Παρά τη γενικευμένη αγωνία για την πορεία του ελληνικού τουρισμού το 2026, κυρίως λόγω της εμπόλεμης κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι παράγοντες της τουριστικής αγοράς στη Βόρεια Ελλάδα παραμένουν μάλλον ήρεμοι. Κι αυτό επειδή η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στο Ιράν φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο τα αεροπορικά ταξίδια αυξάνοντας το κόστος, παρά τις οδικές μεταφορές. Διότι αν και οι μετακινήσεις με αυτοκίνητο έχουν ακριβύνει, η κατάσταση θεωρείται διαχειρίσιμη, τουλάχιστον για τις αποστάσεις που διανύουν τα καλοκαίρια οι Βαλκάνιοι γείτονες για να προσεγγίζουν τα θέρετρα της Μακεδονίας και της Θράκης.
Χοντρικά, εάν μεσοσταθμικά για το πήγαινε – έλα από μια απόσταση 500 χιλιομέτρων το κόστος των καυσίμων του αυτοκινήτου ήταν 200 ευρώ με τις τελευταίες ανατιμήσεις θα φτάσει στα 250 ευρώ. Μια διαφορά που δεν θεωρείται αξεπέραστη, αφού η μεταφορά με ΙΧ αυτοκίνητο αφορά δύο και συχνά περισσότερους επιβάτες. Ιδιαίτερα σε περιοχές στις οποίες ο οδικός τουρισμός υπερτερεί, όπως είναι η Ασπροβάλτα και τα πέριξ, η Καβάλα, η Θάσος, η Σαμοθράκη και η Πιερία, το στοίχημα της διατήρησης των περσινών μεγεθών στις αφίξεις φαίνεται ότι θα κερδηθεί. Για τη Χαλκιδική, όπου το μείγμα αεροπορικού – οδικού τουρισμού είναι 50% - 50% και ήδη ο επερχόμενος Μάιος αναμένεται να κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα από πέρσι, το μεγάλο ερωτηματικό αφορά τις μισές από τις αεροπορικές κρατήσεις, που είτε δεν έχουν γίνει ακόμη, είτε δεν έχουν συμβασιοποιηθεί. Πολλά θα κριθούν από τις αυξήσεις των αεροπορικών ναύλων, αφού αναλόγως του αν είναι μεγαλύτερες ή μικρότερες αναμένεται να επηρεάσουν την ταξιδιωτική διάθεση των ξένων επισκεπτών, οι οποίοι ειδικά στη Χαλκιδική κατά σειρά προέρχονται από τη Γερμανία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Πολωνία, τις Κάτω Χώρες (Βέλγιο – Ολλανδία) και την Ιταλία. Και στην περίπτωση της Χαλκιδικής, όμως, υπάρχει το μαξιλαράκι των οδικών αφίξεων, που ενδέχεται να αυξηθούν, ιδιαίτερα εάν τους δοθεί η δυνατότητα να καλύψουν στα καταλύματα τυχόν κενά που στο δυσμενές σενάριο θα αφήσουν οι ελλειμματικές αεροπορικές προσεγγίσεις.
Με αυτά τα δεδομένα -σε αντίθεση με το τι θα συμβεί στη Νότια Ελλάδα, ο τουρισμός της οποίας εξυπηρετείται αποκλειστικά από αεροπορικές συνδέσεις- η τουριστική αγορά στη Βόρεια Ελλάδα στρέφει σχεδόν αποκλειστικά το ενδιαφέρον της στη διαχείριση των αυξήσεων του λειτουργικού κόστους και των πρώτων υλών, που προέκυψαν λόγω Μέσης Ανατολής τους τελευταίους μήνες και υπολογίζονται μεσοσταθμικά πέριξ του 10%. Δεδομένου ότι οι τιμές προσφοράς των καταλυμάτων δεν μπορούν να αλλάξουν -έχουν καθοριστεί από το περασμένο φθινόπωρο περίπου 5% υψηλότερες από το 2025- οι ξενοδόχοι και οι διαχειριστές δωματίων και βραχυχρόνιας μίσθωσης καλούνται να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος. Στην ουσία να το καλύψουν από την δυνητική τους κερδοφορία.
Η ποιοτική και οικονομική διαφορά του τουρισμού ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο της χώρας είναι μεγάλη, φυσικά υπέρ του Νότου. Μεσοπρόθεσμα αυτό πρέπει να αλλάξει με την αναβάθμιση των τουριστικών περιοχών του Βορρά, κάτι που εξαρτάται άμεσα από την άνοδο του αεροπορικού τουρισμού, που αφορά επισκέπτες υψηλότερης οικονομικής στάθμης, οι οποίοι προέρχονται αντιστοίχως από ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες και αγορές. Το γεγονός ότι ειδικά για τη θερινή περίοδο του 2026 ο οδικός τουρισμός προσφέρει ένα κάποιο δίχτυ ασφαλείας δεν μπορεί παρά να αποτελεί εξαίρεση, αφού η κρίση νομοτελειακά θα παρέλθει. Αντίθετα η σταθερή στόχευση σε αναβαθμισμένες αγορές αποτελεί για τις τουριστικές πιάτσες της Βορείου Ελλάδος μονόδρομο, ώστε να κατοχυρώσουν τα οφέλη που εξ αντικειμένου και δικαιωματικά τους αναλογεί.
Για τη Θεσσαλονίκη, όπου η τουριστική κίνηση έχει επίσης μικτή προέλευση -αεροπορική και οδική- όλα θα κριθούν στον… αέρα. Η διαφορά είναι ότι με το Ισραήλ στο επίκεντρο του πολέμου οι απώλειες θεωρούνται δεδομένες, αφού το εβραϊκό στοιχείο επισκέπτεται μαζικά την πόλη. Και η αλήθεια είναι ότι η τρέχουσα κρίση βρίσκει την πόλη σε μια φάση τουριστικής ανάπτυξης, με κύριο χαρακτηριστικό τη μείωση της ψαλίδας των τιμών των ξενοδοχείων με την Αθήνα. Προφανέστατα από τη ζημία κέρδος δεν βγαίνει και πάντα όταν υπάρχουν πολεμικές εξάρσεις η οικονομία μαζεύεται και οι εξορμήσεις περιορίζονται. Υπομονή και ψυχραιμία, όπως λέει στωικά έμπειρος ξενοδοχειακό παράγοντας, με πλήρη γνώση της εικόνας τόσο στη Θεσσαλονίκη, όσο και στη Χαλκιδική.
