Ο Στέλιος Αγγελούδης συμπλήρωσε 19 μήνες ως δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Προφανώς έχει πολύ χρόνο μπροστά του για να ολοκληρώσει το σχέδιό του για τον κεντρικό δήμο, καθώς οι επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές είναι το 2028. Όμως μια πρώτη καλή γεύση από την πορεία του στη δημοτική αρχή την έχουμε.
Το διάστημα αυτό δεν ήταν στρωμένο με ροδοπέταλα. Αλλά αυτό είναι κάτι αναμενόμενο για όλους τους δημάρχους. Το θέμα είναι εάν με τις δικές του πρωτοβουλίες προσέθεσε προβληματισμούς και ποιους και εάν αφαίρεσε προβλήματα από την καθημερινότητα των πολιτών, εάν έκλεισε εκκρεμότητες και αν ανταποκρίνεται στην προτίμηση που του έδειξαν οι Θεσσαλονικείς τον Οκτώβριο του 2023.
Στον ενάμιση χρόνο έγιναν πολλά, ξεχώρισαν όμως και προβλήματα. Θα αναφέρω επιγραμματικά τρία ανοιχτά ζητήματα για να βάλω μια βάση των δυσκολιών που αντιμετωπίζει: Πλατεία Ελευθερίας, Καπάνι και εσχάτως το δάνειο που πολυσυζητήθηκε που πήρε την πλειοψηφία που ήθελε, μεταθέτοντας σε πρώτη φάση το πολιτικό πρόβλημα στην αντιπολίτευση.
Δεν θα ακολουθήσω το σκεπτικό της δημοτικής αρχής ότι για πολλές από τις εκκρεμότητες φταίει ο προηγούμενος. Ο Κωνσταντίνος Ζέρβας ως δήμαρχος αποτιμήθηκε. Οι πολίτες έκριναν ήδη και ως δικαιολογία οι ελλείψεις της δικής του δημοτικής διοίκησης δεν μπορούν πια να σταθούν. Ίσως διαχειριστικά να μπορούν, όμως στη συνείδηση της κοινωνίας έπαψαν πλέον ενάμιση χρόνο μετά να αποτελούν επαρκές αίτιο για συνεχιζόμενα προβλήματα.
Και αντιστοίχως δεν θα ασχοληθώ με τη λογική της αντιπολίτευσης ότι δηλαδή η διοίκηση Αγγελούδη πατάει πάνω σε έργα τα οποία είχαν δρομολογηθεί στο παρελθόν. Κι αυτό ποσώς ενδιαφέρει τον κόσμο, διότι καλό είναι όλοι να αντιληφθούν πως κάθε δημοτική θητεία πρέπει να αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης και οι ακυρώσεις πράξεων των προηγούμενων δεν συνιστούν ορθή διαχείριση. Το αντίθετο τις περισσότερες φορές.
Αρχικώς ο κ. Αγγελούδης φρόντισε αυτό το διάστημα πολιτικά να μείνει πιστός στην προεκλογική του τακτική του ανεξάρτητου, υπερκομματικού δημάρχου. Μπορεί με τη ΝΔ να τα πηγαίνει πολύ καλά, να έχει αποκαταστήσει καλές σχέσεις με τον ίδιο τον πρωθυπουργό και με πολλούς υπουργούς, αλλά αυτό μόνο μειονέκτημα δεν είναι. Ο δήμαρχος πρέπει να κάνει τη δουλειά του και με αντιπαραθέσεις αυτή δεν γίνεται. Χρειάζεται συνθέσεις και συνεννόηση, αφού κάθε έργο, κάθε δράση εμπλέκει πολλούς περισσότερους της δημοτικής αρχής και πάντα εμπλέκει την κεντρική διοίκηση.
Επίσης, ο κ. Αγγελούδης φρόντισε όλο αυτό το διάστημα να μη μείνει εντός του δημαρχείου, αλλά να βρίσκεται συχνά πυκνά στους δρόμους και στις γειτονιές συνομιλώντας με τους πολίτες, σε μια αδιαμεσολάβητη επαφή διαρκούς απολογισμού. Αυτό ως τακτική είναι πολύ σημαντικό. Η «Ώρα των Πολιτών» αποδείχτηκε σημαντική πρωτοβουλία.
Ο δήμαρχος φαίνεται ότι βαδίζει παράλληλα πάνω στις αρχές του προεκλογικού προγράμματός του κλείνοντας... κουτάκια. Έκλεισε ορισμένα ως τώρα, έχει να κλείσει ακόμα περισσότερα, όμως το ταμείο θα το κάνει σε τριάμισι χρόνια. Έχει καιρό. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του θεωρούν ότι λειτουργούν «με ρεαλιστικό, κοστολογημένο όραμα για μια λειτουργική, ανθρώπινη, πράσινη, βιώσιμη και σύγχρονη πόλη».
