Συζητούσαμε χθες στο Καφέ Αριστοτέλους της Voria.gr για τα «μυστήρια του λιμανιού» και κάποιοι πέριξ των κρηπιδωμάτων της ΟΛΘ ΑΕ παραξενεύτηκαν. Στάθηκαν, κυρίως, στην έκφραση «μυστήρια» που υπήρχε στον τίτλο και όχι στο περιεχόμενο του κειμένου, το οποίο αποδεικνύεται απολύτως ακριβές. Το θέμα είναι η επέκταση της 6ης προβλήτας της ΟΛΘ ΑΕ, που δείχνει να καθυστερεί. Αν κάποιοι θέλουν να χαρακτηρίσουν την υπόθεση μυστήριο και κάποιοι όχι είναι δευτερεύον ζήτημα.
Πρόκειται για το σημαντικότερο έργο στην πορεία αναβάθμισης του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, αφού θα επιτρέψει σε μεγαλύτερα πλοία και κυρίως σε αυτά που κάνουν τα περισσότερα σταθερά δρομολόγια των ναυτιλιακών εταιρειών, να «πιάνουν» στη Θεσσαλονίκη. Είναι έργο που βρίσκεται σε προτεραιότητα εδώ και 20 – 25 χρόνια. Όσο η ΟΛΘ ΑΕ ήταν δημόσια, το έργο ξεκίνησε, αλλά σταμάτησε παρά το γεγονός ότι υπήρχαν οι οικονομικές δυνατότητες. Η λογική που –κακώς, κάκιστα, εγκληματικά- επικράτησε στους ιθύνοντες της δημόσιας ΟΛΘ ήταν ολίγον…μπακάλικη. «Αφού η εταιρεία θα ιδιωτικοποιηθεί γιατί να βάλουμε τώρα τα λεφτά;». Μόνο που η ιδιωτικοποίηση καθυστέρησε δέκα χρόνια και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης παρέμεινε στάσιμο, τουλάχιστον στο συγκεκριμένο πολύ σημαντικό σημείο.
Αλλά και η ιδιωτική κοινοπραξία, που εξαγόρασε την πλειοψηφία της ΟΛΘ ΑΕ τον Μάρτιο του 2018 –σε δύο μήνες συμπληρώνονται πέντε ολόκληρα χρόνια-, παρά το ότι συμβατικά ανέλαβε να υλοποιήσει την επέκταση της 6ης προβλήτας ως τη βασική από τις υποχρεωτικές επενδύσεις για τις οποίες υπέγραψε και δεσμεύθηκε, δεν έδειξε να… βιάζεται. Ακόμη κι αν από ένα σημείο και μετά οι διαδικασίες επιταχύνθηκαν, τα πέντε χρόνια για να ξεκινήσει ένα ιδιωτικό έργο –έστω με τις ιδιομορφίες και τα χαρακτηριστικά ενός λιμενικού έργου που έχει πολλές ιδιαιτερότητες- είναι πολλά. Και φαίνονται ακόμη περισσότερα όταν ο ιδιώτης επιμένει ότι ο ίδιος είναι ο πρώτος που θέλει να προχωρήσει, διότι με αυτό τον τρόπο θα μεγαλώσει τις δουλειές του, εν προκειμένω τη φέρουσα διαμετακομιστική και μεταφορική ικανότητα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Όλα αυτά σε κάποιους μοιάζουν με… μυστήρια. Ίσως και να μην είναι. Μπορεί οι εξηγήσεις να είναι απλές.
