Παρακολουθώντας κάποιος την εξέλιξη των έργων στη Θεσσαλονίκη διαχρονικά προφανώς και θα διακατέχεται από θλίψη, αν όχι από οργή. Δεν γνωρίζω εάν είναι αποτέλεσμα ελλιπούς προετοιμασίας ή τέλος πάντων αν είναι ένας ή πολλοί περισσότεροι οι λόγοι, εκείνο που γνωρίζω πάντως είναι το απόλυτο έλλειμμα συντονισμού και το αποτέλεσμα.
Και το πολιτικό κενό, που αφορά και στην κεντρική διοίκηση και στην τοπική αυτοδιοίκηση, είναι ότι δεν έχει βρεθεί ένας συντονιστής να τα βάλει κάτω σε κάθε έργο που υλοποιείται στην πόλη και στον νομό, προκειμένου να βλέπει εγκαίρως τα προβλήματα και να καλεί τους αρμόδιους να τα αντιμετωπίσουν. Εγκαίρως.
Τα γράφω αυτά παίρνοντας το παράδειγμα της περίφημης «γέφυρας στον αέρα», δηλαδή της περιβόητης και καταταλαιπωρημένης οδικής σύνδεσης του λιμανιού Θεσσαλονίκης με τον αυτοκινητόδρομο Αθηνών – Θεσσαλονίκης.
Μιλάμε περί ακόμα ενός ανεκδότου στον κόσμο των υποδομών της Θεσσαλονίκης, που κάνει κατ' αναλογία το γεφύρι της Άρτας να μοιάζει με ένα έργο που απλώς καθυστέρησε.
Η «γέφυρα στον αέρα», το ημιτελές εδώ και πάρα πολλά χρόνια έργο αποτελεί όνειδος για όλους όσοι εμπλέκονται. Μια ντροπή που δεν μπορεί να την ξεπλύνει ούτε η ολοκλήρωση της οδικής σύνδεσης. Ένα προαπαιτούμενο για την ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης και για την υλοποίηση των ιδιωτικών επενδύσεων, το οποίο μάλιστα επέλεξε το ίδιο το Δημόσιο, επειδή τάχα είχε δρομολογηθεί και ήταν εύκολη η ολοκλήρωσή του.
Καμιά αντίληψη της πραγματικότητας. Μιλάμε για ένα έργο μνημείο ανευθυνότητας. Θυμάμαι όταν άρχισε να κατασκευάζεται και είχε γίνει μια σχετική πρόοδος, για τις ανάγκες τότε του ρεπορτάζ ανέβηκα σε εκείνη τη γέφυρα σε μια αυτοψία που έκανε ο τότε υπουργός Μακεδονίας – Θράκης, Γιώργος Πασχαλίδης.
Το έργο ουσιαστικά άρχισε το 1998 και φτιάχνεται (όποτε φτιάχνεται) κομμάτι – κομμάτι, με διαφορετικούς αναδόχους και με εμφανή την αδυναμία να ολοκληρωθεί, παρά τα χρονοδιαγράμματα που ανακοινώνονταν το ένα μετά το άλλο.
Έχουν πέσει σε αυτόν τον δρόμο μέχρι σήμερα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ και θα πέσουν ακόμα περισσότερα μέχρι να (ή σωστότερα αν...) ολοκληρωθεί. Πότε; Μην το ρωτάτε. Εκείνο που επίσης πρέπει να γνωρίζει όλος ο κόσμος είναι ότι δεν μιλάμε για κανέναν δρόμο που θα συνδέσει την Κρήτη με τη Θεσσαλονίκη. Για τρία χιλιόμετρα δρόμου μιλάμε και κλαίμε...
Θα αφήσω τα «αρχαία» και θα πάω στη νεότερη ιστορία του έργου. Το 2017 κάποια στιγμή εξοργίστηκαν όλοι με τη «γέφυρα στον αέρα» κι επειδή δεν έβλεπαν φως πίεσαν για να επανεκκινήσει το έργο και να μην πάνε χαμένα κάτι δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που είχαν ξοδευτεί μέχρι τότε. Κυρίως όμως να γίνει ένα έργο που είναι προφανής η αναγκαιότητά του, για όποιον αναγνωρίζει έστω και στον ελάχιστο βαθμό την αξία του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Για να συνδεθεί το λιμάνι με τους δυο μείζονες οδικούς άξονες της χώρας, τον ΠΑΘΕ και την Εγνατία. Το 2020 έχουμε ανάδοχο, το 2021 υπογράφεται η σύμβαση και προβλέπεται παράδοση στις αρχές του 2024. Όσο το είδατε εσείς το είδαμε κι εμείς, το είδαν κι αυτοί που έβαζαν τις υπογραφές. Από τον Σεπτέμβριο του 2024 βοούσε ο τόπος από τους κακούς δημοσιογράφους ότι το έργο δεν πάει καλά. Ότι έχει προβλήματα γραφειοκρατικά. Ότι υπάρχει ζήτημα με τις απαλλοτριώσεις, που δεν είχαν ολοκληρωθεί. Τελικά, και πάλι τον Ιανουάριο του 2025 ανακοινώνεται με πανηγυρικό τρόπο ότι το έργο ξεκόλλησε και πάμε για ολοκλήρωση.
