«Η Θεσσαλονίκη αλλάζει και αναβαθμίζεται σε ένα πραγματικό κέντρο logistics. Επενδύσεις προχωρούν στα δυτικά της πόλης, ενώ προχωρούν επίσης οι εργασίες για το Thess INTEC, έναν πόλο καινοτομίας στην ανατολική Θεσσαλονίκη που θα προσελκύσει πολλές επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας.
Το Μετρό της Θεσσαλονίκης ξεκίνησε και επίσημα τη λειτουργία του όπως είχαμε δεσμευθεί. Στο διάστημα των δύο μηνών λειτουργίας του Μετρό εκδόθηκαν περισσότερα από 2 εκατ. εισιτήρια και 75 χιλιάδες προσωποποιημένες κάρτες και εκτιμάται πως υπήρξαν περίπου 3 εκατ. μετακινήσεις. Η κίνηση των οχημάτων στους δρόμους της Θεσσαλονίκης μειώθηκε κατά 10% και τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν αφορούσαν στο 0,5% του χρόνου λειτουργίας του μετρό.
Σε δέκα μήνες από τώρα το Μετρό θα φτάσει στην Καλαμαριά και θα έχει προχωρήσει η μελέτη για την επέκτασή του στη Δυτική Θεσσαλονίκη. Ο Flyover κατασκευάζεται με εντατικούς ρυθμούς για να παραδοθεί πριν από τα μέσα του 2027 δίνοντας οριστική λύση στο μεγάλο κυκλοφοριακό πρόβλημα του Περιφερειακού της Θεσσαλονίκης. Ο στόλος των λεωφορείων του ΟΑΣΘ στη Θεσσαλονίκη έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2019 και σήμερα αγγίζει τα 500 οχήματα με στόχο να ξεπεράσει τα 700 έως το 2027.
Κατασκευάζεται το Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, το πιο σύγχρονο στα Βαλκάνια, δωρεά του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» και ολοκληρώθηκε η παραχώρηση του στρατοπέδου ΚΑΡΑΤΆΣΙΟΥ όπου θα ανεγερθεί μέσω ΣΔΙΤ το νέο Θεαγένειο. Επιπλέον, είναι σε εξέλιξη οι εργασίες αναβάθμισης 11 Κέντρων Υγείας και η προσθήκη νέας πτέρυγας στο Νοσοκομείο Γ. Παπαγεωργίου».
Με αυτές τις 232 λέξεις ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης παρουσίασε χθες κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων, που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, τις εξελίξεις στην πόλη έτσι όπως την αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο ίδιος ήταν εξαιρετικά αισιόδοξος και για την ευρύτερη Κεντρική Μακεδονία, για την οποία αφιέρωσε τις ακόλουθες 129 λέξεις: «Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έχει πετύχει μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης από το εθνικό ΑΕΠ, η ανεργία έχει μειωθεί κατά 10 μονάδες, ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής αυξήθηκε κατά 8%, οι τουριστικές ροές κατά 15% και τα έσοδα από τουρισμό κατά μισό δισεκατομμύριο ευρώ (+20%).
Από το 2019 έως σήμερα εμφανίζεται σταθερό πλεόνασμα στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων συγκριτικά με όσες κλείνουν.
Το τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης της συγκεκριμένης περιφερειακής ενότητας περιλαμβάνει περισσότερα από 400 κρίσιμα έργα με προϋπολογισμό 9,6 δισ. ευρώ.
Ήδη έχουν ολοκληρωθεί έργα ύψους 2 δισ., είναι σε εξέλιξη έργα 6,5 δισ. και υπό σχεδιασμό παρεμβάσεις 1,1 δισ. Όλα τα έργα χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ, το Πρόγραμμα Δημοσίων επενδύσεων, τα προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης, Αντώνης Τρίτσης, το Connecting Europe Facility καθώς και μέσω ΣΔΙΤ».
Όλα αυτά τα στοιχεία είναι πιθανόν ακριβή, αν και στην περίπτωση που τα αναλύσουμε ένα-ένα και αναφερθούμε και σε όσα λείπουν θα βρεθούμε προ εκπλήξεων. Μόνο που δεν καταγράφουν την πραγματική εικόνα, αλλά μικρά-μικρά και σε πολλές περιπτώσεις ασύνδετα κομματάκια της. Κάτι που πιθανότατα γνωρίζει ο κ. Μαρινάκης, αφού πρωτίστως απουσιάζει η βάση επί της οποίας καταγράφονται όλες αυτές οι βελτιώσεις και οι αυξήσεις. Και αυτή η βάση για τη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία είναι χαμηλή. Διότι δυστυχώς για την πόλη και την ευρύτερη περιφέρεια, αλλά και για τον ίδιο τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, η ιστορία δεν ξεκινάει το 2019. Διότι μπορεί οι αρμοδιότητες του κ. Μαρινάκη να εξαντλούνται αφενός στα πεπραγμένα των κυβερνήσεων Μητσοτάκη και αφετέρου στην ανάδειξη των θετικών στοιχείων των τελευταίων 5,5 χρόνων, αλλά για τη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία τα προβλήματα ανάγονται σε βάθος δεκαετιών, είναι στρατηγικής φύσεως και οι αποσπασματικές λύσεις είναι μεν καλοδεχούμενες, αλλά είναι κρίμα να προβάλλονται διαρκώς σε πρώτο πλάνο. Σαν τις χάντρες και τα καθρεφτάκια των αποίκων στους ιθαγενείς του Νέου Κόσμου.
