Για τους κάπως μεγαλύτερους στα χρόνια Θεσσαλονικείς, οι οποίοι τυχαίνει να νοσταλγούν τη Διεθνή Έκθεση του Σεπτεμβρίου των παιδικών τους χρόνων, που είχε ως κύρια χαρακτηριστικά πρωτίστως την ατμόσφαιρα λούνα πάρκ, τη μαύρη μπίρα, τα λουκάνικα, τις μουσικές και τα χρώματα και δευτερευόντως τις επιστημονικές ανακαλύψεις και την επαφή με εικόνες και ατμόσφαιρες άλλων χωρών, η φετινή ΔΕΘ που εγκαινιάζεται το προσεχές Σάββατο ενδέχεται να τους θυμίσει πολλά.
Αν κρίνει κανείς από την παρουσίαση της διοργάνωσης από τη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo στη Συνέντευξη Τύπου της περασμένης Τρίτης, η 89η ΔΕΘ αναμένεται να εξελιχθεί περισσότερο σε πολιτικό, πολιτιστικό, εκπαιδευτικό, ψυχαγωγικό και εν γένει κοινωνικό πολύ-γεγονός, παρά σε ουσιώδες οικονομικό δρώμενο. Διότι ναι μεν η επιχειρηματικότητα θα είναι παρούσα, μέσω ελληνικών μικρομεσαίων και μεγαλύτερων εταιρειών διαφόρων κλάδων απ’ όλη την Ελλάδα, που συμμετέχουν κυρίως μέσω των Επιμελητηρίων της χώρας, αλλά και ξένων εταιρειών, οι οποίες παρίστανται κατά βάσιν μέσω των επίσημων κρατικών συμμετοχών, αλλά το βάρος της διοργάνωσης πέφτει φέτος σε όλα τα υπόλοιπα. Στα τέσσερα ρομποτάκια του ΑΠΘ που θα κυκλοφορούν ανάμεσα σε εκθέτες και επισκέπτες προσθέτοντας άρωμα νέων τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης στην ατμόσφαιρα, στα πέντε νέα μοντέλα αυτοκινήτων, που θα παρουσιαστούν λίγο πριν βγουν στην ελληνική αγορά, αλλά και στο γνήσιο μονοθέσιο της Formula 1 και συγκεκριμένα της Maclaren, με το οποίο θα μπορούν να φωτογραφηθούν οι επισκέπτες, αλλά και να το οδηγήσουν με προσομοιωτή. Επίσης, δύο προσομοιωτές μαχητικών αεροσκαφών θα υπάρχουν στο Περίπτερο του υπουργείου Άμυνας. Το βάρος πέφτει στις βραδινές συναυλίες εμπορικών ονομάτων, από τους Πυξ Λαξ, μέχρι τον Ρουβά και την Πάολα, ενώ θα υπάρξει ακόμη και μουσικός διαγωνισμός νέων σχημάτων. Με 41 συμμετοχές συγκροτημάτων με μουσικούς της γενιάς Ζ - με μουσικούς που γεννήθηκαν από το 2000 και ύστερα, είναι δηλαδή έως 25 ετών και έπαθλο δισκογραφικό συμβόλαιο, ως υπόμνηση του Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει φέτος οι ΔΕΘ στις επετείους. Θα υπάρξει αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη με συναυλία της ορχήστρας που φέρει το όνομά του, αλλά και έκθεση φωτογραφιών και ντοκουμέντων του συνθέτη σε συνεργασία με το μουσείο «Μίκη Θεοδωράκη» που δημιουργήθηκε στη Ζάτουνα Αρκαδίας, όπου είχε εξοριστεί επί δικτατορίας. Όπως και θα υπάρξει έκθεση για τα 100 χρόνια από την ίδρυση το 1925 του Οργανισμού της ΔΕΘ υπό τον Νικόλαο Γερμανό, που τον Οκτώβριο του 1926 διοργάνωσε την πρώτη έκθεση στη Θεσσαλονίκη, αλλά και «κυνήγι θησαυρού» με δώρα μέσω ερωτήσεων για την ιστορία της ΔΕΘ. Φυσικά έχουμε τις καθιερωμένες πολιτικές παρουσίες κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, μια μεγάλη εκδήλωση της Βουλγαρίας για την είσοδο της στο ευρώ από το 2026, με τη συμμετοχή τεσσάρων υπουργών και την απουσία τιμώμενης χώρας, που τα τελευταία χρόνια έδινε ένα κάποιο τόνο στη διοργάνωση. Επίσης θα υπάρχει ειδική έκδοση μαύρης μπίρας από ζυθοποιία – χορηγό, που θα τεστάρει το προϊόν και αν τα αποτελέσματα είναι θετικά να το βγάλει κανονικά στην αγορά.
