Τα χαμόγελα της προηγούμενης Κυριακής μετατράπηκαν σε εφιάλτη αυτή την Κυριακή για το κυβερνών κόμμα. Η Νέα Δημοκρατία πήρε ένα αχρείαστο ρίσκο και δεν της βγήκε. Ξεκάθαρα.
Και έδωσε πλέον βήμα στην αντιπολίτευση να κάνει λόγο για «αλαζονεία», για «ήττα Μητσοτάκη», για «έμμεσο εκβιασμό», μέχρι και για προμήνυμα εν όψει ευρωεκλογών και άλλα τέτοια, τα οποία προφανώς δεν θα είχαν καμιά βάση και σημασία εάν το ίδιο το κόμμα και ο πρωθυπουργός είχαν περιοριστεί στις στηρίξεις που έδωσαν εγκαίρως και δεν είχαν πέσει με τα μούτρα, δίνοντας αμιγώς πολιτικό τόνο στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Προσπαθώντας άραγε να κερδίσουν τι; Τρεις μήνες μετά τις εθνικές εκλογές με τη ΝΔ και τον Μητσοτάκη να είναι κυρίαρχοι του πολιτικού σκηνικού στη χώρα και μια αντιπολίτευση σε αποδρομή, τι νόημα είχαν όλα αυτά με τις αυτοδιοικητικές εκλογές; Να πατήσεις τον αντίπαλο την ώρα που είναι πεσμένος κάτω; Ε, να που έχει και μπανανόφλουδες και στο πάτημα μπορεί να γλιστρήσεις. Ειδικά όταν στις τοπικές κοινωνίες ακόμη ως κομματικός οργανισμός έχεις... άγνοια προσώπων και καταστάσεων.
Όπως ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης είπε στην Αλεξανδρούπολη πριν από λίγες μέρες, οι επιλογές των προσώπων έχουν μεγάλη αξία. Και σε ορισμένες η ΝΔ πέτυχε, σε άλλες απέτυχε. Απολύτως φυσιολογικό. Κυρίως όμως σε αυτή τη δεύτερη Κυριακή απέτυχε να συσπειρώσει το γαλάζιο ακροατήριο κι έτσι βγαίνει η εικόνα του ηττημένου, ακριβώς επειδή αυτό επιδίωξε η ίδια η ΝΔ. Αν αυτό χαρακτηρίζεται «αλαζονεία», τότε ναι, κυβέρνηση και πρωθυπουργός φέρθηκαν «αλαζονικά». Δεν τα λογάριασαν καλά.
Μιλάνε όλοι απόψε για τα πολύ υψηλά ποσοστά αποχής και για τα μηνύματα που στέλνει η αποχή. Σιγά μη στέλνει μηνύματα... Επειδή οι ψηφοφόροι όσων έμειναν εκτός δεύτερης Κυριακής επέλεξαν να απολαύσουν την όμορφη μέρα και οι Νεοδημοκράτες αντί να πάνε στις κάλπες να ψηφίσουν τις υποδείξεις του κυβερνώντος κόμματος, που δεν τις πολυσυμπαθούσαν και το έδειξαν από την πρώτη Κυριακή, επέλεξαν να εκφράσουν την αποδοκιμασία τους κυρίως δια του τσίπουρου και του μεζέ, θα μιλάμε τώρα και για μηνύματα όσων αδιαφορούν για τις τοπικές ηγεσίες της επόμενης πενταετίας. Εδώ γελάμε.
Καμιά αποχή δεν έφταιξε στους υποψήφιους που δεν τα κατάφεραν. Στους περισσότερους ήδη γνωρίζαμε τα αποτελέσματα. Μια ματιά στις αποδόσεις των στοιχηματικών εταιρειών έδειχνε πού ακριβώς βρισκόμαστε. Βοούσε η κάθε τοπική κοινωνία και κάποιοι έκαναν ότι δεν ακούν. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν παλεύεις μια χαμένη μάχη, περιορίζεις τις απώλειες.
