Η καθημερινότητα των πολιτών είναι η πρωταγωνίστρια στις δημοτικές εκλογές. Είναι αυτή που δικαίως κλέβει την παράταση και ο παράγοντας επένδυσης των υποψηφίων για να δελεάσουν τους ψηφοφόρους.
Αν εξαιρέσουμε εκείνους που με παρωχημένες τακτικές προσπαθούν να κερδίσουν ψήφους, οι υπεύθυνοι συνδυασμοί οφείλουν να καταθέσουν προγράμματα, προτάσεις, θέσεις, λύσεις, ιδέες για το σύνολο ενός δήμου, για κάθε δημοτική ενότητα ξεχωριστά, για κάθε γειτονιά και κάθε χωριό. Να απαντήσουν δηλαδή με πειστικό τρόπο στις αγωνίες (και τις ανάγκες) των πολιτών.
Η επένδυση στην κομματική στήριξη μπορεί να αποφέρει καρπούς για παρατάξεις σε μεγάλους και απρόσωπους δήμους. Εκεί που υποτίθεται ότι δεν γνωρίζει κάποιος καλά ούτε τον επικεφαλής ούτε τα στελέχη μιας παράταξης. Σε αυτή την κατηγορία με δυσκολία εντάσσεται ακόμη και ο δήμος Θεσσαλονίκης. Που μπορεί να είναι μεγάλος, αλλά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας (μεγάλο χωριό).
Η επένδυση στις αλληλοκατηγορίες και τις πολιτικές ή προσωπικές συγκρούσεις και πάλι αποδίδει, όμως σε έναν κόσμο ο οποίος έχει μάθει να μη σκέφτεται, να μην ασχολείται πολύ πολύ με τα κοινά ή να υπερασχολείται με αυτά και έχει το χρόνο να μπει στη διαδικασία του κουτσομπολιού και της ίντριγκας.
Ο πολύς κόσμος όμως είναι στην άλλη μπάντα. Σε εκείνους που θέλουν κάποια στιγμή η γειτονιά τους να είναι πιο εύκολα προσβάσιμη, το πάρκο τους λειτουργικό, τα πεζοδρόμιά τους καθαρά και όχι σπασμένα, οι δρόμοι να μην είναι αδιάβατοι, η ηχορύπανση να μη χτυπάει κόκκινο, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι να είναι ασφαλείς, η τοπική αγορά να λειτουργεί, το πράσινο να μην είναι υπό εξαφάνιση, οι δημοτικές υπηρεσίες να είναι σύγχρονες και αποτελεσματικές, η πρόσβαση στην κοινωνική προστασία να μην είναι όνειρο θερινής νυκτός και όλα εκείνα που ουσιαστικά αποτελούν και την αρμοδιότητα μιας δημοτικής αρχής, που σέβεται τον εαυτό της και εκείνους που την εμπιστεύτηκαν.
Για να έχει κάποιος πρόσβαση σε αυτό τον κόσμο πρέπει να του μιλήσει συγκεκριμένα. Να τον κάνει να εκτιμήσει τις γνώσεις και τις προτάσεις του κι έτσι να του εμπιστευτεί την τύχη του δήμου για τα επόμενα πέντε χρόνια. Πρέπει δηλαδή μια παράταξη να έχει πρόγραμμα και ανά τομέα, αλλά και ανά περιοχή.
Δεν γνωρίζω πόσες από τις πολλές παρατάξεις που συμμετέχουν και στους 14 δήμους της Θεσσαλονίκης έχουν τέτοιο πρόγραμμα. Γενικόλογες τοποθετήσεις κάνουν όλοι, μια ιδέα για τα ζητήματα την έχουν όλοι, αλλά ολοκληρωμένο πρόγραμμα πενταετίας, με συγκεκριμένο μετρήσιμο έργο; Δεν βιάζομαι. Έχουμε χρόνο. Τον Σεπτέμβριο θα δείξει.
Όσοι διεκδικούν την επανεκλογή τους είναι αλήθεια ότι εκκινούν με ένα αβαντάζ έναντι των υπολοίπων στις περισσότερες των περιπτώσεων και σε ό,τι αφορά τον προγραμματισμό και το σχέδιό τους για την επόμενη πενταετία. Την ίδια ώρα έχουν όμως και το ντεσαβαντάζ της άσκησης διοίκησης επί τετραετία, των έργων που εξήγγειλαν και δεν υλοποίησαν, ενδεχομένως αποτυχημένων ιδεών και σχεδιασμών ακόμη και στην πράξη. Ή και το αντίθετο, που προσθέτει επιπλέον πλεονεκτήματα. Όπως έχουν και τον κίνδυνο της μονότονης επανάληψης, ειδικά όταν οι προ τετραετίας εξαγγελίες δεν έγιναν πράξη.