Και για να τεκμηριώσουν τον ισχυρισμό τους, τη συνέπεια λόγων και έργων δηλαδή, επισημαίνουν την προσωπική επιλογή του δημάρχου να ανοίξει από την πρώτη ημέρα την ατζέντα όλων των ζητημάτων που χρόνιζαν επί σειρά ετών στον δήμο Θεσσαλονίκης, όπως για παράδειγμα το μείζον πρόβλημα της σχολικής στέγης. Εξασφάλισε από την κυβέρνηση 8,5 εκατ. ευρώ τα οποία θα χρηματοδοτήσουν την κατεδάφιση τριών ακατάλληλων λυόμενων σχολείων που χρονολογούνται από την εποχή του σεισμού (1978) και την ανέγερση νέων, σύγχρονων. Υπάρχει ανάδοχος, ξεκινά το Σεπτέμβριο. Στο ίδιο πλαίσιο έχει προγραμματιστεί η ανέγερση δέκα νέων σχολικών κτηρίων, η ενεργειακή αναβάθμιση 11 σχολείων και η αποκατάστασή τους, η ένταξη στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» 17 σχολείων, η μετεγκατάσταση του Ειδικού Σχολείου σε μόνιμες σύγχρονες εγκαταστάσεις, η μελετητική ωρίμανση άλλων οχτώ νέων σχολείων, αλλά και το πρόγραμμα σχολικής στέγης, με συνολικό κόστος 74,3 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2028.
Το δεύτερο μείζον ζήτημα στο οποίο έριξε το βάρος του ο κ. Αγγελούδης και η δημοτική αρχή του ήταν η καθαριότητα. Η έκτακτη χρηματοδότηση με 13 εκατ. ευρώ που εξασφάλισε ο Στέλιος Αγγελούδης άνοιξε το δρόμο για τη βραδινή αποκομιδή των απορριμμάτων, που περιορίζει την κίνηση των απορριμματοφόρων την ημέρα, ενώ παράλληλα άνοιξε το δρόμο για την ουσιαστική ενίσχυση του δήμου με τον απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό: Ο στόλος του δήμου ενισχύθηκε με 23 νέα, σύγχρονα μηχανήματα: σάρωθρα, καδοπλυντήρια και δέκα πρόσθετα φορτηγά για την αποκομιδή ογκωδών.
Μπήκαν έτσι οι βάσεις για την καλύτερη οργάνωση ενός θέματος, που αποτέλεσε στο παρελθόν πηγή μεγάλης γκρίνιας και διαμόρφωσης αρνητικού κλίματος από την τοπική κοινωνία.
Είχα συζητήσει στα πεταχτά με τον δήμαρχο στην αρχή της θητείας του για τις βασικές σκέψεις του σχετικά με τη θητεία του. Τότε θυμάμαι είχε προτάξει την καθημερινότητα και τα ζητήματά της ως πυρήνα της διοίκησής του. Διότι καλώς ή κακώς μια διοίκηση δεν κρίνεται κυρίως από τα μεγάλα έργα (τα οποία έτσι κι αλλιώς δεν περνούν ολοκληρωτικά από το χέρι της), αλλά από τα μικρότερα, τα καθημερινά, εκείνα που έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των πολιτών.
Τα μεγάλα έργα αφήνουν ωστόσο μια παρακαταθήκη και ταυτίζουν στη συνείδηση της κοινωνίας έναν δήμαρχο με την υλοποίησή τους. Ο κ. Αγγελούδης έβαλε σε προτεραιότητα αυτό το διάστημα τα «μικρά», αλλά δεν αδιαφόρησε για τα «μεγάλα». Εξάλλου, πολιτικά το σκεπτικό του έχει προοπτική. Βλέπετε σε ανύποπτο χρόνο έχει δηλώσει ότι θα διεκδικήσει εκ νέου τη δημαρχία το 2028...
Τι έκανε όμως ο κ. Αγγελούδης για τα μεγάλα έργα;
Πρώτον εξασφάλισε χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και το Πράσινο Ταμείο για αστικές αναπλάσεις, που μπορούν να βελτιώσουν την εικόνα και τη λειτουργία του δημόσιου χώρου.