Αυτή η εικόνα είχε διαμορφωθεί εξαιτίας των προσώπων. Συνεπώς, η Νέα Δημοκρατία απέτυχε στις επιλογές της. Δεν είναι κανένα θαύμα που ο εκλεκτός της ΝΔ στον δήμο Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας, δεν κατάφερε να επανεκλεγεί. Μήπως κατάφεραν να εκλεγούν τα τελευταία χρόνια κορυφαία παραδοσιακά γαλάζια ονόματα, όπως ο Κώστας Γκιουλέκας και ο Σταύρος Καλαφάτης ή ακόμα και ο Νίκος Ταχιάος; Τέσσερα χρόνια η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη και στη Θεσσαλονίκη ακόμα αδυνατεί να πιάσει τα μηνύματα της κοινωνίας. Αυτό συνιστά θέμα. Και δεν είναι μόνο η ΝΔ του Μητσοτάκη, είναι συνολικά η τοπική ΝΔ, που πρέπει να το πάρει αλλιώς...
Και δεν είναι μόνο αυτό. Οι επιλογές στις Περιφέρειες, όπου η ΝΔ εγκλωβίστηκε σε εκλεγμένους περιφερειάρχες «δικούς» της. Δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, αλλά τι θα μπορούσε να κάνει ως κόμμα εφόσον δίνει τόσο μεγάλη σημασία στις αυτοδιοικητικές εκλογές; Να «μαζέψει» εγκαίρως τους «αντάρτες». Αντί να απειλεί με διαγραφές εκ των υστέρων, χωρίς να τρομάζει κανέναν, και να αφουγκραστεί τις τοπικές κοινωνίες, που έστελναν τα μηνύματά τους, αντί να ακούσει τα «μικρομεσαία» τοπικά στελέχη, έμπλεξε σε προχειρότητες και ανέξοδες μαγκιές του τύπου «το έχουμε», στις οποίες αρέσκονται οι κομματικοί μηχανισμοί, με αποτέλεσμα να υπάρξουν αστοχίες. Αστοχίες, που σε συνδυασμό με την τακτική της δυναμικής στήριξης έφεραν το αποτέλεσμα της 15ης Οκτωβρίου.
Θα μπορούσε η ΝΔ να στηρίξει κάποιον άλλο εκτός του Κώστα Μπακογιάννη στον δήμο Αθηναίων; Όχι. Εμβληματική ήττα, η οποία προβληματίζει ήδη. Αποδοκιμασία Μπακογιάννη; Σίγουρα. Επιβράβευση Χάρη Δούκα; Προφανώς. Νίκη της συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ; Ούτε κατά διάνοια. Ηττημένη ΝΔ; Ναι απολύτως.
Να δούμε τις Περιφέρειες; Η ΝΔ κέρδισε τις επτά από την πρώτη Κυριακή. Άνετα. Χαλαρά. Η δε στήριξη στον Σταύρο Αρναουτάκη ήταν μια γενναία επιλογή νίκης. Η σαρωτική εμφάνιση Τζιτζικώστα, ο περίπατος Χατζημάρκου και η άνετη εκλογή των υπόλοιπων περιφερειαρχών, αλλά και η τακτική της επιλογής Χαρδαλιά ανέδειξαν νικήτρια τη ΝΔ και τον Μητσοτάκη. Στην περίπτωση του Νίκου Χαρδαλιά θυμίζω τον χειρισμό τού νυν περιφερειάρχη, Γιώργου Πατούλη, από το κόμμα. Αυτός ο χειρισμός δεν αποτέλεσε μπούσουλα στην υπόλοιπη Ελλάδα. Και ιδού τα αποτελέσματα.
