Οι περιοχές πέριξ του πολεοδομικού συγκροτήματος, όπως είναι η Εξοχή, το Πανόραμα, το Πλαγιάρι, η Περαία, οι Νέοι Επιβάτες ακόμη και ο Άη Γιάννης της Καλαμαριάς, θεωρούνται προνομιούχες, επειδή ως ημιαστικές είναι απαλλαγμένες από την επιβαρυμένη ατμόσφαιρα, τη βαβούρα και το στριμωξίδι των περιοχών που βρίσκονται εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος. Γι’ αυτό και σε πολλές περιπτώσεις οι τιμές των ακινήτων -ιδιαίτερα των κατοικιών- είναι υψηλότερες από τις περισσότερες περιοχές που βρίσκονται εντός των τειχών της πόλης. Υπάρχει βέβαια το μειονέκτημα της απόστασης από την πόλη, αλλά όσοι εμπίπτουν σε αυτή τη συνθήκη (υποτίθεται ότι) το έχουν προϋπολογίσει. Εκείνο που δεν είναι βέβαιο ότι είχαν υπόψιν τους όσοι κατοικούν στα πέριξ της Θεσσαλονίκης είναι οι συχνές διακοπές ρεύματος και υδροδότησης είτε διότι χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα δεν δουλεύουν τα αντλιοστάσια είτε λόγω προβληματικού δικτύου. Αλλά και προβλήματα σε άλλες βασικές υποδομές, όπως είναι η αποχέτευση.
Οι πολύωρες διακοπές ρεύματος των περασμένων ημερών στην Εξοχή, το Πανόραμα και περιοχές των δήμων Θέρμης και Θερμαϊκού, που ώθησαν τους δημάρχους να εκραγούν κατά του ΔΕΔΔΗΕ, είναι ίσως μια καλή ευκαιρία για να δει κάποιος τη μεγάλη εικόνα και να καταλήξει σε κάποια γενικότερα συμπεράσματα:
Πρώτο συμπέρασμα: Οι υποδομές στην Ελλάδα παραμένουν σε σημαντικό βαθμό προβληματικές. Αν εξαιρέσει κανείς τους μεγάλους αυτοκινητόδρομους, που μετά από 40 χρόνια κοινοτικών χρηματοδοτήσεων έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί -με καθυστέρηση πολλών δεκαετιών σε σχέση με την υπόλοιπη ανεπτυγμένη Ευρώπη- οι άλλες βασικές υποδομές χρειάζονται ακόμη πολλή δουλειά για να ανταποκριθούν πλήρως στον ρόλο τους. Για παράδειγμα το δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος είναι στο μεγαλύτερό του ποσοστό εναέριο και παμπάλαιο. Αρα ευάλωτο στις καιρικές συνθήκες και στη φυσιολογική φθορά. Η λειψυδρία απειλεί πολλές αστικές, βιομηχανικές και αγροτικές περιοχές κυρίως λόγω έλλειψης νερού, αφού τα απαραίτητα έργα δεν έχουν γίνει, αλλά και παλαιότητας του δικτύου, το οποίο έχει απώλειες, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν σε ποσοστό 30% - 40%. Οι βιολογικοί καθαρισμοί στις περισσότερες περιπτώσεις υπολειτουργούν, ενώ καταγράφονται και ανενεργές περιπτώσεις. Τα χάλια του σιδηροδρομικού δικτύου της μίας και μοναδικής γραμμής της χώρας είναι γνωστά και καταγεγραμμένα. Πολλά -κυρίως μικρά- λιμάνια, μέσω των οποίων όμως το καλοκαίρι μετακινούνται πολλές χιλιάδες επισκεπτών, δεν διαθέτουν τα στοιχειώδη, ούτε καν κοινόχρηστη τουαλέτα. Τα αεροδρόμια μετά τις ιδιωτικοποιήσεις έχουν συμμαζευτεί αρκετά και τα περισσότερα αποτελούν αξιοπρεπή «βιτρίνα» εισόδου στη χώρα, ενώ αντίθετα οι επίγειοι συνοριακοί σταθμοί ανταποκρίνονται απολύτως στις… προδιαγραφές μιας βαλκανικής χώρας. Με τη συλλογή και την επεξεργασία των απορριμμάτων, παρά τη βελτίωση της κατάστασης μετά από συγκλονιστικού μεγέθους πρόστιμα που επέβαλε στη χώρα η Κομισιόν, καταγράφονται ακόμη ακραία γελοίες καταστάσεις. Και πολλά άλλα, που σηματοδοτούν - πέραν όλων των άλλων- και την αναπτυξιακή αδυναμία της χώρας. Διότι αν από το πουθενά εμφανίζονταν στην Ελλάδα μαζεμένα επενδυτικά κεφάλαια 150 – 200 δισ. ευρώ -σε αυτό το ύψος υπολογίζει η Τράπεζα της Ελλάδος το επενδυτικό κενό που δημιουργήθηκε στη χώρα εξαιτίας της χρεοκοπίας του 2010 και της κρίσης που ακολούθησε - η χώρα δεν θα μπορούσε να τα αξιοποιήσει. Πιθανότατα θα βούλιαζε, αφενός επειδή οι υποδομές της δεν αντέχουν και αφετέρου, λόγω της γραφειοκρατίας, ιδίως στις αδειοδοτικές διαδικασίες.