Ο covid-19 αρχικά. Η ανάμειξη στα περιβαλλοντικά ζητήματα του Συμβουλίου της Επικρατείας στη συνέχεια. Η άνοδος των τιμών των υλικών που ακολούθησε και η επαναδιαπραγμάτευση με τους εργολάβους. Και τώρα οι εκλογές που θα γίνουν Απρίλιο και Μάιο. Μπορεί, επίσης, αυτές οι εξηγήσεις για κάποιους να μην είναι αρκετές. Δικαίωμά τους, το οποίο πηγάζει από τη φύση της δραστηριότητας ενός φυσικού μονοπωλίου, όπως είναι για τη Θεσσαλονίκη το λιμάνι. Παράλληλα, ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για ένα έργο το οποίο συμβατικά η ιδιωτική ΟΛΘ ΑΕ οφείλει να ολοκληρώσει σε επτά συν ένα χρόνια από τη στιγμή που παρέλαβε τα κλειδιά του… μαγαζιού. Με δεδομένο ότι ο συμβατικός χρόνος κατασκευής της επέκτασης της 6ης προβλήτας εκτιμάται περί τους 30 μήνες, το πιθανότερο αυτή τη στιγμή είναι η οκταετία να μην τηρηθεί. Ίσως για έναν, δύο, τρεις ή έξι μήνες, αλλά πάντως τα οκτώ χρόνια πιθανότατα θα ξεπεραστούν και θα ζητηθεί –προφανώς- τροποποίηση της σύμβασης. Στο μεταξύ η Θεσσαλονίκη –εννοείται και το λιμάνι της, για το οποίο σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς στον 20ό αιώνα έγιναν δύο βαλκανικοί πόλεμοι- ταξιδεύουν στο φαντασιακό της ανάπτυξης και του πραγματικού περάσματος στη νέα, σύγχρονη εποχή.
Στο μεταξύ χθες το απόγευμα η στήλη έλαβε από τη διοίκηση της ΟΛΘ ΑΕ ένα διευκρινιστικό σημείωμα, το οποίο παραθέτει το χρονικό των τελευταίων εξελίξεων γύρω από το έργο της 6ης προβλήτας. Συγκεκριμένα αναφέρει:
«Σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία εκδόθηκε την περασμένη άνοιξη σχετικά με το λιμενικό έργο που πραγματοποιείται στο λιμάνι του Πειραιά, απαιτείται πλέον Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) πριν την έγκριση Προεδρικού Διατάγματος με ισχύ για όλα τα λιμάνια της χώρας.
Ως εκ τούτου, η νομική απαίτηση που απορρέει από την απόφαση του ΣτΕ επηρεάζει αναλόγως αντίστοιχα λιμενικά έργα ανά την επικράτεια και συνεπώς την υλοποίηση του έργου επέκτασης του Προβλήτα 6, αλλά και κάθε έργο που αποτελεί μέρος του αναπτυξιακού Master Plan του Λιμανιού της Θεσσαλονίκης.
Για να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες που προέκυψαν, η ΟΛΘ Α.Ε. προχώρησε άμεσα στην εκπόνηση του επικαιροποιημένου Master Plan και της αντίστοιχης ΣΜΠΕ, σε συνεργασία με εξειδικευμένους συμβούλους.
Με βάση τις διαφορετικές δραστηριότητες και χρήσεις του Λιμένα Θεσσαλονίκης, όπως αυτή του σταθμού εμπορευματοκιβωτίων, του σταθμού συμβατικού φορτίου, της κρουαζιέρας, της ακτοπλοΐας, αλλά και τις χρήσεις των χώρων γενικότερα, το επικαιροποιημένο Master Plan έχει καταρτιστεί με γνώμονα την αναβάθμιση των υπηρεσιών που προσφέρει η ΟΛΘ Α.Ε. σε υφιστάμενους και μελλοντικούς χρήστες, την περαιτέρω ενίσχυση της σχέσης της πόλης της Θεσσαλονίκης με το Λιμένα και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας για την οικονομία και την κοινωνία.
Η ΟΛΘ Α.Ε. έχει ήδη καταθέσει το επικαιροποιημένο Master Plan στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ), η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Επίσης, εντός του Ιανουαρίου, η ΟΛΘ Α.Ε. καταθέτει τη ΣΜΠΕ προς τα αρμόδια όργανα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η έγκριση του Master Plan, της ΣΜΠΕ και του προγράμματος έργων της ΟΛΘ Α.Ε. θα ολοκληρωθεί με την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος. Σε κάθε περίπτωση, με την έγκριση των παραπάνω προαπαιτούμενων, η ΟΛΘ Α.Ε. είναι σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα, ώστε να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς όλα τα απαραίτητα έργα που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου επέκτασης του Προβλήτα 6, το οποίο θα αναβαθμίσει ουσιαστικά το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης και τη θέση του στη διεθνή λιμενική βιομηχανία, δημιουργώντας ταυτόχρονα ποικίλα και πολλαπλασιαστικά οφέλη για τους οικονομικούς, επιχειρηματικούς και κοινωνικούς εταίρους του».