Ήταν αρχές του περασμένου αιώνα, όταν γυναίκες εργάτριες ξεκίνησαν να οργανώνονται σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ, για να ζητήσουν πρωτίστως καλύτερες συνθήκες στην εργασία, να παίρνουν ίδιες αμοιβές με τους άνδρες, αλλά και να έχουν δικαίωμα να ψηφίζουν. Λίγο αργότερα, εκεί στα 1910, στη διάρκεια του διεθνούς συνεδρίου σοσιαλιστριών γυναικών στην Κοπεγχάγη, μια Γερμανίδα, η Κλάρα Τσέτκιν, έβαλε στη συζήτηση τη δημιουργία μιας διεθνούς ημέρας που θα ήταν αφιερωμένη στα δικαιώματα που πρέπει να έχουν οι γυναίκες. Την επόμενη χρονιά, σε αρκετές χώρες της Ευρώπης γιορτάστηκε αυτή η μέρα για πρώτη φορά.
Έξι χρόνια μετά, στις 8 Μαρτίου του 1917, πολλές γυναίκες διαμαρτύρονταν στην Αγία Πετρούπολη για «ψωμί και ειρήνη», μια κινητοποίηση - παιδί της Φεβρουαριανής Επανάστασης και προάγγελος της Οκτωβριανής, και οι δύο την ίδια χρονιά κατά την οποία τελικά χορηγήθηκε δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες της Ρωσίας.
Δεκαετίες μετά, 58 χρόνια αργότερα για την ακρίβεια, το 1975, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε επίσημα την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και άρχισε να την τιμά παγκοσμίως με αναφορές στους αγώνες των γυναικών στο παρελθόν, με ανάδειξη ζητημάτων όπως η ισότητα, η βία κατά των γυναικών και το μισθολογικό χάσμα, αλλά και με την προώθηση της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική, την επιστήμη και την κοινωνία ευρύτερα.
Από τότε, σε πολλές χώρες διοργανώνονται εκδηλώσεις, συζητήσεις και δράσεις για τα δικαιώματα των γυναικών. Παράλληλα βέβαια σε πολλές άλλες χώρες… πέρα βρέχει και σε άλλες απλώς είναι… 8 Μαρτίου και πάμε παρακάτω!
Εδώ, χτες, στη δική μας επικράτεια, εκατοντάδες εκδηλώσεις, άλλα τόσα μηνύματα σε ανώτατο επίπεδο, ακόμη και αμέτρητες ανθοδέσμες με λουλούδια άλλαξαν χέρια, για να τιμήσουμε την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.
Βεβαίως, αν ανοίξουμε λίγο παραπάνω τον φακό και κάνουμε zoom out στην τιμητική μέρα, θα δούμε πως πολλά θέματα σχετικά με τις γυναίκες παραμένουν στόχοι. Κι ας θεωρούνται αυτονόητα. Τα έχουμε λύσει θεσμικά, στο Δίκαιό μας ενσωματώθηκαν οι προβλέψεις του νομοθέτη, κοινώς η νομοθεσία τα πέρασε στα βιβλία της και έδειξε την απαιτούμενη πρόνοια. Κυρίως στα θέματα των ίσων αμοιβών και της συμμετοχής στα κοινά και πάνω από όλα στα ζητήματα του εκλέγεσθαι.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν ζητήματα που ενώ η νομοθεσία μας τα προχώρησε, η πραγματικότητα μάς δείχνει πως δεν τα έχουμε λύσει ως σύγχρονες κοινωνίες. Είναι αδιανόητο, εκτιμώ, να συζητάμε ακόμη και σήμερα τα θέματα της ισότητας στην πράξη κι ακόμη πιο απίστευτο να ορθώνουμε ανάστημα, για να προστατεύουμε τις γυναίκες από τη βία -όλων των τύπων- που δέχονται μέσα στα σπίτια τους, στους χώρους δουλειάς, στην καθημερινότητά τους. Είναι αδιανόητο να συζητάμε για την κακοποίηση των γυναικών και να πληθαίνουν -ευτυχώς καταγγέλλονται πλέον πολλά περιστατικά- οι υποθέσεις που φτάνουν στις αρχές και τη Δικαιοσύνη. Ποιος μπορεί να δεχτεί ότι σε ένα σπιτικό ασκείται συστηματικά βία κατά της γυναίκας, της γυναίκας μάνας ή συντρόφου, και όλος ο πόνος βουλιάζει σε βαριά σιωπή εν έτει 2026;
Και μόνον που ακόμη συμβαίνουν τέτοια πράγματα θα έπρεπε να ντρεπόμαστε. Και μόνο που συζητάμε ακόμη τα αυτονόητα και προσπαθούμε να τα στοχοθετήσουμε, θα έπρεπε να πασχίζουμε καθημερινά για να τα αλλάξουμε.
Η μαγική προτροπή που θα μπορούσε να μας σώσει είναι να περάσουμε παντού το απλό και καθαρό μήνυμα που ίσως να είναι και το γιατρικό για όλα: σεβασμός. Τίποτε άλλο. Σεβασμός στον άνθρωπο. Σεβασμός στο φύλο. Σεβασμός στη μάνα. Σεβασμός στην κόρη. Σεβασμός στη σύζυγο. Σεβασμός στη γυναίκα. Αυτή είναι η πραγματική ομπρέλα - ασπίδα, για να καταλάβουμε καταρχήν όλοι μας τον αγώνα της κάθε γυναίκας. Έχοντας κατακτήσει αυτό, νομίζω πως δεν θα έχουμε πλέον ανάγκη να αναφερόμαστε σε καμιά Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.
Γενικώς, δεν τα πάμε καλά με τις Παγκόσμιες Ημέρες που περνούν ως μνημόσυνα και πάνε. Ειδικά όμως στην Ημέρα της Γυναίκας θα πρέπει να προσθέσουμε και τις υπόλοιπες 364 ημέρες του χρόνου, ένα αλέρτ καθημερινό, σαν ένα app για το 24ωρό μας. Ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς. Κι ο καθένας οφείλει να δουλέψει από το μετερίζι του, από το σπίτι του, από τα παιδιά του εάν έχει, ο καθένας μας εκεί που πρέπει ας κάνει ό,τι πρέπει.
[Πριν από τέσσερα χρόνια απογείωσε πραγματικά, με την ερμηνεία της, η Ιουλία Καραπατάκη το αριστουργηματικό τραγούδι «Τακούνια για καρφιά», σε στίχους και μουσική του Ορέστη Ντάντου. Ένας αλλιώτικος ύμνος για τη γυναίκα και έχουμε χρέος να αφουγκραστούμε…
«Το κοριτσάκι πίσω σου, το κοριτσάκι πίσω σου / Που 'χει χαθεί στον ίσκιο σου, που 'χει χαθεί στον ίσκιο σου / Λάθος το λογαριάζεις / Σύντομα θα βγει μια βόλτα μες στην πόλη / Χωρίς κρυφό πιστόλι χωρίς να φοβηθεί / Κάποια Κυριακή φουστάνι και αέρας / Θα ποδοπατηθεί στο διάβα της το τέρας / Τακούνια για καρφιά / Να εκδικηθεί η ομορφιά…/»]