Δεύτερον προχώρησε τη δημιουργία του Πάρκου Μνήμης στην Πλατεία Ελευθερίας, η οποία αρχίζει μόλις τελειώσουν οι δικαστικές προστριβές μεταξύ των εργολάβων. Εδώ αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει πρόβλημα κι ας μην είναι δική του ευθύνη. Μήπως ήταν του Μπουτάρη ή του Ζέρβα;
Για την ανάπλαση του άξονα της Αγίας Σοφίας κάτω από την Τσιμισκή οι εργασίες αρχίζουν το φθινόπωρο και την ίδια χρονική περίοδο αναμένεται να δημοπρατηθεί η ανάπλαση του άξονα της Αριστοτέλους. Το ξύλινο ντεκ στην Παλιά Παραλία δημοπρατείται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στις αρχές του 2026, όπως και η Πλατεία Διοικητηρίου: προτεραιότητα της δημοτικής Αρχής η δημοπράτηση του έργου τους πρώτους μήνες του 2026, ενώ για την Πλατεία Δημοκρατίας έχει παραδοθεί η προμελέτη για το έργο.
Ελπίζω τα χρονοδιαγράμματα να τηρηθούν και από την άλλη είναι αναγκαία η καλή προετοιμασία των έργων για να υλοποιηθούν, αλλιώς χάνεται η μπάλα. Αυτό φρόντισε να κάνει η διοίκηση Αγγελούδη αυτό το πρώτο διάστημα.
Όπως φρόντισε να κινητοποιήσει τον ιδιωτικό τομέα. Ήδη στον δήμο έχουν παραδοθεί έργα κοινής ωφέλειας ύψους 1 εκατ. ευρώ χάρις στην ενεργοποίηση και συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, κάτι που το πιστώνεται προσωπικά ο δήμαρχος. Τρεις παιδικές χαρές (Δήμου Τσέλιου, πλατεία Καούδη, πεδίον του Άρεως) και ακολουθεί τον Σεπτέμβριο νέα στην πλατεία Καλλιθέας/Άνω Πόλη. Υπερσύγχρονος παιδικός σταθμός στο Λιμάνι, Δημοτικό Κτηνιατρείο, Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων, 15.000 νέες δενδροφυτεύσεις («όλοι οι προηγούμενοι δήμαρχοι παρέδωσαν στην πόλη 60.000 δέντρα, έχουμε φυτεύσει 15.000 σε 18 μήνες», λένε στον δήμο), πάρκο τσέπης (οδός Αμφιπόλεως) και ακολουθούν άλλα δύο μέσα στο έτος στην Άνω Πόλη, αποκατάσταση και εξωραϊσμός της νέας Παραλίας και αναβάθμιση του πάρκου Μελενίκου, ανακαίνιση γηπέδου μπάσκετ (Πύλη Αξιού) και δημόσιες βρύσες.
Επίσης, εφόσον κάνουμε έναν ενδεικτικό απολογισμό θα πρέπει να συμπεριλάβουμε τη δημιουργία χώρου πάρκινγκ 400 θέσεων στον τερματικό σταθμό Μετρό Ν. Ελβετίας, τη δημιουργία 1.280 νέων θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων και τη δημιουργία 610 νέων θέσεων στάθμευσης δικύκλων στο κέντρο της πόλης, δείγμα κι αυτό της προσήλωσης στα ζητήματα καθημερινότητας. Καθαριότητα και στάθμευση, δύο θέματα που είναι εξαιρετικά κρίσιμα για τη Θεσσαλονίκη.
Η δημοτική αρχή δημιούργησε επίσης πέντε πάρκα σκύλων και ακολουθούν άλλα πέντε το 2026, όπως και τρία νέα σύγχρονα Δημοτικά Ιατρεία, Κέντρο Ενδυνάμωσης Γυναικών ΥΠΑΤΙΑ, νέο ψυχαγωγικό κέντρο για παιδιά με αναπηρία, δομή πρόληψης νεανικής παραβατικότητας, Κέντρο Νεότητας και Εθελοντισμού (παραδίδεται εντός του έτους στην Άνω Πόλη) και ξαναλειτούργησε τις δημόσιες τουαλέτες.
Το δάνειο των 30 εκατ. ευρώ
Και κάτι για το μέλλον: Αποτελεί δέσμευση του Στέλιου Αγγελούδη, η συμμετοχή του δήμου στην ευρωπαϊκή αποστολή «Κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις» να έχει ουσιαστικό χαρακτήρα. Η πρόσβαση στο χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΤΕπ είναι μια ευκαιρία για την αστική θωράκιση της Θεσσαλονίκης και την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας, με δράσεις που απαιτούν σημαντικές επενδύσεις σε τομείς όπως οι υποδομές, η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειες κ.ά.
