Οι καταγγελίες για την καταλληλότητα της αίθουσας μονοπώλησαν το ενδιαφέρον στην πρεμιέρα της δίκης για τα Τέμπη την περασμένη εβδομάδα, με τη σκυτάλη κατά τη δεύτερη δικάσιμο να παίρνουν οι αναφορές για αυξημένη αστυνομική παρουσία μέσα και έξω από την αίθουσα. Πολλοί συγγενείς σημείωσαν ότι ένιωσαν πως τους συμπεριφέρονται λες και οι ίδιοι είναι αυτοί που δικάζονται, ενώ συνεχίζουν να λένε πως δεν είναι εντελώς ικανοποιημένοι από τις αλλαγές στην αίθουσα και περιμένουν νέες βελτιώσεις. Με τους ομολογουμένως αυστηρούς ελέγχους, μέτρο που κρίθηκε αναγκαίο και ορίστηκε με διάταξη της προέδρου της έδρας, μπήκε μεν μια σχετική τάξη, αλλά και οι συγγενείς ήταν μακριά από τους συνηγόρους τους και οι δημοσιογράφοι μακριά… από την είδηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην κεντρική αίθουσα επετράπη η είσοδος μόνο σε 21 δημοσιογράφους -και αυτοί όρθιοι- ενώ οι 25 που βρίσκονταν στη βοηθητική αίθουσα δεν είχαν καν καλή ακουστική και περιορισμένη πρόσβαση στην πληροφορία. Για να μην μιλήσουμε για την αίθουσα Τύπου που δεν είχε καν οθόνη μέσα. Πάντως η δίκη, έστω και με διαδικαστικά θέματα, όπως οι δηλώσεις για την υποστήριξη κατηγορίας, μπήκε πλέον σε μια πιο ομαλή ρότα σε σχέση με την εικόνα που άφησε η πρώτη μέρα. Και όλη η Ελλάδα αναμένει να μπούμε στην ουσία, με τις πρώτες καταθέσεις μαρτύρων.
Αμφιβολίες και βεβαιότητες
Υπάρχουν και κάποιοι, βέβαια, που λειτουργούν λες και δεν θέλουν να γίνει η δίκη για το δυστύχημα των Τεμπών. Κάθε φορά που ξεκινάει η διαδικασία, όπως έγινε χθες πριν αναβληθεί για τη Μεγάλη Δευτέρα, έχουμε την ευκαιρία και τη δυνατότητα να επιβεβαιώσουμε αυτή την πραγματικότητα. Διότι ο ανθρώπινος πόνος -ειδικά του γονιού, της μάνας και του πατέρα, που έχασαν το παιδί τους- είναι σε κάθε περίπτωση απόλυτα σεβαστός. Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση κυριαρχούν παράπλευρα και άλλα στοιχεία. Από πολιτικές καριέρες και ιδεοληψίες, μέχρι ανάγκη για δημοσιότητα. Δεν εξηγούνται αλλιώς όσα συμβαίνουν αυτά τα τρία χρόνια, μέχρι την δικαστική αίθουσα, που κάποιοι επιδιώκουν να τη μετατρέψουν σε όχημα άλλων επιδιώξεων διατηρώντας για τον εαυτό τους όχι μόνο το πένθος, αλλά και την αποκλειστικότητα της ευαισθησίας και του κοινού περί δικαίου αισθήματος. Λες και όλοι οι υπόλοιποι, από τους δικαστές μέχρι τους συνέλληνες, νοιάζονται μόνο για… κουκούλωμα. Το μόνο παρήγορο -εάν μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι- είναι ότι το πάθος συχνά οδηγεί σε τύφλωση, υπερβολές και λάθη, που οδηγούν στην αποκάλυψη των πραγματικών προθέσεων. Ο κόσμος βλέπει, ακούει, διαβάζει, κρίνει και απαντά σε δημοσκοπήσεις. Όχι επειδή υπάρχει κάποιος που επιθυμεί η τραγωδία να ξεχαστεί -για την κοινή γνώμη ισχύει ακριβώς το αντίθετο-, αλλά επειδή όλοι, πλέον, αντιλαμβάνονται λίγο – πολύ τι επιδιώκουν κάποιοι κάνοντας διαρκώς φασαρία και αμφισβητώντας καθημερινά εδώ και τρία χρόνια τις διαδικασίες και τη Δικαιοσύνη.
