Δύο αναπτυξιακά πρότζεκτ που είναι σε εξέλιξη, μέσα από σημαντικές όμως καθυστερήσεις, αναμένεται να αλλάξουν το τοπίο της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη, δίνοντάς της επιτέλους τη δυνατότητα να αναδείξει αυτούς τους δύο αναπτυξιακούς πυλώνες, παραγωγικό και υπηρεσιών που έχουν σχέση με την παραγωγή, δηλαδή να αξιοποιήσει δυο βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματά της.
Πρόκειται για το Τεχνολογικό Πάρκο ThessIntec στην Περαία του δήμου Θερμαϊκού και το Logistics Park στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου στα Διαβατά του δήμου Δέλτα.
Τα δυο πρότζεκτ στην ανατολική και δυτική Β' Θεσσαλονίκης σηματοδοτούν και δυο παρεμβάσεις στις παρυφές του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος, με στροφή της προσοχής της Πολιτείας και στην εκτός πόλης Θεσσαλονίκη.
Τα δυο έργα είναι τόσο κοντά πάντως στον ενιαίο πολεοδομικό ιστό, που δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν ως αναπτυξιακές παρεμβάσεις στην περιφέρεια του νομού, δηλαδή στη Β' Θεσσαλονίκης, η οποία δικαίως ζητά μερίδιο από την ανάπτυξη και κάποια σημαντικά αναπτυξιακά πρότζεκτ, ώστε να αποκτήσει και νόημα η πολυαναμενόμενη μητροπολιτικότητα και η ισόρροπη ανάπτυξη. Αυτή την παράμετρο δεν την υπηρετούν.
Για να είμαι πιο συγκεκριμένος θα συνεχίσει πολύ μεγάλο κομμάτι της Β' Θεσσαλονίκης ακόμα και με την υλοποίηση των δυο εμβληματικών αυτών έργων να θεωρεί εαυτόν αποπαίδι της ανάπτυξης και της Α' εκλογικής περιφέρειας. Και δικαίως επαναλαμβάνω.
Σε κάθε περίπτωση τα δυο πρότζεκτ είναι εξαιρετικά σημαντικά για την ανάπτυξη και για το επόμενο βήμα της προόδου της Θεσσαλονίκης.
Και τα δυο όμως δεν απέχουν πολύ από το να χαρακτηριστούν προβληματικά. Πλέον θα μπορούσε κάποιος να εκτιμήσει ότι έχουν δρομολογηθεί και είναι θέμα μηνών να δούμε μπουλντόζες. Δεν θα πρέπει όμως να παραβλέψουμε τις μεγάλες καθυστερήσεις, που στη μια περίπτωση κοστίζουν την απώλεια πόρων, που είχαν διασφαλιστεί (και φυσικά και χρόνο), στην άλλη περίπτωση κοστίζουν σε ρυθμούς ανάπτυξης και απώλεια πλεονεκτήματος σε μια περιοχή, η οποία εξαρτά και σημαντικά συνοδευτικά έργα (πρόσβασης) από την υλοποίηση του πρότζεκτ.
Για να έχουμε μια εικόνα της πορείας των δυο έργων θα επισημάνω ότι στο ThessIntec προβλέπεται να μπούμε σε φάση ουσιαστικών εργασιών στις αρχές του 2026. Κι αυτό εφόσον αποδειχθεί εύστοχη η εκτίμηση της διοίκησης για εξασφάλιση των οικοδομικών αδειών. Οι οποίες άδειες κόστισαν στο πρότζεκτ την απώλεια του μισού πακέτου χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης, διότι με τις καθυστερήσεις στην έκδοσή τους χάθηκαν οι προθεσμίες και τα 17 εκ. ευρώ (από τα συνολικά 34) που χάνονται από εκεί καλείται να αναπληρώσει (και δεσμεύτηκε να το κάνει) το υπουργείο Ανάπτυξης από το τομεακό πρόγραμμά του (δηλαδή πάλι από ευρωπαϊκούς πόρους). Δεν τη λες και αμελητέα την απώλεια 17 εκ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης... Όχι δηλαδή επειδή τα βρήκαμε από αλλού να θεωρούμε ότι δεν έγινε και κάτι...
Ο στόχος της διοίκησης του ThessIntec είναι να λειτουργήσει έως το τέλος του 2027. Για να γίνει αυτό προϋποθέτει ότι θα έχει επιτευχθεί, εκτός από τον βραχυπρόθεσμο στόχο της έκδοσης των αδειών (τρία χρόνια τώρα κι ακόμα δεν εκδόθηκαν...), και άλλος ένας στόχος. Να έχουν ολοκληρωθεί δηλαδή τα έργα υποδομών και δικτύων για το πρότζεκτ. Υδροδότηση, ηλεκτροδότηση, οδικά δίκτυα, αντιπλημμυρικά έργα κτλ. Κι όλα αυτά μέσα σε ένα χρόνο, εντός του 2026. Φιλόδοξος στόχος βάσει εμπειρίας, αλλά ας ελπίσουμε ότι όλα θα πάνε βάσει στοχοθεσίας των αρμοδίων...