Η χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ θα κατευθυνθεί στην υλοποίηση μέρους του ευρύτερου Επενδυτικού Σχεδίου ύψους 79.000.000 ευρώ που έχει εκπονήσει ο δήμος και το οποίο καλύπτεται, πέραν του δανείου, από εξασφαλισμένους συγχρηματοδοτούμενους πόρους (ΕΣΠΑ 9.200.000), Εθνικούς πόρους (34.000.000) και ίδιους πόρους (5.800.000).
Και κάπου εδώ πρέπει να αναφερθώ και στο δάνειο των 30 εκατ. ευρώ που τόσο συζητήθηκε τις τελευταίες μέρες και αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση, έστω κι αν πολιτικά έπληξε κυρίως την ίδια.
Στη διοίκηση υποστηρίζουν ότι τα 30 εκατ. ευρώ προορίζονται για πολύ σημαντικά έργα. Καλά, δεν είπε κανένας ότι θα τα βάλουν στην τσέπη τους. Αυτονόητο είναι. Ωστόσο, πάντα ένας δανεισμός θα αποτελεί πεδίο τριβών και κριτικής.
Η δημοτική αρχή έχει ενημερώσει για το τι σκοπεύει να κάνει με αυτά τα 30 εκατ. ευρώ, κάνοντας λόγο για έργα υψηλής προτεραιότητας. Μια σχετική λίστα είναι η εξής:
-Αποκατάσταση και ενεργειακή αναβάθμιση του διατηρητέου σχολικού συγκροτήματος στην Ικτίνου.
-Ανέγερση παιδικού σταθμού, βιβλιοθήκης και ΚΑΠΗ στις 40 Εκκλησιές,
-Αποκατάσταση και ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών – σχολικών κτιρίων και δημοτικών υποδομών Πολιτισμού (Θέατρο Κήπου, κινηματοθέατρο ΑΝΕΤΟΝ, Βαφοπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο).
-Ανακατασκευή πεζοδρομίων και αποκατάσταση του οδοστρώματος σε όλες τις Δημοτικές Κοινότητες και στη Δημοτική Ενότητα Τριανδρίας.
-Ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του αστικού πρασίνου.
-Αναβάθμιση του συστήματος κυκλοφοριακής και πληροφοριακής σήμανσης.
-Ανασχεδιασμός διασταυρώσεων και κυκλικών κόμβων με όρους βιώσιμης κινητικότητας.
-Ενεργειακή αναβάθμιση του δημοτικού φωτισμού στην Ε' Δημοτική Κοινότητα.
Θέλω να επισημάνω ότι ένα δάνειο από μια δημοτική αρχή, ακόμα και με ευνοϊκούς όρους δεν αποτελεί προϊόν πολιτικής, αλλά προϊόν ανάγκης. Που σημαίνει ότι είναι η τελευταία λύση για να καλυφθεί αυτή η ανάγκη. Η αντιπολίτευση επισημαίνει πως ο δανεισμός δεν είναι λύση. Η διοίκηση θέλει να μην σέρνονται τα παραπάνω έργα αλλά να υλοποιηθούν και καταφεύγει σε δανεισμό. Τι από τα δύο θα αποδειχθεί ορθό θα το δούμε. Ο δήμαρχος με τη λήψη του δανείου αναλαμβάνει ένα πολιτικό βάρος. Μια ζαριά που είτε θα του βγει, είτε όχι. Δεν είναι όμως θέμα τύχης, αλλά ορθής διαχείρισης και του δανείου και των έργων που θα γίνουν με το ποσό των 30 εκατ. ευρώ και φυσικά των οικονομικών του δήμου, που δεν τα λες και ανθηρά για να τα φορτώσεις με άλλα 30 εκατ. ευρώ συν τους τόκους...
Ένας δήμαρχος πάντως (πολιτικά το λέω) οφείλει να λάβει και δύσκολες αποφάσεις, άλλες αντιδημοφιλείς κι άλλες με ρίσκο. Αρκεί να ξέρει τι κάνει και με ποιον σκοπό το κάνει. Αν το κάνει απλώς για να κερδίσει την προτίμηση των ψηφοφόρων το 2028, τότε δεν θα αργήσει να πέσει θύμα κακών επιλογών. Αν το κάνει αναλαμβάνοντας μια ευθύνη που μπορεί να φέρει σε πέρας υλοποιώντας τα έργα και αποπληρώνοντας το δάνειο, τότε στο τέλος θα αποδειχθούν όλα καλώς καμωμένα. Ο χρόνος θα δείξει...