Σύγχυση χωρίς τέλος από Τραμπ
Εννοείται ότι ο ισχυρότερος άνθρωπος του πλανήτη είναι ο εκάστοτε πρόεδρος των ΗΠΑ, έστω κι αν λέγεται Ντόναλντ Τραμπ. Διότι ο σημερινός ένοικος του Λευκού Οίκου ξεκίνησε τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά μάλλον δεν μπορεί να τον τελειώσει. Το ότι μιλάει επίτηδες διφορούμενα, το ότι τη μία λέει το ένα και ταυτόχρονα το αντίθετό του, το ότι άλλο λέει σήμερα, άλλο αύριο και άλλο μεθαύριο μάλλον δεν οφείλεται σε επίδειξη διπλωματικών ικανοτήτων, αλλά σε σύγχυση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη δεν γνωρίζουμε με ποιόν Ιρανό αξιωματούχο μιλάει και -όπως λέει- διαπραγματεύεται για τη λήξη του πολέμου. Με δύο λόγια ο πλανήτης έμπλεξε, καθώς οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού. Ακόμη και όσοι εξηγούσαν και δι’ αυτού του τρόπου δικαιολογούσαν την επέμβαση ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον ενός επικίνδυνου για τη Δύση καθεστώτος προβληματίζονται πλέον,,,
Τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Η δεύτερη δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ συνιστά μια πολύ σοβαρή εξέλιξη, αφού αναφέρεται σε πολιτικά πρόσωπα, πρώην υπουργούς και νυν βουλευτές. Το θέμα αφορά τις αγροτικές επιδοτήσεις, που κάποιοι σε αυτή τη χώρα εδώ και δεκαετίες θεωρούν ένα είδος ευρωπαϊκής… μισθοδοσίας για όλους όσους δηλώνουν αγρότες. Φυσικά πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες στρεβλώσεις της έννοιας και του πνεύματος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Τα ονόματα που έχουν ακουστεί μέχρι στιγμής ανήκουν στη Νέα Δημοκρατία, αλλά πλήρης εικόνα, σε σχέση με το ποιος ελέγχεται για τι, θα υπάρξει μόλις η δικογραφία φτάσει στη Βουλή τις επόμενες ημέρες ή και ώρες.
Το κακό της υπόθεσης είναι ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ πιθανότατα αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου στην διάθεση ή μάλλον την μέχρι ενός σημείου κατασπατάληση των ευρωπαϊκών κονδυλίων στην Ελλάδα, περίπου 200 δισ. ευρώ σε διάρκεια τεσσάρων δεκαετιών, σε όλους τους τομείς της οικονομίας.
Έρωτας στο σοκάκι
«Υγρά κι ανήλιαγα στενά», σαν κι αυτά που λέει το συγκλονιστικό τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη, έχει πολλά η Θεσσαλονίκη. Στενούς δρόμους, που στις δύο όχθες τους υψώνονται άχαρες πολυκατοικίες, που δεν αφήνουν σε καμία -ή σχεδόν σε καμία- στιγμή της ημέρας να τα ακουμπήσει ο ήλιος. Μιλάμε για συνθήκες… Κεντρικής Ευρώπης στην καρδιά της Μεσογείου. Κι όμως, η… καλή διάθεση δεν λείπει ούτε σε αυτά τα δρομάκια. Όπως το σύνθημα που είναι γραμμένο σε κάποιο τέτοιο σοκάκι στην Ανατολική πλευρά του δήμου Θεσσαλονίκης. «Για το χαμόγελό σου μετά το τέλος του φιλιού μας, γι’ αυτό ζώ» έγραψε ο ερωτευμένος ανώνυμος καλλιτέχνης «φωτίζοντας» το σκιερό δρομάκι, τουλάχιστον με το χαμόγελο των περιοίκων και των περαστικών που το διαβάζουν.
Ο πόνος των άλλων
Βρισκόμαστε στην εποχή της κυριαρχίας της εικόνας, που είναι το κυριότερο όχημα της προπαγάνδας, αλλά και της προσπάθειας χειραγώγησης συμπεριφορών.
Με αυτό το δεδομένο το δοκίμιο της Σούζαν Σίνταγκ «Αντιμέτωποι με τον πόνο των άλλων» (μετάφραση Χριστίνα Παπαδοπουλου, εκδόσεις Gutenberg), που γράφτηκε το 2003, διατηρεί ατόφια την επικαιρότητα και την αξία του. Στη χώρα μας το ενδιαφέρον του θέματος ανέβηκε κατακόρυφα με την υπόθεση των φωτογραφιών από την εκτέλεση των «200» από τους Ναζί στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944. Η συγγραφέας προσπαθεί να απαντήσει σε ερωτήματα όπως «Πώς επιδρούν μέσα μας οι σκηνές βίας, πολέμου, πόνου που βλέπουμε σε φωτογραφίες και βίντεο;» ή «Μας βοηθούν να νιώσουμε τον πόνο των άλλων ή μας κάνουν ακόμη πιο απαθείς;». Όπως η ίδια σημειώνει «ζούμε σε ένα κόσμο όπου η φωτογραφία εξυπηρετεί την καταναλωτική χειραγώγηση» και προσπαθεί να αναλύσει το θέμα αντλώντας παραδείγματα από την πολιτική και την ιστορία. Αναλύει την πολιτική διάσταση από τους "Ολέθρους του πολέμου" του Γκόγια και τις φωτογραφικές μαρτυρίες για τον αμερικανικό Εμφύλιο πόλεμο, τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, το λιντσάρισμα των Μαύρων στον αμερικανικό Νότο, τον ισπανικό Εμφύλιο, τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης έως τις σύγχρονες εικόνες που προέρχονται από τη Βοσνία, τη Σιέρρα Λεόνε, τη Ρουάντα, το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, ή από τη Νέα Υόρκη, στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001. Καταδεικνύει την τεράστια δύναμη που ασκούν οι εικόνες επάνω μας. Στην ουσία μας τοποθετεί μπροστά σε έναν καθρέφτη και μας θέτει ενώπιον των ευθυνών που έχουμε ως θεατές. Το κείμενο είναι επαρκές και γι’ αυτό η απουσία οπτικού υλικού, δηλαδή των φωτογραφιών στις οποίες αναφέρεται -έστω κάποιες από αυτές- δεν δημιουργεί αίσθηση κενού. Καλογραμμένο, ευκολοδιάβαστο και -κυρίως- απόλυτα κατανοητό.
