Αν υπάρχει ένας δρόμος στη Θεσσαλονίκη που διεκδικεί τα πρωτεία στην εμπορική παρακμή τα τελευταία 20-25 χρόνια είναι σίγουρα η Εγνατία. Διότι το μέγεθος της ζημιάς δεν εγγράφεται μόνο με τα απόλυτα μεγέθη της απώλειας επιχειρήσεων -εμπορικών καταστημάτων και γραφείων-, αλλά και με το ποσοστό αυτών των απωλειών σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο. Και σε αυτό το επίπεδο η Εγνατία των δεκαετιών του 1980 και του 1990 δεν έχει καμία σχέση με τη σημερινή. Δεκάδες είναι μέχρι σήμερα τα κλειστά και ανοίκιαστα καταστήματα και γραφεία, ενώ οι προοπτικές που έχει δημιουργήσει το Μετρό, το οποίο διέρχεται από τον άξονά της, είναι υπαρκτές, αλλά προφανώς θέλουν τον χρόνο τους για να ωριμάσουν.
Η φθορά της Εγνατίας ως εμπορικού δρόμου είναι αποτέλεσμα δύο παραγόντων. Εντός Θεσσαλονίκης η ραγδαία αναβάθμιση της Τσιμισκή στις δεκαετίες του 1990 και του 2000, ως αποτέλεσμα αφενός της οικονομικής ανάπτυξης και αφετέρου της έλευσης μεγάλων διεθνών και εγχώριων αλυσίδων και brands έγειραν αποφασιστικά την πλάστιγγα. Εκτός πόλης, η δημιουργία ποιοτικών αγορών στα αστικά κέντρα της Βορείου Ελλάδος μείωσε την ανάγκη για μετάβαση στη Θεσσαλονίκη για ψώνια, κάτι που μείωσε την κίνηση ειδικά στην Εγνατία, την οποία προτιμούσαν οι καταναλωτές από την περιφέρεια.
Πέραν αυτών των «καθαρών συνθηκών αγοράς» το πολύ μεγάλο εμπορικό χτύπημα στην Εγνατία έδωσε η κατασκευή του Μετρό. Με τους σταθμούς να βρίσκονται στον άξονά της -και μάλιστα με εισόδους και στις δύο όχθες της- τα εργοτάξια στήθηκαν υποχρεωτικά κατά μήκος της. Πεζοδρόμια καταργήθηκαν, το πλάτος του δρόμου περιορίστηκε, η κίνηση των αυτοκινήτων αυξήθηκε και κάπως έτσι το εμπορικό περιβάλλον υποβαθμίστηκε. Με δεδομένο, μάλιστα, ότι ο αρχικός προγραμματισμός των έργων κατασκευής του Μετρό των πέντε ή έξι χρόνων από το 2006 επιμηκύνθηκε στα 18 χρόνια, αφού η βασική γραμμή του υπόγειου σιδηρόδρομου της Θεσσαλονίκης λειτούργησε το 2024, ακριβώς πριν από έναν χρόνο, η ζημία μεγιστοποιήθηκε. Για την ακρίβεια οι επιχειρήσεις και τα ακίνητα της Εγνατίας πλήρωσαν πολύ ακριβά το… μάρμαρο, αφού τα έργα του Μετρό σε συνδυασμό με τη χρεοκοπία της χώρας, που είχε συγκλονιστικές επιπτώσεις τόσο στην κατανάλωση όσο και στην αγορά ακινήτων, συνέθλιψαν εμπορική κίνηση και αξίες. Επιχειρήσεις καταστράφηκαν και άνθρωποι φτώχυναν χωρίς να φταίνε και χωρίς κανείς υπεύθυνος στη Θεσσαλονίκη και τη χώρα γενικότερα να ενδιαφερθεί επί της ουσίας.
Μετά από 20 χρόνια παρακμής η Εγνατία εξακολουθεί να κινείται σε ρηχά εμπορικά νερά. Τώρα όμως, λόγω του Μετρό, ο συγκεκριμένος δρόμος δικαιούται να προσβλέπει σε ένα πολύ καλύτερο μέλλον. Μόνο που στην αγορά οι εξελίξεις δεν είναι… αυτόματες. Χρειάζεται υπομονή, καθώς σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα είναι απολύτως βέβαιο ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα και η σημερινή εικόνα θα εξωραϊστεί. Όπου στον κόσμο κατασκευάστηκε και λειτούργησε Μετρό οι εξελίξεις ήταν αύξηση της κίνησης και των αξιών, τουλάχιστον περιμετρικά των σταθμών. Κάτι τέτοιο θα γίνει και στη Θεσσαλονίκη, αν δεν συμβαίνει ήδη στο επίπεδο των αξιών ακινήτων, στις τιμές πώλησης και ενοικίασης. Εν προκειμένω οι θετικές προοπτικές οδηγούν πολλούς ιδιοκτήτες στην Εγνατία σε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους φρενάρουν την αξιοποίηση και την εμπορική αναβάθμιση της περιοχής. Τα πράγματα θα ισορροπήσουν και η ανάπτυξη θα ακολουθήσει λογικά, κάτι στο οποίο πιθανότατα θα συντελέσει και η ελκυστικότητα και η αναγνωρισιμότητα της Θεσσαλονίκης που αυξάνεται, κάτι που αποδεικνύεται από την άνοδο της επισκεψιμότητας της πόλης. Καθόλου τυχαία στην Εγνατία ο πρώτος επιχειρηματικός κλάδος που «ανασταίνεται» είναι τα ξενοδοχεία, που ανθίζουν τόσο πάνω στον δρόμο όσο και στις μικρότερες οδούς που συνδέονται μαζί της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Εγνατία -το όνομα της οποίας επέβαλε ο τότε αρχισυντάκτης της εφ. «Νέα Αλήθεια», Ιω. Μπήτος, προς τιμήν της αρχαίας Εγνατίας Οδού- αρχικά είχε οριοθετηθεί ανάμεσα στην «Χρυσή Πύλη» στον Βαρδάρη και στην Πύλη της Καμάρας, το σημείο όπου στήθηκε και βρίσκεται το Σιντριβάνι. Μετά είχαμε τις προεκτάσεις με τη Μοναστηρίου προς τα δυτικά και τη Νέα Εγνατία (νυν Κωνσταντίνου Καραμανλή) προς τα ανατολικά. Το βασικό κομμάτι του συγκεκριμένου δρόμου έχει και τουριστικό ενδιαφέρον, αφού προσδιορίζεται από πολλά μνημεία, ανάμεσα στα οποία είναι το Χαμζά Μπέη Τζαμί («Αλκαζάρ»), τα Λουτρά Παράδεισος και η Αψίδα του Γαλερίου (Καμάρα).