Έτσι, δίνεται η ευκαιρία στους νέους υποψηφίους να μιλήσουν και να ακουστούν από τον κόσμο, όταν έχουν δομημένο λόγο και συγκεκριμένα πράγματα να πουν.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι υποψήφιοι δημοτικοί και τοπικοί σύμβουλοι. Διότι αφενός υποτίθεται ότι γνωρίζουν τα επιμέρους ζητήματα καλύτερα από τον καθένα, όπως και τι χρειάζεται ώστε να επιλυθούν, αφετέρου η προσβασιμότητά τους σε ειδικά κοινά είναι πολύ μεγαλύτερη έναντι των επικεφαλής.
Ειδικά με τον νέο νόμο και την προσαύξηση σε ποσοστό 150% των υποψηφίων σε σχέση με τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου, όπως και με την πρόνοια του νόμου για την ενίσχυση του ρόλου των τοπικών συμβουλίων, η συμμετοχή τους είναι εξαιρετικά σημαντική και δεν είναι υπερβολή να πει κάποιος ότι αυτοί είναι που θα φέρουν τις περισσότερες ψήφους σε κάθε παράταξη. Είναι και ένα πλεονέκτημα επικοινωνίας με τους πολίτες όταν έχεις έναν υποψήφιο σε κάθε γειτονιά.
Η τοπική αυτοδιοίκηση σταδιακά θα πάει προς την κατεύθυνση της τοπικής κυβέρνησης. Είναι μάλλον νομοτελειακό, όσο η χώρα προοδεύει και γίνεται πιο ευρωπαϊκή, πιο σύγχρονη, πιο λειτουργική και «έξυπνη». Γίνεται στις αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες, οπότε θα γίνει κάποια στιγμή και στη χώρα μας.
Οι αρμοδιότητες στους δήμους πολλαπλασιάζονται, ο δήμος είναι ο πλησιέστερος βαθμός διοίκησης στον πολίτη, η δημοκρατία λειτουργεί με μεγαλύτερη αμεσότητα και «τα μικρά» είναι σίγουρο ότι συγκινούν περισσότερο από «τα μεγάλα». Στα τοπικής σημασίας έργα και παρεμβάσεις είναι τα σπουδαία της αυτοδιοίκησης. Για τα υπόλοιπα κυρίως, και βάσει αρμοδιοτήτων, η ευθύνη έτσι κι αλλιώς είναι στην κεντρική πολιτική.
Οι υποψήφιοι δήμαρχοι πρέπει να έχουν ένα συγκεκριμένο πλάνο για τον τόπο και τους πολίτες. Διότι λειτουργούν σε ένα περιβάλλον συνεργασίας και ταυτόχρονα σκληρού ανταγωνισμού. Από τους διεκδικήσιμους πόρους, μέχρι τα κοινά προβλήματα κι από την αποσπασματικότητα μέχρι τη συμπληρωματικότητα σχεδίων και έργων.
Εφόσον αυτός ο σχεδιασμός έχει γίνει και υπάρχει ετοιμότητα, τότε η προεκλογική περίοδος θα είναι εποικοδομητική και ο διάλογος θα έχει αποτέλεσμα ωφέλιμο για όλους. Σε άλλη περίπτωση θα αναλωθούμε σε επιφανειακές κορώνες, οι οποίες πολλάκις έχουν οδηγήσει σε χαμένες θητείες.
Η Θεσσαλονίκη συνολικά όμως δεν αντέχει άλλη μια χαμένη πενταετία, με τους δήμους κομπάρσους στη διαμόρφωση του μέλλοντος της περιοχής, με εκκρεμή ζητήματα και ανολοκλήρωτα έργα. Γι' αυτό οι δημοτικές εκλογές είναι κρίσιμες, ειδικά φέτος, που αναδεικνύουμε τις τοπικές ηγεσίες, οι οποίες θα διαμορφώσουν την τύχη κάθε περιοχής και συνολικά του νομού Θεσσαλονίκης, στη βάση ευκαιριών, οι οποίες συνέπεσαν. Νέο ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, νέα ΚΑΠ, μια χώρα με σταθερή κυβέρνηση και σε αναπτυξιακή πορεία συνολικά, με την επενδυτική βαθμίδα να έρχεται και την οικονομία να δείχνει σημάδια βελτίωσης, σε έναν περίγυρο ο οποίος είναι μεν ανταγωνιστικός, αλλά δεν έχει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης. Αυτά, τα γνωστά και αναξιοποίητα... Είναι και η συγκυρία που αυξάνει την κρισιμότητα.
Σε ό,τι με αφορά η επιλογή του ψηφοφόρου είναι μονοσήμαντη. Πρόγραμμα, σχέδιο, έργο, προοπτική. Αυτά είναι τα κριτήρια, που εν πολλοίς καθορίζουν εκτός από την ψήφο και τον σταυρό προτίμησης. Λανθασμένες επιλογές δύσκολα θα διορθωθούν μετά την παρέλευση πέντε χαμένων χρόνων. Ορθές επιλογές μπορούν να σημάνουν και άλματα προς μια πιο βιώσιμη, σύγχρονη και ανθρώπινη Θεσσαλονίκη, που επιτέλους θα έχει λιγότερα προβλήματα και καλύτερη προοπτική.