Οι συνθήκες μετακινήσεων στη Θεσσαλονίκη άλλαξαν. Βελτιώθηκαν. Και θα βελτιωθούν ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ολοένα και λιγότερο μας απασχολεί το κυκλοφοριακό και το συγκοινωνιακό ως κοινωνία, παρά το γεγονός ότι ακόμα η ευρύτερη περιοχή είναι από τη μια ένα διαρκές εργοτάξιο κι από την άλλη διαχειρίζεται τις επιπτώσεις των εν εξελίξει έργων στην καθημερινότητα και τελεί σε κατάσταση προσμονής, ευτυχώς για τα καλύτερα.
Η είσοδος του μετρό στην καθημερινότητά μας είχε ευεργετικά αποτελέσματα. Μακριά από τις υπερβολικές εκτιμήσεις περί ελάφρυνσης του κυκλοφοριακού φόρτου, όσοι γνώριζαν ότι μια μείωση της τάξης του 10% - 15% στα κυκλοφορούντα ΙΧ στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, επιβεβαιώθηκαν. Οι άλλες εκτιμήσεις αποδείχτηκαν υπερβολικές.
Τα πράγματα αναμένεται να βελτιωθούν ακόμα περισσότερο από τον ερχόμενο Φεβρουάριο. Και πάλι ας μην περιμένουμε κάτι θεαματικό, αλλά σίγουρα λιγότερα ΙΧ στο κέντρο από μια περιοχή (Καλαμαριά) η οποία τροφοδοτεί με μεγάλη επισκεψιμότητα το ιστορικό κέντρο της πόλης. Ο αριθμός τους, το ποσοστό τους, θα μετρηθεί. Η βεβαιότητα ότι θα συνεισφέρει σε μια επιπλέον μείωση άνω του 5% με τις πιο συγκρατημένες εκτιμήσεις είναι εκείνη που εμπνέει αισιοδοξία για ακόμη καλύτερες συνθήκες.
Ήδη ο ΟΑΣΘ λειτουργεί πολύ καλύτερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Αν γυρίσουμε τον χρόνο πίσω πέντε ή και περισσότερα χρόνια, το αστικό λεωφορείο δεν είναι πια εκείνο που ήταν. Και ας μην διστάζουμε να το ομολογήσουμε. Είναι καλύτερο. Τέλειο εξάλλου δεν θα είναι ποτέ. Είναι όμως εμφανής η βελτίωση στις συγκοινωνίες κι όχι μόνο εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος, αλλά και στην περιφέρεια, όπου το ΚΤΕΛ κάνει δουλειά. Βλέπουμε διαρκώς πιο συνεπή δρομολόγια, πιο άνετες συνθήκες μετακίνησης, καινούργια λεωφορεία, με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα κι έναν στόλο που πλέον δεν είναι σε τραγική κατάσταση, αλλά τείνει να γίνει εξαιρετικός. Προβλήματα υπάρχουν. Δεν θα εκλείψουν. Η περιπτωσιολογία όμως δεν μπορεί να καλύψει την πραγματικότητα.
Και μάλιστα, οι αστικές συγκοινωνίες προσαρμόστηκαν με αξιομνημόνευτη ταχύτητα, συμπληρωματικότητα κι όπου απαιτείται ανταγωνιστικότητα με το νέο μέσο, το μετρό. Ο τερματικός στη Νέα Ελβετία έχει πλέον χαρακτηριστικά τερματικού που εξυπηρετεί, ενώ στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό δεν έχουμε ακόμα τελική εικόνα, δεδομένου ότι θα απαιτηθούν περισσότερες παρεμβάσεις και άμεσες και στο μέλλον, αφού εκεί θα πρέπει να συνδεθεί και ο δυτικός προαστιακός (ελπίζουμε σε λίγα χρόνια) και η δεύτερη γραμμή του μετρό προς τη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη και πάει λέγοντας.
