροσίμα. Η αλήθεια είναι ότι ο κάθε πόλεμος είναι τραγωδία και μεγάλη καταστροφή, αλλά η πυρηνική του εκδοχή μοιάζει -και μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου- αδιανόητη.