Με δεδομένο ότι η Ελλάδα είναι θεσμικά συγκεντρωτική χώρα και λόγω ιστορίας, παράδοσης και νοοτροπίας στενά αθηνοκεντρική, ζητήματα στρατηγικού χαρακτήρα, όπως αυτά που (πρέπει να) απασχολούν τη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία, μόνο η κεντρική εξουσία μπορεί να τα προωθήσει. Προφανώς τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά εάν η χώρα μας είχε ομοσπονδιακή δομή, όπως το σύνολο σχεδόν των ανεπτυγμένων κρατών της Ευρώπης. Ίσως να ήταν διαφορετικά ακόμη και στις παρούσες συνθήκες, εάν η Θεσσαλονίκη και τα πέριξ είχαν καταφέρει να διατηρήσουν σε υψηλό ποιοτικό επίπεδο την κάθε μορφής τοπική φυσική εξουσία -πολιτική, οικονομική και πνευματική. Αλλά ούτε το ένα ισχύει ούτε το άλλο συμβαίνει. Οπότε η πρόοδος της περιοχής εξαρτάται από τις διαθέσεις της Αθήνας, κάτι που υπό κανονικές συνθήκες σημαίνει ότι καλούμαστε να απαντήσουμε σε δύο ερωτήματα:
Πρώτον, πώς ακριβώς βλέπει την κατάσταση στη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία το κέντρο και ειδικότερα η κυβέρνηση; Δεύτερον, ποιο πλάνο υπάρχει για την περιοχή και πώς αυτό το πλάνο εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη χώρα -εάν αυτός ο σχεδιασμός υπάρχει;
Προφανώς οι απαντήσεις δεν είναι εύκολες, ούτε μπορούν -αλλά ούτε και πρέπει- να δοθούν στα γρήγορα. Πολύ περισσότερο που απαντήσεις σε ερωτήματα αυτού του τύπου προϋποθέτουν γνώση της πραγματικότητας σε βάθος και πλάτος, ρεαλιστική προσέγγιση των δυνατοτήτων και όραμα, έστω για κάποιο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Στη συγκεντρωτική Ελλάδα αυτές οι προσεγγίσεις δεν είναι ούτε συνηθισμένες ούτε εύκολες. Μεταξύ άλλων και επειδή συχνά απουσιάζει το πολιτικό θάρρος, που είναι απαραίτητο όταν οι στρατηγικές αποφάσεις απαιτούν επιλογή στόχων, ιεράρχηση πρωτοβουλιών, απόκρουση πιέσεων, απόρριψη προτάσεων, χρονοδιάγραμμα εφαρμογής πλάνου και σοβαρή λογοδοσία. Η συνήθης πολιτική πρακτική στη χώρα μας να είναι όλοι ευχαριστημένοι δεν μπορεί να δουλέψει σε βάθος, ούτε να παράξει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Στην Ελλάδα ό,τι εμφανίζεται ως προτεραιότητα ή ιεράρχηση είναι συνηθέστατα το προφανές, το συμβατικό, αυτό που η ζωή έχει βγάλει στην πρώτη γραμμή, οπότε το πολιτικό ρίσκο να βρεθούν δυσαρεστημένοι μειώνεται.
Η Θεσσαλονίκη -και συνακόλουθα η Κεντρική Μακεδονία- βαδίζουν ουσιαστικά στον αυτόματο πιλότο και με κεκτημένη ταχύτητα. Δεν έχουν προσδιορίσει ακόμη τον ρόλο τους στη νέα εποχή, που η παγκοσμιοποίηση ραγίζει και αλλάζει. Όπως δεν τον είχαν προσδιορίσει ούτε στην προηγούμενη περίοδο, όταν η παγκοσμιοποίηση κάλπαζε. Ούτε στην προ - προηγούμενη του Ψυχρού Πολέμου και του Σιδηρούν Παραπετάσματος. Η κοινωνία της πόλης και της ευρύτερη περιοχής, ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες που θεωρητικά αυξήθηκαν οι δυνατότητές τους, παίρνουν πάντα ό,τι τους δίνουν η ιστορία και η γεωγραφία, περίπου νομοτελειακά ή τυχαία. Τίποτα περισσότερο. Αλλά σε μια χώρα που η… στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης περιορίζεται σε ευχολόγια και κάποια φιλοδωρήματα -κάτι που ισχύει ακόμη και για τις μεθοριακές και τις εθνικά ευαίσθητες περιοχές- τι μπορεί να περιμένει ως συμπρωτεύουσα η Θεσσαλονίκη;