Τις προτάσεις τους για την επίλυση του κυκλοφοριακού προβλήματος της Θεσσαλονίκης, που πλέον έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις, παρουσίασαν επτά επιστήμονες στη διάρκεια εκδήλωσης που οργάνωσε το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), ο Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ) και το Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (ΙΜΕΤ).
Καθηγητές του ΑΠΘ και επικεφαλής συγκοινωνιακών φορέων παρουσίασαν στοιχεία που δείχνουν το αδιέξοδο, στο οποίο έχει περιέλθει η πόλη, ενώ κατέθεσαν τις απόψεις τους σχετικά με τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στην εκδήλωση με θέμα «Το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Θεσσαλονίκης/Ιδέες & Προτάσεις για μια ολοκληρωτική λύση!», που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του ΕΒΕΘ με την υποστήριξη της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ και του ενημερωτικού blog ΚΤΙΡΙΟforTHESS.
Το χρονικό των προσπαθειών που έγιναν τα τελευταία 35 χρόνια για την επίλυση του προβλήματος παρουσίασε ο ομότιμος καθηγητής Συγκοινωνιών, Σπύρος Βούγιας, ο οποίος μάλιστα τιτλοφόρησε την παρουσίασή του «ένα αρχείο ματαιωμένων σχεδίων». Τόνισε πως οι λύσεις πρέπει να βασιστούν σε τρεις πυλώνες, που είναι συγκοινωνιακά έργα υποδομής, βιώσιμες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και αυστηρό έλεγχο και αστυνόμευση. Αναφέρθηκε στα έργα που ακυρώθηκαν, όπως το τραμ, τα καραβάκια και η υποθαλάσσια αρτηρία και υποστήριξε την αναγκαιότητα της εσωτερικής περιφερειακής, την εφαρμογή μέτρων αποτροπής της διπλοστάθμευσης, την ολοκλήρωση της πεζοδρόμησης της Αγίας Σοφίας και την αναθεώρηση μονοδρομήσεων όπως αυτή της οδού Δωδεκανήσου και χαρακτήρισε προσωπικό όνειρο την πεζοδρόμηση της λεωφόρου Νίκης.
Στα αίτια της αποτυχίας αναφέρθηκε ο ομότιμος καθηγητής Συγκοινωνιών, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, ο οποίος έκανε λόγο μεταξύ άλλων για ανακολουθία, έλλειψη οργανωτικής δομής, ανομία, γραφειοκρατία και ελλιπή ενημέρωση και συμμετοχή. Ως απαραίτητους πυλώνες αντιμετώπισης του κυκλοφοριακού ανέφερε το όραμα, το θεσμικό πλαίσιο, το ανθρώπινο δυναμικό, τον ορθό και ενιαίο συγκοινωνιακό σχεδιασμό, το ολοκληρωμένο και οικονομικά ανεκτό σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών, τις νέες τεχνολογίες και την εξωστρέφεια. Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία δομής με ευθύνη του ΟΣΕΘ με στόχο τη συνεχή υποστήριξη της διαδικασίας του συγκοινωνιακού σχεδιασμού, στην οποία θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, των επιμελητηρίων και βέβαια των συγκοινωνιακών και επιστημονικών φορέων.
Ένταξη σιδηροδρομικών συστημάτων στην πόλη και στην ευρύτερη περιοχή μίλησε ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, Χρίστος Πυργίδης. Ο καθηγητής τόνισε πως η ένταξη των συστημάτων αυτών θα έχει πολλαπλά οφέλη, καθώς πρωτίστως θα καλύψει τις ανάγκες εξυπηρέτησης της δυτικής Θεσσαλονίκης, αλλά και περιοχών που είτε έχουν πρόβλημα συγκοινωνίας είτε δεν εξυπηρετούνται από το μετρό, ενώ παράλληλα θα συνδράμει στην απευθείας σιδηροδρομική σύνδεση της πόλης με αεροδρόμιο και το ΚΤΕΛ Μακεδονία, θα βελτιώσει τη σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τα αστικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής, ενώ θα αποφορτίσει το τμήμα της βασικής γραμμής του μετρό από το Συντριβάνι μέχρι τον Σταθμό, που αναμένεται να λειτουργεί σε επίπεδο κορεσμού. Ο κ. Πυργίδης τάχθηκε υπέρ της σιδηροδρομικής σύνδεσης της πόλης τόσο με νοτιοανατολικές περιοχές όσο και με τη Χαλκιδική με περιαστικό σιδηρόδρομο, ο οποίος θα ξεκινά από το αεροδρόμιο, κάτι που, όπως είπε, προϋποθέτει την επέκταση του μετρό μέχρι τον αερολιμένα Μακεδονία.