Όλα αυτά συνιστούν ένα πολυθέαμα στη λογική του λούνα παρκ- μια πόλη μέσα στην πόλη, όπως λένε και οι διοικούντες τη ΔΕΘ. Είναι άραγε αυτός ο επίκαιρος χαρακτήρας μιας γενικής έκθεσης στον προχωρημένο 21ο αιώνα; Ή μήπως η συγκεκριμένη εικόνα δεν εκφράζει τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο από την αμηχανία και το αδιέξοδο μιας διοργάνωσης που ως προς την ουσία της έχει ξεπεραστεί; Διότι όπως θα αποδειχθεί πιθανότατα τις επόμενες ημέρες το πρώτο διήμερο της κυβερνητικής παρουσίας και των πρωθυπουργικών ανακοινώσεων θα επισκιάσει απολύτως τις επόμενες οκτώ ημέρες, με εξαίρεση ίσως τις συναυλίες, οι οποίες προσελκύουν κόσμο λόγω της εμπορικότητας των καλλιτεχνικών ονομάτων που θα τραγουδήσουν, αλλά και της παράδοσης των ανοιχτών μουσικών events του Σεπτεμβρίου σε διάφορους χώρους στη Θεσσαλονίκη.
Δύο ακόμη χαρακτηριστικά της παρουσίασης της φετινής ΔΕΘ από τη διοίκηση της ΔΕΘ – Helexpo στη Συνέντευξη Τύπου της Τρίτης είναι αφενός ο… οικογενειακός της χαρακτήρας, αφού από το πάνελ απουσίαζαν τα βασικά στελέχη τόσο της κυβέρνησης, όσο και της αυτοδιοίκησης που συνήθως παρίστανται για συμβολικούς λόγους, αλλά και η αποφυγή οποιαδήποτε αναφοράς στο μέλλον, πέραν κάποιων γενικών ευχολογίων για «τα επόμενα 100 χρόνια». Η εμπλοκή που υπάρχει στο θέμα της ανάπλασης και η αβεβαιότητα για το ποια ακριβώς είναι η επόμενη ημέρα για το γερασμένο εκθεσιακό κέντρο, ή τουλάχιστον η άγνοια για τις λεπτομέρειες του πλάνου της κυβέρνησης επί του θέματος, οδήγησαν λογικά στην αποσιώπησή του, ενώ ταυτόχρονα η έμμεση εξαγγελία του Κ. Μητσοτάκη για αλλαγή του διοικητικού σχήματος ρίχνει βαριά τη σκιά της στη φετινή διοργάνωση, που -όπως σημειώσαμε- επιστρέφει σε μια παράδοση, που τα προηγούμενα χρόνια ακόμη κι αν στη ΔΕΘ – Helexpo δεν θέλησαν να τη διαγράψουν, ασφαλώς λειτουργούσε υποστηρικτικά και όχι στην αιχμή των Γενικών Εκθέσεων.
Σχεδόν πάντα τα μεσοδιαστήματα και οι εκκρεμότητές τους, συνοδεύονται από έλλειψη ορίζοντα, που οδηγεί στο…παρελθόν, το οποίο (υποτίθεται ότι) εμπνέει σιγουριά. Ότι αποτελεί ασφαλή λύση, ώστε να μην υπάρξει… καταστροφή και καταγραφή περαιτέρω ζημιών. Η αλήθεια είναι ότι τα αρκετά τελευταία χρόνια η ΔΕΘ – Helexpo «ζει» με την υποτιθέμενη ασφαλή προοπτική της ανάπλασης και του εκσυγχρονισμού, που αντί να έρχεται πιο κοντά διαρκώς απομακρύνεται. Δυστυχώς το πλάνο καθυστέρησε, άλλαξε τρεις – τέσσερις φορές, τα χρονοδιαγράμματα διαφοροποιήθηκαν επίσης και τελικά ο πρωθυπουργός πήρε επάνω του το παιχνίδι, με αποτέλεσμα τώρα όλοι να αναμένουν τις αποφάσεις και τις δηλώσεις τους. Είναι φυσικό τόσο η εταιρεία όσο και η Γενική Έκθεση του Σεπτεμβρίου να έχουν επηρεαστεί από αυτή την κατάσταση -οι κλαδικές εκθέσεις είναι άλλη ιστορία, αφού διαθέτουν τον δυναμισμό ή τις αδυναμίες των κλάδων που υπηρετούν. Κάπως έτσι φέτος βρισκόμαστε ενώπιον ενός ουδέτερου αποτελέσματος, το οποίο, αν και είναι αξιοπρεπές, απέχει από αυτό που πραγματικά επιθυμούν πρωτίστως οι διοργανωτές, αλλά και οι εκθέτες και οι επισκέπτες. Αλλά και από αυτό που απαιτεί η εποχή μας.