Οι εποχές που η Θεσσαλονίκη αποκτούσε υπό βροχή ξεχωριστή γοητεία πέρασαν – ή καλύτερα παρέρχονται σιγά σιγά. Ο… μυστήριος καιρός, όταν ψιλόβρεχε για μέρες οδηγώντας όσους μπορούσαν να παραμείνουν στο σπίτι και τους υπόλοιπους να κυκλοφορούν προσεκτικά με ομπρέλες, αδιάβροχα και κουκούλες, νιώθοντας στο πετσί τους την υγρασία και απολαμβάνοντας μέχρι ενός σημείου τις εικόνες από την αντανάκλαση των φώτων στους βρεγμένους και σχετικά έρημους δρόμους, δεν υπάρχει –ή μάλλον τον συναντάμε όλο και πιο σπάνια. Τώρα πια όταν βρέχει, πολύ περισσότερο όταν βρέχει δυνατά επί πολλές ώρες, όπως συνέβη το Σάββατο, η πόλη γίνεται μια… κόλαση. Σε κάθε σημείο της. Γι’ αυτό δεν φταίει η βροχή. Φταίνε οι άνθρωποι. Τόσο οι λεγόμενοι απλοί πολίτες που με τις αυθαιρεσίες τους υπονομεύουν κάθε αντίσταση του αστικού ιστού στα καιρικά φαινόμενα -για παράδειγμα το μπάζωμα των ρεμάτων, η αυθαίρετη δόμηση, η κατάληψη δρόμων, πεζοδρομίων, πλατειών κλπ.-, ενώ με τον τρόπο της ζωής τους, κυρίως με την υπερβολική χρήση του αυτοκινήτου, δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Όσο και αυτοί που στελεχώνουν τις αρμόδιες αρχές. Όσοι έχουν ως αποστολή αφενός να προετοιμάζουν τη Θεσσαλονίκη για να ανταπεξέλθει στις νέες συνθήκες, αλλά κολλάνε πάντα στον καθορισμό των προτεραιοτήτων, σε μια συμπληρωματική μελέτη, σε κάποιο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ και σε κάτι τέλος πάντως γραφειοκρατικό. Αλλά και όσοι εκ των υπευθύνων διαχειρίζονται τις παρανομίες και την κακή νοοτροπία των απλών πολιτών με πολιτική λογική και όχι με αποτελεσματικότητα και εφαρμογή του δικαίου και της ισονομίας.
Η Θεσσαλονίκη εδώ και αρκετά χρόνια είναι αφόρητη ακόμη και όταν δεν βρέχει. Οι βασικές υποδομές της αποδεικνύονται ανεπαρκείς και φτωχές για να υποστηρίξουν χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις μια καθημερινότητα που ορίζεται αποκλειστικά από τις ανάγκες και τα γούστα κατοίκων και επισκεπτών. Αν απέδειξε κάτι η κακοκαιρία του Σαββάτου είναι ότι η Θεσσαλονίκη θέλει επανασχεδιασμό. Έτσι κι αλλιώς η πόλη καθίσταται καθημερινά και πιο αβίωτη, ακόμη κι όταν οι καιρικές συνθήκες δεν έχουν κάτι το ακραίο. Η ποσότητα βροχής που έπεσε το Σάββατο ήταν όντως πρωτόγνωρης έντασης, μόνο που τα τελευταία χρόνια αυτό επαναλαμβάνεται σε διάφορα επίπεδα. Άρα οι… καιρικές ακρότητες συνιστούν μια νέα κανονικότητα και όχι κάτι τόσο έκτακτο όσο θέλουν να μας πείσουν οι αρμόδιοι. Είτε επειδή όντως αιφνιδιάζονται σχεδόν καθημερινά είτε για να κρύψουν τις ευθύνες τους επειδή δεν λειτουργούν αποτελεσματικά στο πεδίο της πρόληψης. Έτσι κι αλλιώς το μικροκλίμα της πόλης, επηρεασμένο πιθανότατα από την κλιματική αλλαγή, έχει αποκτήσει, πλέον, τροπικά χαρακτηριστικά. Ο φετινός Ιούνιος -και ο Μάιος, αλλά ιδιαίτερα ο Ιούνιος- έχει διαρκείς βροχές και ταυτόχρονα σχετικά υψηλές θερμοκρασίες. Κάπως έτσι θα μάθουμε να ζούμε από εδώ και πέρα. Ακόμη κι αν υπάρξει κάποια χρονιά στο εγγύς μέλλον, κατά την οποία η εικόνα θα δείχνει επιστροφή στην βιωμένη κανονικότητα του παρελθόντος, το πιθανότερο είναι ότι θα πρόκειται για εξαίρεση, που θα επιβεβαιώνει τον κανόνα.
