Το πρόστιμο των 150 ευρώ που επέβαλε ο δήμος Θεσσαλονίκης σε δύο επιχειρήσεις της ανατολικής πλευράς της πόλης επειδή έβγαλαν στον κάδο ανακύκλωσης κάποια χαρτοκιβώτια χωρίς να τα διπλώσουν, όπως δημοσίευσε η Voria.gr στη στήλη «Καφέ Αριστοτέλους» πριν από λίγες ημέρες, ξάφνιασε πολλούς. Ορισμένους, μάλιστα, -κατά δήλωσίν τους- η συγκριμένη είδηση τους… ξεπερνάει, αφού -όπως λένε- ο δήμος Θεσσαλονίκης θα πρέπει να βελτιωθεί σε πολλά επίπεδα μέχρι να φτάσει να ασχολείται με τέτοιες… λεπτομέρειες.
Τα ίδια πάνω κάτω αισθάνθηκαν και σκέφτηκαν όσοι έτυχε να δουν την τροχαία να ξηλώνει πινακίδες και να καταλογίζει πρόστιμα για παράνομο παρκάρισμα, στις 3 το πρωί, στα πεζοδρόμια της λεωφόρου Μεγάλου Αλεξάνδρου, στο ύψος της Σχολής Τυφλών. Σε ένα σημείο, στο οποίο υπάρχουν πιλοτές πολυκατοικιών όπου αυτοκίνητα παρκάρουν χωρίς να ενοχλούν τη διέλευση πεζών εδώ και δεκαετίες. Η απάντηση στη σχετική ερώτηση είναι ότι κάποιος τηλεφώνησε και ζήτησε (;) την τιμωρία των παραβατών, κάτι που οι αστυνομικοί δεν μπορούσαν να ξεπεράσουν. Απάντηση που δεν είναι πειστική, πολύ απλά διότι στις 3 τα ξημερώματα μάλλον διαφορετική (πρέπει να) είναι η αποστολή της Τροχαίας, εκτός κι αν κάποιο παρκαρισμένο αυτοκίνητο εμποδίζει την κίνηση πεζών ή οχημάτων, οπότε εννοείται ότι ο πέλεκυς πρέπει να πέσει ανελέητα.
Σε κάθε περίπτωση τα δύο αυτά περιστατικά αναδεικνύουν μια διάσταση της παρέμβασης των υπηρεσιών ελέγχου και καταστολής που δεν την έχουμε συζητήσει και πολύ στην Ελλάδα. Πρόκειται για την πλήρη έλλειψη παιδευτικού ρόλου έναντι των παραβατών, ειδικά όταν μιλάμε για αδικήματα χαμηλής παραβατικότητας, που συνδέονται με την λειτουργία της πόλης. Διότι και στη μία και στην άλλη περίπτωση οι αρχές θα όφειλαν τουλάχιστον μία ή δύο προειδοποιήσεις στους παραβάτες. Στην περίπτωση των χαρτοκιβωτίων επειδή πρόκειται για μία καινούργια -και σίγουρα άγνωστη στους πολλούς- διάταξη, ενώ η δημοτική αστυνομία γνωρίζει τις επιχειρήσεις που… παρανόμησαν και άρα μπορούν να κάνουν στοχευμένα τις συστάσεις. Στη δε περίπτωση του παρκαρίσματος στην παραλιακή λεωφόρο οι «παραβάτες» δικαιούνται μιας προειδοποίησης αφενός λόγω του ότι πρόκειται για συνθήκη δεκαετιών και αφετέρου επειδή δεν υπάρχει λόγος για κατεπείγουσα τιμωρία, αφού η όχληση δεν έχει πρακτικές συνέπειες.
Προφανώς οι νόμοι είναι νόμοι, οι διατάξεις είναι διατάξεις και πρέπει να τηρούνται απ’ όλους, 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα. Αλλά εξίσου προφανώς δεν έχουν όλες οι περιπτώσεις την ίδια βαρύτητα. Όταν πρόκειται για συμπεριφορές, οι οποίες αφορούν τη λειτουργικότητα της πόλης, που πρέπει να βελτιωθεί μέσω της εξάλειψης των κακών συνηθειών του παρελθόντος, μία προειδοποίηση δεν είναι και προς… θάνατο. Αντίθετα δείχνει καλή διάθεση από την πλευρά των αρχών, που δεν καταφεύγουν πάντα στην εύκολη λύση της οριζόντιας και τυφλής εφαρμογής κάποιων τιμωρητικών διατάξεων, οι οποίες δίνουν την εντύπωση άσκησης εξουσίας. Στο κάτω-κάτω με τα ψηφιακά μέσα που υπάρχουν σήμερα η καταγραφή της παραβατικής συμπεριφοράς, αλλά και των συστάσεων, είναι απλή υπόθεση, ώστε κανείς να μην αισθάνεται αδικημένος ή… αιφνιδιασμένος. Η πολιτική συμπεριφορά, με την καλύτερη έννοια του όρου, που οδηγεί στην προειδοποίηση και τη συμμόρφωση, πρέπει να είναι μέρος της άσκησης της δημόσιας διοίκησης σε όλα τα επίπεδα. Άλλωστε κάπως έτσι χτίζονται σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες που στη χώρα μας βρίσκονται σε πολύ χαμηλό επίπεδο.
Το ότι το όλο ζήτημα είναι συστημικό, καθώς δεν υπάρχει ενιαίος τρόπος συμπεριφοράς και αντιμετώπισης τέτοιου είδους χαμηλής διαβάθμισης προβλημάτων, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι δημόσιες αρχές δεν ενεργούν πάντα με τον εύκολο και -κατά κάποιον τρόπο- μονολιθικό τρόπο. Πριν από λίγο καιρό μία ιδιοκτήτρια ΙΧ στη Θεσσαλονίκη, που είχε παρκαρισμένο το αυτοκίνητό της παράτυπα, αλλά χωρίς να εμποδίζει κανέναν, για μερικές ημέρες κοντά σε ένα κτήριο που στεγάζει διπλωματική αποστολή, δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από την Ελληνική Αστυνομία, με το οποίο κάποιος με ευγενικό τρόπο της ζητούσε να το μετακινήσει, σημειώνοντας ότι αναγνωρίζει το πρόβλημα έλλειψης χώρων στάθμευσης στην περιοχή και διευκρινίζοντας ότι κάποιοι περίοικοι διαμαρτυρήθηκαν. Η γυναίκα ζήτησε συγγνώμη, μετακίνησε το όχημά της και… ούτε γάτα ούτε ζημιά. Και η αστυνομία έκανε τη δουλειά της -ομολογουμένως με έναν άκρως πολιτισμένο τρόπο- και η ιδιοκτήτρια του ΙΧ πήρε το μάθημά της. Μερικές φορές τα πράγματα είναι απλά, μόνο που για να αναδειχθεί αυτή η απλότητά τους χρειάζεται αφενός καλή διάθεση και αφετέρου η κατανάλωση ενέργειας από τους εμπλεκόμενους, αφού οι αυτοματισμοί δεν είναι πάντα αυτονόητοι στην Ελλάδα.