Στις 20 προτάσεις που είχε καταθέσει ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων αναφέρθηκε ο διευθυντής του Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής Τεχνικής του ΑΠΘ, αναπληρωτής καθηγητής Γιάννης Πολίτης. Όπως είπε, από αυτές οι επτά υλοποιήθηκαν μερικών, ενώ οι υπόλοιπες 13 έμειναν στα χαρτιά. Ειδική αναφορά έκανε για το πρόβλημα της στάθμευσης, σημειώνοντας ότι οι νόμιμες θέσεις είναι περίπου 5.300, ενώ η ημερήσια ζήτηση είναι 95.000.
Την εκτίμηση ότι η μελέτη αναδιάρθρωσης των λεωφορειακών γραμμών, η οποία είναι αναγκαία με τη λειτουργία του μετρό, θα ολοκληρωθεί στο τέλος του χρόνου, εξέφρασε ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕΘ, συγκοινωνιολόγος Γιάννης Τόσκας. Ο ίδιος ανέφερε ότι από τα 514 λεωφορεία που υπολογίζεται ότι χρειάζονται σήμερα κυκλοφορούν καθημερινά 430, ωστόσο τόνισε πως η κατάσταση έχει βελτιωθεί και το 2022 ο στόλος του ΟΑΣΘ και των ΚΤΕΛ «έγραψε» 32 εκατ. οχηματοχιλιόμετρα έναντι 20 εκατ. το 2018.
Τη δημιουργία γραμμής express δημοσίων συγκοινωνιών κατά μήκος της περιφερειακής οδού για σύνδεση της Ευκαρπίας με την ανατολική Θεσσαλονίκη πρότεινε μεταξύ άλλων η αναπληρώτρια διευθύντρια του ΙΜΕΤ, Γεωργία Αϋφαντοπούλου. Τόνισε πως πρέπει να δοθούν άμεσα λύσεις που θα ανακουφίσουν το πρόβλημα, όπως επέκταση της δυναμικής σηματοδότησης, παρακολούθηση της κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο και ενημέρωση πολιτών και δημιουργία εφαρμογής για παροχή πληροφορίες για κυκλοφοριακές συνθήκες. Η κ. Αϋφαντοπούλου επισήμανε πως οι κυκλοφοριακές συνθήκες έχουν επιδεινωθεί στη μετά-covid εποχή με τη σημαντική αύξηση των μετακινήσεων και υπογράμμισε πως πρέπει να ληφθούν μέτρα μείωσης της πρόσβασης των ΙΧ στο κέντρο και να μετατραπεί η Τσιμισκή σε οδό ήπιας κυκλοφορίας, όπως προτείνεται στο ΣΒΑΚ του δήμου Θεσσαλονίκης.
Τις διακυμάνσεις στην ποιότητας της ατμόσφαιρας από το 1980 και μετά παρουσίασε ο διευθυντής του Εργαστηρίου Μηχανικής της Αειφορίας του ΑΠΘ, καθηγητής Νίκος Μουσιόπουλος. Όπως είπε, η απόσυρση των παλαιάς τεχνολογίας αυτοκίνητων οδήγησε σε βελτίωση που όμως ξεπεράστηκε από την αύξηση αριθμού οχημάτων. Σημείωσε, πάντως, ότι υπάρχει σαφής πτωτική τάση του διοξειδίου αζώτου και των αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ10. Ο καθηγητής επισήμανε πως δεν υπήρξε συνέπεια στην παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, ενώ τα εργαλεία υπάρχουν, αναφέροντας χαρακτηριστικά το γεγονός ότι δημιουργήθηκε σύστημα για λογαριασμό του Οργανισμού Ρυθμιστικού, ο οποίος δεν αξιοποιήθηκε καθώς ο φορέας καταργήθηκε.
Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Πάρις Μπίλλιας, ο οποίος τόνισε πως πρέπει να ληφθούν μέτρα αποσυμφόρησης όπως ενίσχυση του ΟΑΣΘ και του ΟΣΕΘ με μητροπολιτικές αρμοδιότητες, εξάλειψη της παράνομης στάθμευσης, αυστηρή αστυνόμευση με σύγχρονα μέσα, τήρηση του ωραρίου φορτοεκφορτώσεων, ενίσχυση της μετακίνησης με ποδήλατα και με τα πόδια, επέκταση του συστήματος έξυπνων φαναριών, άμεση μεταρρύθμιση του συστήματος δημοσίων συγκοινωνιών και μελέτη για ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Από την πλευρά του, ο Α’ αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ, Μανώλης Βλαχογιάννης, ανέφερε πως βασικά ζητήματα είναι το ποιος παίρνει αποφάσεις, η χρηματοδότηση και το οργανωτικό και τόνισε πως αν η πόλη δεν καταλήξει σε οργανωτική δομή, δεν θα επιτύχει τίποτα.