Η Ελλάδα, η ιστορία, ο βυζαντινός και ο πολιτισμός εν γένει μετρούν μια σημαντική απώλεια από χθες, καθώς έφυγε από τη ζωή η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, η ιστορικός που σύστησε το Βυζάντιο και τα επιτεύγματά του σε όλο τον σύγχρονο κόσμο.
Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, το 1967 και η πρώτη γυναίκα πρύτανης του ίδιου πανεπιστημίου στην 700 χρόνων ιστορία του, το 1976, κυρίως όμως η πιο σημαντική πρέσβειρα του ελληνικού πολιτισμού για ολόκληρη την Οικουμένη. Έφυγε πλήρης ημερών στα 99 της χρόνια κι αφού συμπλήρωσε έναν αιώνα με έντονο το αποτύπωμά της στην ελληνική και την ευρωπαϊκή ιστορία και διανόηση. Αγωνίστηκε με πάθος για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, αποδεικνύοντας με ιστορικά ντοκουμέντα πως ουδέποτε ο Έλγιν έλαβε φιρμάνι για την αφαίρεσή τους, ενώ πίστευε ότι στη Βεργίνα είναι θαμμένος ο Μεγαλέξανδρος κι έλεγε πως «θα δικαιωθώ μετά θάνατον». Το ερευνητικά της ενδιαφέροντα ήταν γύρω από το Βυζάντιο, το οποίο και αναδείκνυε ως ενεργό ανά τους αιώνες εργαστήριο πολιτικής σκέψης. Κι έτσι μέσα από τα συγγράμματα και τις ομιλίες της σε όλο τον κόσμο επανατοποθέτησε τον βυζαντινό πολιτισμό στην ευρωπαϊκή ιστορία και στην πολιτιστική συνείδηση ιστορικών και όχι μόνο κι από την άποψη αυτή το Βυζάντιο της χρωστάει ότι αποκάλυψε όλες τις πτυχές της σπουδαίας ιστορίας του. «Αν είχα τη δυνατότητα να αφαιρέσω ένα ελάττωμα του Έλληνα, θα ήταν το εγώ», είχε δηλώσει σε συνέντευξή της, παρόλα αυτά αναδείκνυε πάντα και παντού το μεγαλείο της ελληνικής ψυχής. Καλό της ταξίδι...
Στη Γάνδη το ΥΠΠΟ για τις φωτογραφίες της Καισαριανής
Έγκαιρα κινήθηκε το υπουργείο Πολιτισμού, ενώ ο Βέλγος συλλέκτης έδειξε ευαισθησία. Έτσι -όπως φαίνεται- οι οκτώ φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή την 1η Μαΐου του 1944 θα καταλήξουν στα χέρια του ελληνικού Δημοσίου. Αύριο, Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944», ενώ σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου «είναι πολύ πιθανόν να πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες. Και παρότι «υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους», εμπειρογνώμονες- στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη και τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. «Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της». Το χρωστάμε στην ιστορία.
Σπάνια ομοφωνία
Η χθεσινή υπογραφή των συμβάσεων του ελληνικού κράτους με την Αμερικανική Chevron για να ξεκινήσουν έρευνες για την αναζήτηση φυσικού αερίου νοτίως της Κρήτης και νοτίως της Πελοποννήσου, μάλλον ένωσε τον πολιτικό κόσμο, αφού δεν ακούστηκαν ιδιαίτερες γκρίνιες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης, χαρακτήρισε το γεγονός «σημαντική στιγμή» και σχολίασε ότι «χάσαμε ήδη 12 πολύτιμα χρόνια από τον μεγάλο διαγωνισμό του 2014, πάνω στον οποίο βασίζεται και η σημερινή σύμβαση, όπως φαίνεται και από το χάρτη που δημοσιεύει η ίδια η κυβέρνηση». Αν υπάρξει πολιτική… ομόνοια, έστω για τα ενεργειακά, διότι πουθενά αλλού δεν καταγράφεται σύμπνοια, θα είναι κέρδος. Φυσικά η ενεργή παρουσία της κυβέρνησης των ΗΠΑ στα ενεργειακά τεκταινόμενα της χώρας δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για δημόσιες πολιτικές διαφωνίες και κραυγαλέα αντιπολίτευση, αλλά ακόμα κι έτσι καλό είναι να μην βρισκόμαστε -έστω σε ένα θέμα- μπροστά στο γνώριμο σχήμα άσπρο μαύρο. Να δούμε -βέβαια- τι θα γίνει στη Βουλή, όπου θα συζητηθούν οι συμβάσεις. Κάποιοι θα έρθουν σε δύσκολη θέση και θα πρέπει να επιστρατεύσουν την πιο… διπλωματική γλώσσα που διαθέτουν, ώστε να ικανοποιήσουν τόσο το εσωτερικό ακροατήριο, όσο και τους Αμερικανούς που παρακολουθούν. Γίνεται;
Ο κάθετος διάδρομος,…
Η διυπουργική σύνοδος που θα γίνει στην Ουάσιγκτον στο τέλος Φεβρουαρίου θα λειτουργήσει τελικά ως η πραγματική αφετηρία για την λειτουργία του κάθετου ενεργειακού διαδρόμου που θα ξεκινά από την Αλεξανδρούπολη και θα φτάνει στο Κίεβο. Γιατί; Επειδή, όπως μαθαίνει η Voria.gr στην αμερικανική πρωτεύουσα έχουν κληθεί οι υπουργοί Ενέργειας όλων των άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενων χωρών της ευρύτερης περιοχής. Για να λυθούν οι εκκρεμότητες που θα επιτρέψουν την ομαλή λειτουργία του διαδρόμου. Κι όλα αυτά επειδή προφανώς, κρίθηκε απαραίτητη η παρέμβαση της Ουάσιγκτον για να ξεκινήσει κανονικά το όλο project.