Επειδή έκανα το σχετικό ρεπορτάζ τότε θα σας παραπέμψω στο κείμενο που δημοσίευσε η Voria.gr και για όσους κουράζονται να ψάχνουν ή να παραπέμπονται τα αναφέρω συνοπτικά: «είναι ένα έργο με μεγάλο παρελθόν, τραγελαφικές εξελίξεις, με μια γέφυρα στον... αέρα να παραμένει εκεί ημιτελής επί πολλά χρόνια, πρόκειται όμως για ένα έργο που επιτέλους ολοκληρώνεται εντός του τρέχοντος έτους. Στα θετικά προσμετράται και το γεγονός ότι το έργο που είναι σε φάση παράδοσης περιλαμβάνει πλέον όχι μόνο τον δρόμο που συνδέει τους δυο αυτοκινητοδρόμους με το λιμάνι, αλλά και το οδικό δίκτυο του Καλοχωρίου. Ο δε προϋπολογισμός του είναι 80.600.000 ευρώ. Σε ό,τι αφορά στην ολοκλήρωση της οδικής σύνδεσης του λιμανιού με τους δυο αυτοκινητοδρόμους, υπήρξαν σημαντικές καθυστερήσεις, το έργο κατάντησε ανέκδοτο εξαιτίας της γέφυρας που είχε κατασκευαστεί αλλά είχε μείνει ασύνδετη, όμως επιτέλους μπήκε στην τελική του ευθεία ως έργο και δεν απομένει μεγάλο διάστημα μέχρι την παράδοσή του, σύμφωνα με τους αρμόδιους. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι θα ολοκληρωθεί εντός του 2025».
Αυτά μας έλεγαν οι «αρμόδιοι», αυτά σας γράφαμε. Αλλά επειδή σε αντίθεση με αυτούς που μας τα λένε, εμείς που τα γράφουμε νιώθουμε ντροπή κι ας μην φέρουμε ευθύνη, θα πω ότι και τότε επισήμανα τις αμφιβολίες και το αμαρτωλό ιστορικό του έργου.
Και συνέχιζε το κείμενο του προηγούμενου Ιανουαρίου στη Voria.gr: «Για να φτάσουμε όμως στο σήμερα θα πρέπει να θυμηθούμε ότι το συγκεκριμένο έργο (της οδικής σύνδεσης) άρχισε κάπου στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Ενώ κατασκευάστηκαν περίπου 1,4 χλμ. από τα συνολικά 3,5 χλμ. του δρόμου (με τη γέφυρα...) το έργο δεν ολοκληρώθηκε και έμεινε ημιτελές λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης (επισήμως). Το 2016 ο ΟΛΘ ανέθεσε στην 'Εγνατία Οδός ΑΕ' τη μελέτη για την ολοκλήρωσή του. Το 2021 υπογράφηκε σύμβαση με χρόνο ολοκλήρωσης τους 30 μήνες, αλλά προέκυψε πρόβλημα με την έξωση ιδιώτη του οποίου το ακίνητο απαλλοτριώθηκε, αλλά ο ίδιος αρνήθηκε επί μακρόν να ελευθερώσει τη σχετική έκταση. Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα...».
Εκείνο «το σήμερα», διότι το πραγματικό σήμερα είναι το εξής: Το έργο θα ολοκληρωθεί -λένε- έως τα τέλη του 2027. Και βέβαια για να καταλάβετε για πόσο κακή (ακόμα μία) εξέλιξη μιλάμε αρκεί να σας αναφέρω ότι η επέκταση του έκτου προβλήτα του λιμανιού χωρίς την οδική σύνδεση δεν έχει νόημα, η δε μετατροπή του πρώην στρατοπέδου Γκόνου σε logistics hub στην οποία όλοι ομνύουν, δεν λέει τίποτα χωρίς τον συγκεκριμένο δρόμο.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΘ, Γιάννης Τσάρας, ήταν αποκαλυπτικός ως προς το έργο: «έληξε η εργολαβία με τον προηγούμενο ανάδοχο καθώς καθυστέρησαν πολύ οι απαλλοτριώσεις, κλείνει και η τεχνική εταιρεία 'Εγνατία Οδός ΑΕ', δεν ξέρουμε τι θα γίνει από εδώ και πέρα μετά και την παραχώρηση του δρόμου στην ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - EGIS. Είναι υποχρέωση του κράτους να εκτελέσει το έργο. Όλα τα έργα θα γυρίσουν στην ΕΥΔΕ, λογικά θα έχουμε μία νέα εργολαβία, πιέζουμε το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και παλεύουμε να βρούμε άκρη. Δεν έχουμε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα».
Προσέφυγα στη σύμβαση παραχώρησης της «Εγνατία Οδός ΑΕ» και αυτή περιλαμβάνει δεσμεύσεις για την προώθηση των κάθετων αξόνων που επηρεάζουν τη συνδεσιμότητα του λιμανιού με το εθνικό δίκτυο.
Ό,τι και να λένε όμως οι συμβάσεις, η ουσία είναι ότι πλέον για να ολοκληρωθεί ο συγκεκριμένος δρόμος, που έχει κάνει το γεφύρι της Άρτας να μοιάζει με μια ιστοριούλα καθυστέρησηςμ υπάρχει μόνο μία λύση σοβαρή και αξιόπιστη. Να τον αναλάβει η ανάδοχος κοινοπραξία και να τον κάνει να τελειώνουμε.
Και θερμή παράκληση ας μη δώσει κάποιος νέο χρονοδιάγραμμα. Θα πρόκειται περί χλευασμού ολόκληρης της κοινωνίας. Ας φτάσει να κόψει την κορδέλα και να πάει ο «παλιόδρομος». Αγανακτήσαμε πια.