Με αφορμή την θλιβερή εικόνα μια διαλυμένης Θεσσαλονίκης μετά από 36 ώρες υπό βροχή πρέπει το επόμενο διάστημα να μπουν οι βάσεις για πολύ σοβαρές αποφάσεις στο άμεσο μέλλον. Αποφάσεις που θα οδηγήσουν σε αποτελεσματικές παρεμβάσεις και συγχρόνως θα δυσκολέψουν και θα δυσαρεστήσουν κάποιους. Διότι χωρίς δύσκολες αποφάσεις μετά από πολλά χρόνια θα συζητάμε τα ίδια πράγματα, κάτι που στη Θεσσαλονίκη συμβαίνει έτσι κι αλλιώς σήμερα καθώς η πόλη πασχίζει ακόμη να απαλλαγεί από την ατζέντα των δεκαετιών του 1980 και του 1990.
Για παράδειγμα, πότε θα ληφθούν αποφάσεις για μείζονα θέματα όπως τι θα γίνει με τα αυτοκίνητα στους περιορισμένους δρόμους της πόλης -ειδικά του κέντρου-, αλλά και πώς θα προχωρήσει η ανάπλαση του θαλάσσιου μετώπου, κάτι που μπορεί να συνδυαστεί με ενίσχυση των αστικών υποδομών; Η Θεσσαλονίκη του 2030, την οποία επικαλούνται σχεδόν όλοι όσοι ασκούν εξουσία ή έχουν δημόσιο λόγιο, αν περιοριστεί σε αποσπασματικά έργα και παρεμβάσεις σαν κι αυτές που βρίσκονται σε εξέλιξη και υπάρχουν στα προγράμματα των κομμάτων και των αυτοδιοικητικών παρατάξεων μετά από 36 ώρες υπό βροχή θα είναι εξίσου αβίωτη με τη σημερινή. Το νόημα θα έχει -για παράδειγμα- η ολοκλήρωση των έργων στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά εάν η πρόσβαση σε αυτό παραμένει μαρτυρική; Ή πόσο θα βοηθήσει επί της ουσίας η ανάπλαση της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης όταν για να φτάσει κάποιος από το αεροδρόμιο στο κέντρο χρειάζεται ιώβεια υπομονή και γερά νεύρα; Ακόμη και η ολοκλήρωση της βασικής γραμμής του μετρό με τόσα χρόνια καθυστέρησης πόσο θα εξυπηρετήσει ανθρώπους οι οποίοι δε βολεύονται με τα πόδια, τόσο για το σταθμό επιβίβασης, όσο και για τον σταθμό προορισμού τους; Αλλά και έργα αναπτυξιακού -ας πούμε- χαρακτήρα, όπως είναι το τεχνολογικό πάρκο 4ης γενιάς Thes Intec, η οργάνωση της άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης στο Καλοχώρι και η επέκταση της 6ης προβλήτας του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, τα οποία καθυστερούν, αλλά υποθέτουμε ότι κάποτε θα γίνουν, πώς θα λειτουργήσουν σε ένα στενό και απόλυτα ασφυκτικό περιβάλλον, το οποίο -σε τελευταία ανάλυση- ακυρώνει την αναπτυξιακή διαδικασία, την οικονομική πρόοδο, την κοινωνική βελτίωση, αλλά και τα πλεονεκτήματα με τα οποία η γεωγραφία και η ιστορία έχουν προικίσει αχρεωστήτως την περιοχή;