Ο Φεβρουάριος με την παράδοση της επέκτασης του μετρό στην Καλαμαριά είναι κρίσιμος, διότι δεν είναι μόνον ότι θα αλλάξει το τοπίο των μετακινήσεων των κατοίκων της Καλαμαριάς προς και από το κέντρο της πόλης, αλλά κι επειδή σταδιακά θα διαμορφωθεί ο τερματικός της Μίκρας και θα υλοποιηθεί η διάνοιξη της Πόντου, δυο έργα εξαιρετικά σημαντικά, διότι αφορούν σε όλη την ανατολική Θεσσαλονίκη και στις μετακινήσεις των πολιτών. Θα περιμένουμε να δούμε εάν κάποια στιγμή θα απελευθερωθεί ο σταθμός μετεπιβίβασης του ΙΚΕΑ με τη μεταφορά του τέρματος των λεωφορείων στη Μίκρα, αλλά είτε υλοποιηθεί ο αρχικός σχεδιασμός είτε όχι, οι αλλαγές θα είναι μεγάλες.
Αξιομνημόνευτη θέλω να πω ότι είναι και η προσαρμογή των ταξί στο όλο σύστημα, όπως λειτουργεί σήμερα. Προσαρμογή με θετικό πρόσημο. Οι συνθήκες με τη χρήση των ταξί άλλαξαν, βελτιώθηκαν, εκσυγχρονίστηκαν. Μεγαλύτερη ευταξία, ειδικά στην πύλη της πόλης στο αεροδρόμιο «Μακεδονία». Χρειάζονται βελτιώσεις στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό. Οργάνωση είναι η λέξη κλειδί, την οποία την περιμένουμε επί δεκαετίες εκεί...
Στο οδικό δίκτυο που τροφοδοτεί το κέντρο και σηκώνει το μεγάλο βάρος των μετακινήσεων και μεταφορών, ο περιορισμός του αριθμού των οχημάτων μείωσε τις ώρες των μποτιλιαρισμάτων, βελτίωσε τη ροή της κυκλοφορίας και σε συνδυασμό με την επάρκεια των θέσεων στάθμευσης δημιούργησε καλύτερες και πιο λειτουργικές συνθήκες. Όπως και με την καλύτερη ρύθμιση των φαναριών και φυσικά τη βελτίωση της αστυνόμευσης. Όχι ότι λείπουν τα προβλήματα. Προφανώς όχι. Και δε θα λείψουν δυστυχώς ποτέ. Αλλά τουλάχιστον η γκρίνια περιορίστηκε, οι χαμένες ώρες στα αυτοκίνητα περιορίστηκαν, η ταλαιπωρία περιορίστηκε. Πολύ σημαντικά ζητήματα για την καθημερινότητά μας.
Κι όλα αυτά με μια περιφερειακή οδό που πνίγεται λόγω της κατασκευής του FlyOver. Αλλά κι εκεί η γκρίνια έχει περιοριστεί. Ήταν θέμα χρόνου. Η κοινωνία μπορεί να κατανοήσει ότι για να γίνει ένα τόσο μεγάλο έργο υποδομής δεν θα αποφύγει ένα διάστημα ταλαιπωρίας (εξίσου μεγάλο). Αρκεί να βλέπει ότι γίνεται έργο και στο FlyOver δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που θα ισχυριστεί ότι δεν πηγαίνουν σφαίρα οι εργασίες.
Το έργο θα ολοκληρωθεί στην ώρα του όπως δείχνουν τα πράγματα, οπότε μιλάμε για ακόμα μια παρέμβαση που θα βοηθήσει στην ελάφρυνση του κυκλοφοριακού και ειδικά την κρίσιμη πληθυσμιακή ομάδα των εργαζομένων, που είναι από τους κύριους, αν όχι οι κύριοι, χρήστες της περιφερειακής οδού.