Δεύτερο συμπέρασμα: Οι αξίες των ακινήτων στη χώρα μας διαμορφώνονται σχεδόν αποκλειστικά από παράγοντες που συνδέονται με τη φύση και ελάχιστα με την ανθρώπινη παρέμβαση. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι… ταλαιπωρημένες από τις διακοπές ρεύματος και νερού περιοχές της Θεσσαλονίκης ανήκουν στις ακριβότερες περιοχές. Όπως άλλωστε συμβαίνει και στην Αθήνα, με τα βόρεια προάστια που καίγονται κάθε καλοκαίρι και τα νότια παραθαλάσσια προάστια που… πνίγονται κάθε χειμώνα. Πανάκριβη είναι και η Μύκονος, στην οποία από τις βρύσες των δωματίων του ημερήσιου ενοικίου των 500 ευρώ τρέχει συχνά λάσπη. Όπως πανάκριβη είναι και η αξία των ακινήτων στη Χαλκιδική, παρά το ότι - ιδιαίτερα στο πρώτο πόδι, στη χερσόνησο της Κασσάνδρας - το καλοκαίρι καταγράφονται πολυήμερες διακοπές υδροδότησης.
Στην Ελλάδα κεφαλαιοποιούμε συστηματικά τα δεδομένα της φύσης, της γεωγραφίας, ακόμη και της ιστορίας, ενώ ταυτόχρονα υποτιμούμε τα… ανθρώπων έργα. Ίσως επειδή αντιλαμβανόμαστε την αδυναμία μας, ίσως επειδή δεν θέλουμε να κοπιάσουμε και να εξαντλήσουμε τις δεξιότητές μας, «εφευρίσκουμε» κανόνες, που ισχύουν μόνο στη χώρα μας. Ο οποιοσδήποτε μπορεί βασίμως να αναρωτηθεί ποια μπορεί να είναι η αξία ενός ειδυλλιακού τόπου, στον οποίο το ηλεκτρικό ρεύμα έρχεται και δεν έρχεται μερικές ώρες την ημέρα, το τρεχούμενο νερό πρακτικά δεν υπάρχει, ενώ η αποκομιδή απορριμμάτων και η επεξεργασία λυμάτων ανάγονται στη φαντασία και στο αόρατο μέλλον. Ή μια περιοχή στην άκρη της πόλης, με απλωσιά και θέα θάλασσα, όπου δεν υπάρχει αποχετευτικό δίκτυο, ούτε αστική συγκοινωνία, ούτε καν σχολείο. Υπάρχει μόνο μια ασαφής προοπτική, καθώς όλα αυτά βρίσκονται στον σχεδιασμό. Το δύο παραδείγματα μπορεί να φαίνονται ακραία, αλλά είναι απολύτως βέβαιον ότι περιοχές με αυτά τα χαρακτηριστικά υπάρχουν στη σημερινή Ελλάδα. Ταυτόχρονα πρόκειται για παραδείγματα αρκούντως σχηματικά για να καταλάβουμε τι συμβαίνει και ποιες είναι οι προτεραιότητες της αγοράς ακινήτων. Αλλά και του ίδιου του ελληνικού κράτους, το οποίο στις αναγκαίες για τη φορολόγηση αποτιμήσεις του της ακίνητης και τη εμπορικής αξίας, ουδόλως συγκινείται ή επηρεάζεται από τα οφθαλμοφανή κενά και τις καραμπινάτες ελλείψεις στα βασικά δεδομένα του περιβάλλοντος της χώρας. Διότι μπορεί ο ΔΕΔΔΗΕ να είναι αργός και αναποτελεσματικός, ορισμένες φορές σε εξοργιστικό βαθμό, αλλά το δίκτυο του ηλεκτρικού ρεύματος είναι εξ’ αντικειμένου προβληματικό. Ή μπορεί οι μικρού μεγέθους δομές για την ύδρευση και την αποχέτευση, που ανήκουν στους δήμους ανά την ελληνική περιφέρεια, να μη μπορούν να αντιμετωπίσουν μεγάλα προβλήματα, όπως η καλοκαιρινή αύξηση του πληθυσμού λόγω του τουρισμού, αλλά αυτά τα προβλήματα υπάρχουν στην πραγματικότητα, δεν βρίσκονται στη φαντασία κάποιου.
