«Εάν ρίξουμε μέσα σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης όλες τις πληροφορίες που έχουν δει μέχρι τώρα το φως της δημοσιότητας μέσα από ρεπορτάζ, δηλώσεις, αφιερώματα που έχουν να κάνουν με την τραγωδία στα Τέμπη, ζητώντας του να μας δείξει την ιστορία, είναι σίγουρο πως θα χρειαστεί μερικά δευτερόλεπτα για να το κάνει. Ωστόσο, το αποτέλεσμα δεν θα είναι ολοκληρωμένο, γιατί δεν θα μπορεί να καταλάβει ποιο θέμα προηγήθηκε, ποιο ακολούθησε, ποια είναι η σειρά των πραγμάτων, αφού μαθαίνουμε σήμερα πράγματα που έγιναν τότε. Αυτό μπερδεύει το εργαλείο της ΤΝ, δεν μπορεί να τα βάλει σε μια σειρά».
Το παραπάνω σκεπτικό ανέλυσε μεταξύ άλλων η Κατερίνα Σωτηράκου, επισκέπτρια καθηγήτρια του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ και διευθύντρια του IQ Media Hub, την περασμένη Παρασκευή στη Θεσσαλονίκη. Η κ. Σωτηράκου συμμετείχε στην ημερίδα - εργαστήριο που διοργάνωσε η Ένωση Συντακτών Μακεδονίας - Θράκης (ΕΣΗΕΜΘ), μαζί με την Αντιπεριφέρεια Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) και το Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ. Η ημερίδα είχε θέμα της «Ενημέρωση και παραπληροφόρηση στον καιρό́ της Τεχνητής Νοημοσύνης», το οποίο φυσικά δεν είναι ζήτημα που απασχολεί μόνο τη δική μας επαγγελματική γωνιά, αλλά διεθνώς τα ΜΜΕ. Παρακολουθώντας και συμμετέχοντας στις εργασίες της ημερίδας αναρωτιόμουν πώς θα μπορούσε η τεχνητή νοημοσύνη να μας βοηθήσει να βρούμε άκρη σε όλα όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα εντός και εκτός συνόρων και η φυσική μας νοημοσύνη αδυνατεί να εξηγήσει. Θα ήταν σαν ένα παραγεμισμένο μπλέντερ που επιχειρεί να τα αλέσει όλα, θέλοντας να βγάλει τον σωστό χυμό στη σωστή υφή.
Κι αυτό γιατί αλήθεια βιώνουμε πράγματα που εάν τα περιγράφαμε πριν από μερικά χρόνια, θα λέγαμε πως συμβαίνουν σε ταινίες όπως το «Matrix» ή άντε και το «Minority Report». Τώρα όμως η πραγματικότητα φαίνεται να μας ξεπερνά.
Ψάχνονται διεθνώς οι αναλυτές να καταλάβουν τι γίνεται στη διεθνή σκακιέρα με τις ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ τόσο στο οικονομικό όσο και στο γεωπολιτικό πεδίο. Τη μια μέρα λέει και αποφασίζει το άλφα και την επομένη μια νέα του κίνηση αναιρεί ή και το παγώνει προσωρινά. Βέβαια, όλα αυτά συμπαρασύρουν κυβερνήσεις και πολιτικές σε δεκάδες άλλες χώρες. Φυσικά, μέσα σε αυτό το αλαλούμ βρίσκεται και το δικό μας ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα. Ψάχνεται κι αυτό για να τοποθετηθεί, να πιάσει στασίδι για την επόμενη μέρα, να προασπίσει τα συμφέροντά του, αλλά κυρίως και πάνω από όλα να προστατευτεί.