Οι εκκρεμότητας και τα επόμενα βήματα
Πρέπει να λυθεί η εκκρεμότητα με τη διαπλάτυνση του ενός χιλιομέτρου στην οδό Λαγκαδά από το πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά μέχρι τις Δωδεκαώροφες. Είναι έργο – κλειδί για τις μετακινήσεις των πολιτών της βορειοδυτικής Θεσσαλονίκης, διότι είναι ο κύριος οδικός άξονας που χρησιμοποιούν. Με έναν ορίζοντα ενός ή δύο ετών πιστεύω πως κι αυτή η εκκρεμότητα θα κλείσει.
Επίσης πρέπει να κλείσει η εκκρεμότητα με την είσοδο – έξοδο της πόλης στη Μουδανίων από τη Βούλγαρη μέχρι τη Θέρμη. Εκεί η παρέμβαση είναι κομβική όχι για τους εξοδούχους προς τη Χαλκιδική, αλλά για το σύνολο της ανατολικής Θεσσαλονίκης και τη λειτουργία της. Ο κλειστός αυτοκινητόδρομος με τους ανισόπεδους κόμβους και τις βελτιώσεις στο παράπλευρο οδικό δίκτυο μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγα χρόνια και θα αποδειχθεί σωτήριος στην προσπάθεια βελτίωσης των μετακινήσεών μας.
Άλλα δυο σημαντικά έργα στην ανατολική Θεσσαλονίκη είναι η ανισοπεδοποίηση των κόμβων Κ13 της περιφερειακής οδού, στο νοσοκομείο «Άγιος Παύλος», και του κόμβου στο αεροδρόμιο «Μακεδονία». Κι αυτά τα έργα μπορούν να είναι ολοκληρωμένα εντός της επόμενης πενταετίας, συνεισφέροντας πολύ στη βελτίωση του κυκλοφοριακού.
Όπως επίσης, η Ενωτική Σίνδου που ολοκληρώνεται το επόμενο διάστημα, το οδικό δίκτυο στο Καλοχώρι και πέριξ του ανισόπεδου κόμβου της Λαχαναγοράς (Κ16).
Και θα πρέπει να βρεθεί και μια εναλλακτική οδός για τη σύνδεση του δήμου Θερμαϊκού. Δεν είναι κάτι που δεν έχει συζητηθεί, πλην όμως ακόμα είναι σε επίπεδο κουβέντας κι όχι πράξης. Ο υφιστάμενος δρόμος σηκώνει πολύ μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο όχι μόνο τα καλοκαίρια και είναι ανεπαρκής. Το γνωρίζουν όλοι. Μια γενναία παρέμβαση μέχρι τη Μηχανιώνα και την Επανομή θα φέρει για όλους καλύτερες μέρες.
Και επίσης θα πρέπει να ενεργοποιηθεί ο σχεδιασμός για τον εναλλακτικό δρόμο που θα συνδέσει την ανατολική περιφερειακή οδό με τη Νέα Ραιδεστό, δίνοντας διέξοδο προς τη βόρεια Χαλκιδική και ανακουφίζοντας το Πανόραμα και γενικότερα τους δήμους Πυλαίας – Χορτιάτη και Θέρμης.
Δεν είναι μόνον αυτά τα έργα που θα βελτιώσουν το τοπίο των μετακινήσεων στη Θεσσαλονίκη. Είναι πολλά περισσότερα. Κρίνω όμως ότι αυτά είναι εξαιρετικά σημαντικά και το όφελός τους θα είναι τεράστιο. Σε μια Θεσσαλονίκη, όπου το κυκλοφοριακό και το συγκοινωνιακό μόλις πριν από μερικούς μήνες, άντε έναν χρόνο, ήταν πρώτο στην ατζέντα των προβλημάτων της τοπικής κοινωνίας και τώρα έχει πέσει αρκετά χαμηλότερα. Επειδή βελτιώθηκε και δεν είναι κακό να το παραδεχτούμε, να το αναγνωρίσουμε, σε πείσμα όσων θεωρούν ότι τίποτα δεν αλλάζει και δεν πρόκειται να αλλάξει στη Θεσσαλονίκη. Το αντίθετο συμβαίνει και με στοιχεία...