Μια Ρόδη Κράτσα, που ήταν διαφαινόμενο ότι δεν μπορεί να επανεκλεγεί, ένας Αλκιβιάδης Στεφανής που επιβλήθηκε, αλλά ο «αντάρτης» κ. Μουτζούρης ως παλιά καραβάνα είχε την απάντηση, ένας Πτωχός που τα κατάφερε τελικά, απέναντι σε έναν αντίπαλο σε... αποδρομή, με το «αντάρτικό» του όμως να πηγαίνει πολύ πίσω. Ένας «αντάρτης» στη Δυτική Μακεδονία, ο Γιώργος Αμανατίδης, «γαλάζιος» μέχρι το κόκκαλο, απέναντι στην επιλογή του Γιώργου Κασαπίδη, επίσης ομοϊδεάτη, αποδεικνύει την κυριαρχία της ΝΔ του Μητσοτάκη στην περιοχή. Και συνάμα την αποτυχία της τακτικής του κόμματος να βγάλει τον εκλεκτό του ανάμεσα στους δύο νικητή... Τα ίδια και στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, με τον Χριστόδουλο Τοψίδη να ξεπερνά έστω και οριακά την κομματική επιλογή του Χρήστου Μέτιου.
Και αφήνω τελευταία τη Θεσσαλία. Εκεί όπου η επιλογή του Κώστα Αγοραστού ήταν αυτονόητη. Κι αν η απώλεια της συγκεκριμένης Περιφέρειας λογίζεται ως ήττα και ως αποστολή πολιτικών μηνυμάτων προς την κυβέρνηση, λόγω και των πλημμυρών, θα πρέπει, αντί να ψάχνουμε πολιτική στάση, να κοιτάξουμε την οργή του κόσμου, η οποία εκτονώθηκε στον κ. Αγοραστό, όχι ως απόδειξη διαμαρτυρίας απέναντι στην κυβέρνηση, αλλά για διαφορετικούς λόγους, που έχουν να κάνουν με την αντίδραση του κ. Αγοραστού την ώρα της καταστροφής. Ποια αποδοκιμασία της κυβέρνησης; Αποδοκιμασία της κυβέρνησης η νίκη Μαμάκου στον δήμο Λάρισας την πρώτη Κυριακή; Αποδοκιμασία της κυβέρνησης η θριαμβευτική επανεκλογή Μπέου στον δήμο Βόλου; Μήπως να κοιτούσαμε την πραγματικότητα κατάματα; Ο Δημήτρης Κουρέτας είναι ο νέος περιφερειάρχης Θεσσαλίας με αυτά και με αυτά και για όσους γνωρίζουν τον καθηγητή θα ξέρουν προφανώς ότι δεν στηρίχθηκε στα κόμματα, αλλά σε διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία δίνουν μια άλλη προοπτική στον Θεσσαλό πολίτη. Μην ξεχνάτε ότι ο κ. Κουρέτας απέφυγε τις φωτογραφίες με τους επικεφαλής των κομμάτων που τον στήριξαν. Κάτι παραπάνω ήξερε...
«Δεν ήταν μια ιδιαίτερα καλή βραδιά για τη Νέα Δημοκρατία», είπε ο κ. Μητσοτάκης. Ξεκαθαρίζοντας ότι η προτίμηση του κόσμου πολιτικά είναι προφανής και η ετυμηγορία του πριν από τρεις μήνες δόθηκε με εμφατικό τρόπο στις εθνικές κάλπες. «Για όσους σπεύδουν να πανηγυρίσουν, βγάζοντας ενδεχομένως συμπεράσματα τα οποία δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές πολιτικές ισορροπίες, να θυμίσω ότι είχαμε εθνικές εκλογές πριν από τρεις μήνες στις οποίες κατεγράφη με απόλυτη σαφήνεια η δύναμη των κομμάτων», είπε χαρακτηριστικά, αλλά κάποιος έδωσε το δικαίωμα σε αυτούς τους πανηγυρισμούς... Άλλωστε, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, «τα πολιτικά συμπεράσματα ως προς την κατανομή των δυνάμεων των κομμάτων ουσιαστικά βγήκαν την προηγούμενη Κυριακή, την πρώτη Κυριακή».
Πανηγύρια στον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, που κρύφτηκε στις στηρίξεις και αποφάσισε όπου είδε φως εν όψει δεύτερης Κυριακής να μπει. Το ό,τι να ναι. Το κόμμα απείχε ουσιαστικά από τη μάχη των αυτοδιοκητικών εκλογών και οι επιλογές που έκανε στο σύνολό τους δεν βγήκαν. Απλά πράγματα. Με παραδείγματα; Δήμος Αθηναίων, δήμος Θεσσαλονίκης... Και όπου αλλού. Όπως αλλού είναι και ο πρόεδρός του νύχτα εκλογών, στέλνοντας μηνύματα μέσω social media. Ριμάδα παγκοσμιοποίηση.