Στο πρότζεκτ της αξιοποίησης του πρώην στρατοπέδου Γκόνου ως Logistics Park είμαστε πλέον σε έναν διαγωνισμό, ο οποίος προχωρά.
Από πότε μιλάμε για τη δημιουργία εμπορευματικού κέντρου και κέντρου logistics στο συγκεκριμένο στρατόπεδο; Από τη δεκαετία του 2000 όταν γίνονταν σχετικές συσκέψεις μεταξύ ΟΣΕ και ΟΛΘ. Το 2007 παραχωρήθηκε το πρώην στρατόπεδο στον ΟΣΕ κι από το 2008 άρχισε μια πιο ουσιαστική κουβέντα, που μετατράπηκε και σε κάποιες μελέτες, χωροταξικές αποφάσεις και ανακοινώσεις για τη δημιουργία εμπορευματικού κέντρου.
Φτάσαμε το περσινό καλοκαίρι να γίνει επιτέλους ο σχετικός διαγωνισμός και τον Δεκέμβριο του 2024 είχαμε την ανακοίνωση τεσσάρων σχημάτων που εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Σήμερα από τα τέσσερα σχήματα έχουν παραμείνει, στον διαγωνισμό που τρέχει η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας (PPF), δύο, σύμφωνα με πληροφορίες.
Σύμφωνα με τους αρμόδιους ο διαγωνισμός είναι πλέον σε προχωρημένο στάδιο και μέχρι το τέλος του έτους θα έχει ολοκληρωθεί η υποβολή οικονομικών προσφορών, ώστε να περάσουμε άμεσα στην τελική φάση του διαγωνισμού και στην έναρξη των εργασιών. Προφανώς όλα αυτά από το επόμενο έτος. Επίσημο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης ακόμα πάντως δεν έχουμε.
Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι η συγκεκριμένη υποδομή δεν έχει μόνο οφέλη επιχειρηματικά, οικονομικά και αναπτυξιακά, αλλά έχει και μια παράμετρο διόλου ευκαταφρόνητη για τη λειτουργία συνολικά της Θεσσαλονίκης, με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως χαρακτηριστικά λένε οι αρμόδιοι που τρέχουν το έργο, περισσότερα από 300 βαριά οχήματα δεν θα μπαίνουν στην πόλη σε καθημερινή βάση... Και να το πάω κι ένα βήμα παραπέρα, λέγοντας ότι με βάση την υλοποίηση του Logistics Park έχουν προβλεφθεί και μια σειρά συγκοινωνιακών και οδικών έργων, που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα όχι μόνο του στρατοπέδου, αλλά της ευρύτερης περιοχής (κυκλικοί κόμβοι, διανοίξεις δρόμων κτλ.).
Και στην περίπτωση του Γκόνου όμως μιλάμε για ένα πρότζεκτ που έχει συρθεί επί πολλά χρόνια με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την απώλεια ευκαιριών ανάπτυξης και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Θεσσαλονίκης.
Τα δυο έργα συνιστούν βασικούς αναπτυξιακούς πυλώνες ανατολικά και δυτικά του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης και η αλήθεια είναι ότι μόλις τα τελευταία χρόνια ουσιαστικά υπάρχουν εξελίξεις που δείχνουν μια κάποια πρόοδο και ένα φως στον ορίζοντα της υλοποίησής τους.
Έχουμε δηλαδή μια ελπίδα και μάλιστα βάσιμη να γίνουν πράξη τα επόμενα χρόνια. Μπορεί να μην είναι το 2027, αλλά το 2028, το 2029 ή το 2030, αλλά δεν μπορώ να παραβλέψω ότι στο παρελθόν ακούγαμε ανακοινώσεις και σχέδια και γελούσαμε (αν και ήταν για κλάματα). Τώρα μπορούμε να ασκούμε κριτική για να πιέσουμε ώστε να επιταχυνθεί η υλοποίησή τους. Μια κάποια πρόοδος είναι κι αυτή, αρκεί και οι αρμόδιοι να φροντίσουν με ανάλογη προσοχή και επιμέλεια να κάνουν τα αναγκαία ώστε να μη συνεχίσουν να σέρνονται στην κοινωνία σε επίπεδο εξαγγελιών κάθε χρόνο τα ίδια δυο έργα...