Σηκώνοντας το απορρυπαντικό για να γεμίσει -άκου θράσος- τη θήκη του πλυντηρίου, νόμισε πως η συσκευασία ήταν τρύπια. Κάπου μάλλον έσταζε. Παραήταν ελαφριά. Καινούργια αγορά και της φάνηκε πούπουλο. Το απορρυπαντικό είχε αγοραστεί λίγη ώρα νωρίτερα από μέλος της οικογένειας κι η 50χρονη νοικοκυρά έβαζε μπρος για πλύση. Έλεγξε τη συσκευασία. Δεν «έχανε» από πουθενά. Ζήτησε από το σύζυγό της να πάει στο σούπερ μάρκετ στη γειτονιά, από όπου το αγόρασε για να ζητήσει εξηγήσεις. Κι όμως εκεί, με ευγένεια η υπάλληλος απάντησε καθαρά και χωρίς να βάλει… πλυντήριο: «Έτσι είναι, κύριε, όλες οι συσκευασίες. Έτσι τις στέλνουν. Δείτε και μόνος σας. Μας το είπαν κι άλλοι από το πρωί…». «Ναι, αλλά η τιμή είναι ίδια», είπε παραπονούμενος ο καταναλωτής. «Το ξέρω, κύριε», αποκρίθηκε πάλι γεμάτη ευγένεια η υπάλληλος. «Έχετε δίκιο, τι να σας κάνω…». Γύρισε στο σπίτι ο καταναλωτής κι η νοικοκυρά που τον περίμενε για την πλύση έβαλε απορρυπαντικό στη θήκη με ευλάβεια και φειδώ, σαν να γέμιζε με… νιτρογλυκερίνη, μήπως και μια λάθος κίνηση τα έκανε όλα μπουρλότο…
Το περιστατικό είναι πραγματικό, έγινε το προηγούμενο τριήμερο κι αναφέρθηκε στη στήλη. Οι λογαριασμοί των ελληνικών νοικοκυριών πλήττονται καθημερινά, με τους σπιτικούς προϋπολογισμούς να παραμένουν σε… κανονική συσκευασία: βαρύτατοι.
Τα στοιχεία που αναδείχτηκαν μόλις την περασμένη εβδομάδα μετά από έρευνα που διεξήγαγε η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν χρειάζονται και πολλές ιδιαίτερες γνώσεις, ούτε καμιά επιστημονική ανάλυση για να δούμε την κατάστασή μας. Σύμφωνα με την έρευνα της Επιτροπής, εδώ στη χώρα μας πληρώνουμε -κρατηθείτε!- 361% ακριβότερα τα απορρυπαντικά σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ. Κι εμείς Ευρωπαίοι κι οι άλλοι Ευρωπαίοι. Εμείς όμως τους περνάμε σχεδόν όλους. Σχεδόν, γιατί λίγο πιο αλμυρό από μας έρχεται το απορρυπαντικό στους Σλοβάκους, τους Τσέχους και τους Λετονούς. Στη Σουηδία, για παράδειγμα, η τιμή στη μεζούρα ανά πλύση είναι στο 0,15 ευρώ έναντι 0,46 ευρώ που είναι στη χώρα μας.
Κι ένα τελευταίο στοιχείο που έβγαλε η έρευνα: συγκεκριμένο απορρυπαντικό σε σκόνη πωλείται στη χώρα μας 172% ακριβότερα σε σχέση με την τιμή που πωλείται το ίδιο στην Αυστρία, που είναι η φθηνότερη χώρα. Κι εδώ δανείζομαι τον στίχο του Σαββόπουλου: «… τι να καταλάβουμε οι φτωχοί…».
Σημειώστε πως αυτό δεν δείχνει να αλλάζει ή να επηρεάζεται από τον γεωγραφικό παράγοντα, σε σχέση δηλαδή με την παραγωγή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Κύπρος. Οι τιμές στη Λάρνακα είναι χαμηλότερες από τις δικές μας και έτσι δεν μπορούμε να ισχυριστούμε πως είμαστε μικρή αγορά, έχουμε γεωγραφική απόσταση από τα εργοστάσια παραγωγής των απορρυπαντικών κτλ.
Και σε ό,τι αφορά τον φόρο, κρατήστε και τα εξής δεδομένα: η τιμή των απορρυπαντικών φέρεται να μην επηρεάζεται από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ). Εάν βρεθείτε στην Ουγγαρία, θα διαπιστώσετε πως ο φόρος προστιθέμενης αξίας στα απορρυπαντικά είναι 27% και η τιμή ανά κάψουλα είναι 0,46 ευρώ, ενώ στη Σλοβακία ο φόρος προστιθέμενης αξίας είναι 20% και η τιμή ανά κάψουλα είναι 0,68 και 0,62 ευρώ (ανάλογα με τη συσκευασία).
Και το ερώτημα γεννιέται σε κλάσματα δευτερολέπτου. Γιατί; Η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιχειρεί -δεν είμαστε σίγουροι- να δώσει και την απάντηση: στα αίτια του φαινομένου αναφέρονται το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς, η χαμηλή διείσδυση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στα σουπερμάρκετ και η μικρή εγχώρια παραγωγή. Προς επίρρωσιν αυτού, η Επιτροπή δείχνει τα παραδείγματα με τις κάψουλες: η κάθε κάψουλα δύο διαφορετικών πασίγνωστων απορρυπαντικών στην Ελλάδα είναι τρεις φορές πιο αλμυρή από την πιο φθηνή χώρα στην Ευρώπη μας, που είναι η Ιρλανδία.
Ας δανειστώ για κλείσιμο τη φράση της νοικοκυράς από το επεισόδιο της πρώτης σκηνής: «Βρίσκουν και τα κάνουν…». Ο νέος κατώτατος θα «τρέχει» σε 20 μέρες κι οι τιμές θα συνεχίσουν το ράλι τους κι εμείς τα πλυντήριά μας…