Πανηγύρια και στο ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής. Δικαιολογημένα πλήρως. Το κόμμα δεν έχασε την επιρροή του στις τοπικές κοινωνίες. Είχε και έχει ισχυρά στελέχη. Στελέχη που δεν έφυγαν ακόμα και στα πέτρινα χρόνια. Και επέστρεψαν δυναμικά. Το κόμμα και ο Νίκος Ανδρουλάκης πήραν επίσης ξεκάθαρη θέση και έδωσαν στηρίξεις, που άλλες βγήκαν, άλλες όχι, αλλά τουλάχιστον η στάση του ήταν ξεκάθαρη, γι' αυτό και μπορεί να υποστηρίζει βάσιμα ότι πέτυχε νίκες απέναντι σε μια κυρίαρχη Νέα Δημοκρατία. Από την άλλη, απέφυγε με συνέπεια να κάνει αυτό που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ. Ακόμα κι εκεί που έβλεπε ότι θα είχε την ευκαιρία να βάψει πράσινο έναν δήμο, εφόσον δεν είχε δώσει αρχικά τη στήριξη δεν την έδωσε και στη συνέχεια. Αυτό το πιστώνεται στην κοινωνία το κόμμα και ο κ. Ανδρουλάκης προσωπικά, σε αντίθεση με εκείνους που όπως προαναφέρθηκε «είδαν φως και μπήκαν»... Αυτή η απόρριψη της ευκαιριακής στάσης συνεπάγεται σημαντικά πολιτικά κέρδη, όπως άλλωστε και οι επιλογές προσώπων από τις τοπικές κοινωνίες. Να θυμίσουμε τον υποψήφιο που επέλεξε, κόντρα ακόμα και σε εσωκομματικά συστήματα, για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ο κ. Ανδρουλάκης, τον Χρήστο Παπαστεργίου, που τον δικαίωσε πλήρως. Σε σύγκριση με την επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, που είδε τον Γιάννη Μυλόπουλο να πέφτει κάτω κι από τον Σωτήρη Αβραμόπουλο του ΚΚΕ...
Αν κάτι βγαίνει ως πολιτικό συμπέρασμα από τις κάλπες της Κυριακής 15 Οκτωβρίου για τα κόμματα είναι πως πρέπει να προσέχουν πολύ τις επιλογές τους στις αυτοδιοικητικές εκλογές, διότι οι τοπικές κοινωνίες ορίζουν τις τύχες τους δίχως επιβολές και υποδείξεις. Με πιο κομψό τρόπο τα κόμματα μπορούν να κάνουν καλύτερες επιλογές ή να ενισχύσουν τις επιλογές τους αποφασιστικά.
Στα δεδομένα: Κανένας ή σχεδόν κανένας νυν δήμαρχος ή περιφερειάρχης που δεν βγήκε από την πρώτη Κυριακή δεν πέτυχε να επανεκλεγεί τη δεύτερη. Αντί να προβληματίζονται για την αποχή, ας ρίξουν μια ματιά στο συγκεκριμένο στοιχείο. Και δεύτερον, ας σκεφτούν λίγο τα κόμματα ποιοι υποψήφιοι δεν θέλησαν κάτι παραπάνω από τη στήριξή τους. Αυτοί όλοι εξελέγησαν είτε στην πρώτη είτε στη δεύτερη Κυριακή. Γιατί; Επειδή πολύ απλά είχαν τη δυναμική να πετύχουν τον στόχο τους και ήξεραν ότι υπάρχει όριο και ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική διάσταση των εκλογών και την αυτοδιοικητική, με τη δεύτερη να υπερισχύει.
Άλλο εθνικές, άλλο περιφερειακές και δημοτικές εκλογές. Δεδομένο.