…το status στην περιοχή και…
Η Αθήνα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την συγκυρία, σε ένα status εξαιρετικά ευμετάβλητο. Διότι κυριολεκτικά η γεωστρατηγική εικόνα παραπέμπει σε κινούμενη άμμο. Είναι ενδεικτικό ότι η Αθήνα (και όχι μόνο) ακόμα προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει το «άδειασμα» των Κούρδων της Συρίας από τον πρόεδρο Τραμπ. Ως γνωστόν, οι συγκεκριμένοι Κούρδοι ήταν οι πιο πιστοί σύμμαχοι των Αμερικανών στην μάχη κατά του ISIS και όχι μόνο και πολλές φορές πολέμησαν πλάι – πλάι. Όμως, ο σημερινός Λευκός Οίκος τους εγκατέλειψε, κάνοντας το χατίρι της Άγκυρας. Πιθανόν επειδή ο Τραμπ υπολογίζει πολύ στον Ερντογάν, ενόψει των εξελίξεων στο Ιράν.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η ελληνική πλευρά καλείται να χαράξει τη στρατηγική της. Κι ίσως έτσι να εξηγείται το γεγονός -για παράδειγμα- ότι η Αθήνα δεν προτίθεται να προβεί σε νέα επέκταση των χωρικών υδάτων. Τουλάχιστον κατά το επόμενο διάστημα και σίγουρα μέχρι τις προσεχείς εκλογές. Η απόφαση αυτή έπαιξε τον ρόλο της και κατά τη διάρκεια της συνάντησης Μητσοτάκη - Ερντογάν την περασμένη εβδομάδα. Αυτό που φαίνεται ότι ατύπως αποφασίσθηκε είναι ότι οι όποιες εξελίξεις μετατίθενται για μετά τις επόμενες εκλογές, σε Ελλάδα και Τουρκία (2027 και 2028 αντιστοίχως). Αν οδηγήσουν σε ισχυρές κυβερνήσεις.
…η συνάντηση στο Τέξας
Επίσης, εκτός από την σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, τέλος Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί στο Χιούστον του Τέξας και το CERAWEEK. Εκεί θα συγκεντρωθούν και πάλι πολλοί από τους ίδιους κορυφαίους παράγοντες της ενεργειακής αγοράς της ευρύτερης περιοχής μας. Με τον ίδιο στόχο. Ο Κάθετος Διάδρομος είναι στοίχημα για τις ΗΠΑ. Όπως προκύπτει από την εμπλοκή και της Αμερικανικής Αναπτυξιακής Χρηματοδοτικής Τράπεζας (DFC) στο project. Και οι ΗΠΑ δεν θα διακινδυνεύσουν με τίποτα αυτή την προοπτική.