Το «χάθηκε η μπάλα» είναι μάλλον μια τετριμμένη έκφραση για την περίσταση, αλλά πιστεύω απολύτως παραστατική για να περιγράψει όσα συμβαίνουν αυτές τις μέρες με τον έναν ή τον άλλον τρόπο κι επηρεάζουν λίγο ως πολύ το σήμερα και το αύριό μας. Δείτε τι συμβαίνει με το Ουκρανικό. Ψάχνουμε να δούμε ποιος θέλει την ειρήνη πραγματικά, ποιος την αποφεύγει, ποιον συμφέρει η συνέχιση αυτής της κατάστασης και πώς συντίθεται τελικά μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική. Δείτε τι γίνεται με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας. Ποιος αποφασίζει, ποιους έχει συμμάχους σε αυτό και στο τέλος της ημέρας, από πού θα αγοραστεί η επόμενη ευρωπαϊκή «πανοπλία»; Μύλος γενικώς που υποθηκεύει σίγουρα το μέλλον. Γιατί ό,τι αποφασίζεται τώρα θα έχει επιπτώσεις στη ζωή των 400 εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών, όσο κι αν αποφεύγουμε να το πούμε αυτό. Εκεί που ήμασταν σε μια σχετική ισορροπία και βρίσκαμε κέντρο, βλέπε γαλλογερμανικό άξονα, στα 24ωρα που διανύουμε διαπιστώνεται πως μάλλον κι αυτό μας τελειώνει. Είναι τόσα τα χτυπήματα της πολιτικής της νέας κυβέρνησης των ΗΠΑ, που σχεδόν δεν προλαβαίνουμε να τα αντιληφθούμε και να τα καταγράψουμε.
Την ίδια στιγμή, όσα συνεχίζουν να γίνονται στην ισοπεδωμένη Γάζα και την πληγωμένη Συρία ανεβάζουν ακόμη περισσότερο το θερμόμετρο και την αγωνία όλων. Και οι δύο περιπτώσεις γεμάτες στο αίμα είναι δίπλα μας και οι πληγές όχι μόνον δεν κλείνουν αλλά φαίνεται να χαίνουν στο διηνεκές.
Πάντως εάν λέμε μία φορά πως χάθηκε η μπάλα στα διεθνή θέματα -επιμένω να θυμίζω πως μας αφορούν άμεσα και έμμεσα- στα δικά μας, εντός της επικράτειας, βλέπουμε πως όχι μόνο η μπάλα, αλλά χάνεται και το γήπεδο σιγά σιγά. Βλέπουμε ένα άλλο αλαλούμ στο πολιτικό μας σκηνικό, που μάλλον επιδεινώνεται μέρα τη μέρα. Είναι μάλιστα τέτοιο που βάζει την κοινωνία σε συνεχή αναζήτηση και διεκδίκηση. Η κυβέρνηση πέρασε όπως ήταν αναμενόμενο αβρόχοις ποσί την πρόταση δυσπιστίας στη Βουλή. Καμία έκπληξη. Το πολιτικό σκηνικό όμως βράζει. Το είδαμε στη διάρκεια των εργασιών στη Βουλή τις τελευταίες ημέρες εντός της Ολομέλειας, το βλέπουμε όμως και με τις δηλώσεις πολιτικών εκτός αυτής, αλλά κυρίως και πάνω από όλα στην ίδια την κοινωνία. Πολλά τα ανοιχτά μέτωπα, αλλά πάνω από όλα, η τραγωδία κι η ανάγκη να βγούμε στο φως, στη δικαίωση, στον καταλογισμό και την τιμωρία όσων έφταιξαν στο χαμό των 57 ψυχών. Ένας επικείμενος ανασχηματισμός, όσο δομικός κι αν περιγράφεται, δεν θα φέρει την άνοιξη.
Όλα τα παραπάνω είναι ζητήματα που τα προσεγγίζουμε με τη νοημοσύνη που διαθέτει ο καθένας μας. Η φυσική μας νοημοσύνη, το πραγματικό εργαλείο που λίγο ή πολύ διαθέτουμε όλοι. Προσπαθούμε να καταλάβουμε, να εξηγήσουμε, να αντιληφθούμε γεγονότα και καταστάσεις, με βάση τα στοιχεία που μας σερβίρουνε.
Για να αποδώσει σωστά οποιοδήποτε εργαλείο της Τεχνητής Νοημοσύνης, μας λένε ότι πρέπει να το… ταΐσεις και με σωστά δεδομένα. Μόνο έτσι θα αποκριθεί, θα δώσει αληθινά αποτελέσματα ο αδηφάγος αλγόριθμος. Αλλά κι ο κοινός μας νους, εδώ που τα λέμε, έτσι δουλεύει: αλήθειες ψάχνει κι αυτός για να βγάλει συμπεράσματα, να τακτοποιήσει τα πράγματα μέσα μας και να προχωρήσουμε συντεταγμένα προς το αύριο.