Ηλιοφάνεια στις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις
Μπορεί ο καιρός στη Σόφια να είναι τις τελευταίες μέρες άστατος, αλλά στις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις φαίνεται ότι επικρατεί ηλιοφάνεια... Αυτό δείχνουν οι επαφές της πολυπληθούς ελληνικής αντιπροσωπείας που επισκέπτεται τη Σόφια της Βουλγαρίας, κατόπιν πρωτοβουλίας του υφυπουργού Εσωτερικών, Κώστα Γκιουλέκα, οι οποίες από χθες πραγματοποιούνται σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επιχειρηματικότητα, η ανώτατη εκπαίδευση και η τοπική αυτοδιοίκηση, με την αποστολή να προέρχεται αμιγώς από τη Μακεδονία και τη Θράκη, όπως επιτάσσει άλλωστε το χαρτοφυλάκιο του υφυπουργού. Αν και η γείτονα βιώνει μία παρατεταμένη πολιτική αστάθεια με αλλεπάλληλες εκλογές τα τελευταία τέσσερα χρόνια και μαζικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς, η ένταξή της στην Ευρωζώνη στην αρχή του έτους αποτελεί την κατάλληλη χρονική συγκυρία για την προώθηση των επαφών και την ενίσχυση των διμερών σχέσεων. Η ελληνική πλευρά προσβλέπει σε win win συναντήσεις, δίνοντας έμφαση στις περιοχές που γειτνιάζουν με τη Βουλγαρία, ενώ από τη βουλγαρική πλευρά, έντονο ενδιαφέρον παρατηρείται για τα λιμάνια της Ελλάδας, δεδομένου ότι είναι η φυσική πύλη εισόδου για την ενδοχώρα. Δεν τυχαίο άλλωστε πως στις επαφές συμμετέχουν εκπρόσωποι των μεγαλύτερων λιμανιών της Βορείου Ελλάδος (Θεσσαλονίκη, Καβάλα και Αλεξανδρούπολη) αλλά και των τριών κρίσιμων λιμένων της Βουλγαρίας (Βάρνα και Μπουργκάς στην πλευρά της Μαύρης Θάλασσας και Ρούσε, το σημαντικότερο ποτάμιο λιμάνι της χώρας στον Δούναβη). Πέραν όμως των διμερών σχέσεων, η αποστολή της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Σόφια αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς πως η βουλγαρική πρωτεύουσα αποτελεί τον πρώτο σταθμό της βαλκανικής περιοδείας που έχει προγραμματίσει το ΥΜΑΘ. Σε ένα κλίμα παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας και ραγδαίων αλλαγών, το μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού, που μετέφερε ο κ. Γκιουλέκας στη βουλγαρική πλευρά, είναι ενδεικτικό: «Προσβλέπουμε σε μέρες μεγαλύτερης συνεργασίας με στόχο να χτίσουμε ένα πιο στέρεο μέλλον».
Το… εκκλησάκι της αστεγίας
Χωρίς αμφιβολία το μένει κάποιος άστεγος είναι από μόνο του και εξ ορισμού τραγικό. Ταυτόχρονα -και πέρα από τα υπόλοιπα- η αστεγία δημιουργεί δύσκολες συνθήκες και ασύλληπτες εικόνες. Βέβαια στην αστεγία δεν υπάρχουν σύνορα, δεν υπάρχουν χάρτες, δεν υπάρχουν απαγορευτικά. Οι εικόνες με άστεγους είναι χωρίς πατρίδα. Είναι παντού. Κατ’ επέκταση και στη χώρα μας και αναλογικά και στη Θεσσαλονίκη. Συχνά οι υπόλοιποι αναρωτιώμαστε «πώς τα βγάζουν πέρα αυτοί οι άνθρωποι;», ενώ σε κάποιες περιπτώσεις γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες του αγώνα κάποιου αστέγου να ετοιμάσει το προσωρινό του γιατάκι του σε κάποια γωνία ή σε κάποια εσοχή κτιρίου. Από βιτρίνες πολυκαταστημάτων, γέφυρες, προθήκες τραπεζών, ακόμη και θεάτρων, αλλά και σε σημεία που ούτε τα βάζει ο νους μας.
Κι όλα αυτά για να περάσει η βραδιά, να σταματήσει η βροχή, να ηρεμήσει το κρύο. Το θέμα των αστέγων, τουλάχιστον στον δήμο Θεσσαλονίκης, μπαίνει για άλλη μια φορά στο τραπέζι. Σχετικά με την αντιμετώπισή του και κυρίως για τη λύση του ζητήματος και την ενίσχυση όλων αυτών των ανθρώπων, όπως έγραψε τις προάλλες η Voria.gr.
Όμως η φωτογραφία που μας έστειλε φίλος αναγνώστης και δημοσιεύουμε είναι αποκαλυπτική. Είναι τραβηγμένη δίπλα από τη Βίλα Καπαντζή στην Βασ. Όλγας σε μια κόχη όπου έχουν βρει καταφύγιο άστεγοι. Το βράδυ μάλιστα μεταμορφώνεται σε… εκκλησάκι, αφού φως έχουν μόνον από κεριά. Νομίζουμε πως δεν χρειάζεται κανένα άλλο σχόλιο, παρά μονάχα η επανάληψη του τίτλου από ταινία του Κάρπεντερ με καμία όμως άλλη θεματική συσχέτιση: «Ζουν ανάμεσά μας»…
