Η δημιουργία δημοτικού πάρκινγκ στο οικόπεδο απέναντι από τα Δικαστήρια ήταν από εκείνες τις ανακοινώσεις στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης για το τεχνικό πρόγραμμα του δήμου, που δεν πέρασαν απαρατήρητες. Και ορθώς, αφού η συγκεκριμένη περιοχή είναι από τις λεγόμενες «κόκκινες» για τη στάθμευση.
Οι 120 θέσεις που προβλέπονται μπορεί να είναι σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών, όμως, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες θέσεις στάθμευσης στο λιμάνι και στην ευρύτερη δυτική περιοχή του κέντρου της πόλης, πρώτον αποτελούν αντίβαρο στην απώλεια των θέσεων στάθμευσης από την πλατεία Ελευθερίας και δεύτερον δημιουργούν έναν ικανό αριθμό να εξυπηρετήσει καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν τη συγκεκριμένη περιοχή και το κέντρο.
Η αλήθεια είναι ότι με το ζήτημα της στάθμευσης, που είναι από τα πλέον κρίσιμα για την κεντρική περιοχή της Θεσσαλονίκης από το Δημαρχείο μέχρι τα Δικαστήρια, ασχολήθηκαν όλες οι διοικήσεις του δήμου. Προσέθεσαν θέσεις, προσπάθησαν να δημιουργήσουν νέους χώρους στάθμευσης και να εξυπηρετήσουν το ΙΧ, παρότι κεντρική και παρόμοια πολιτική τους ήταν η ενίσχυση της χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς έναντι του ΙΧ.
Με την είσοδο του Μετρό, το οποίο είναι ακόμα σε νηπιακό στάδιο χρήσης και θα δείξει τα οφέλη του περισσότερο με την ένταξη της επέκτασης της Καλαμαριάς από την άνοιξη στο δίκτυο, κάποια οφέλη είδαμε στους δρόμους που οδηγούν στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και στο ίδιο το κέντρο.
Σημαντικά ακόμα δεν τα λες τα αποτελέσματα. Ούτε άλλαξε η νοοτροπία των πολιτών, ούτε καμιά μαζική στροφή στα μέσα μαζικής μεταφοράς είδαμε. Περισσότερο παρατηρείται ανταλλαγή χρηστών, μεταξύ αστικού λεωφορείου και Μετρό, παρά αλλαγή συνηθειών μετακίνησης. Ακόμα είμαστε στο στάδιο της προσαρμογής και πρέπει και ως πολίτες να ξεβολευτούμε για να έχει επιτυχία αυτή η νέα (για τη Θεσσαλονίκη) πολιτική των μετακινήσεων. Την οποία περιμέναμε επί δεκαετίες και επιτέλους άρχισε να γίνεται πράξη.
Από τις προσδοκίες στο αποτέλεσμα δεν έχουμε μεγάλη απόσταση. Για όσους παρακολουθούν με ψυχραιμία και συνέπεια την πορεία των μετακινήσεων στη Θεσσαλονίκη, περιμέναμε ένα όφελος μεταξύ 5% και 15% στο κυκλοφοριακό από την είσοδο του Μετρό στην καθημερινότητά μας. Το πέτυχε αυτό το Μετρό. Οι άλλες προσδοκίες περί στροφής των πολιτών, περί αλλαγής των συνηθειών μετακίνησης, περί κάποιων εκατομμυρίων μετακινήσεων παραπάνω από τα αποτελέσματα του πρώτου έτους λειτουργίας του νέου μέσου, περί άνετων δρόμων έτσι κι αλλιώς ήταν ανεδαφικές και το είχαν επισημάνει πολλοί. Μεταξύ αυτών και ο γράφων σε αλλεπάλληλα κείμενα στη Voria.gr. Όχι για να πάμε κόντρα στο ρεύμα της αισιοδοξίας, αλλά επειδή ακούμε τους ειδικούς που κάτι ξέρουν παραπάνω και ξεχωρίζουν τα φιλόδοξα σενάρια από τα εφικτά...
Ταυτόχρονα, στο θέμα της στάθμευσης παραμένει ο διχασμός ακόμα και σε επίπεδο επιστημόνων και συγκεκριμένα των συγκοινωνιολόγων για το αν οι περισσότερες θέσεις στάθμευσης είναι τελικά το ζητούμενο. Διότι αφενός δίνουν άμεσα μια διέξοδο στους πολίτες που συνεχίζουν να χρησιμοποιούν το ΙΧ για τις μετακινήσεις τους, αφετέρου δεν τους δίνουν κίνητρο να αλλάξουν αυτή τη συνήθεια και να αφήσουν το ΙΧ στο σπίτι για να μετακινηθούν με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Δεν έχει ειπωθεί λίγες φορές ότι όσο περισσότερα πάρκινγκ κάνεις τόσο περισσότερα ΙΧ προσελκύεις...
Αυτήν τη διχογνωμία κάποια στιγμή επιχείρησαν ορισμένοι επιστήμονες να την ξεπεράσουν στη Θεσσαλονίκη, προτείνοντας διαχείριση της στάθμευσης παρά την οδό. Δεν πέτυχαν κάτι σπουδαίο, διότι πολύ απλά δεν βρέθηκαν διοικήσεις με αποφασιστική αρμοδιότητα, που να τολμήσουν να εφαρμόσουν ένα τέτοιο σχέδιο ολοκληρωμένα. Δεν γνωρίζω τι αποτέλεσμα θα είχε. Πάντως σίγουρα δεν θα μιλούσαμε σήμερα με τους ίδιους όρους για το πρόβλημα της στάθμευσης.
Το μόνο που έγινε σε σχέση με τη στάθμευση στον δρόμο τα τελευταία χρόνια ήταν το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης. Η επιτυχία ή μη του οποίου δεν έχει κριθεί και δεν έχει αποτιμηθεί επαρκώς. Το βάλαμε, το χρησιμοποιούμε, είναι η νέα πραγματικότητα, αλλά δεν είδαμε πόσο σημαντικά ή ασήμαντα είναι τα οφέλη του και ταυτόχρονα πόσα προβλήματα δημιουργεί, ώστε να τα ζυγίσουμε και να το πάμε παρακάτω. Η στάθμευση παρά την οδό προσφέρει έναν άλλο τρόπο διαχείρισης του κυκλοφοριακού και του ζητήματος της στάθμευσης γενικώς. Σε συνδυασμό με την πολιτική περί νέων χώρων στάθμευσης και με την πολιτική ενίσχυσης των μέσων μαζικής μεταφοράς μπορεί να αποτελέσει ένα πακέτο μέτρων, ικανών να δώσουν απαντήσεις στο διαχρονικό πρόβλημα του κυκλοφοριακού στην πόλη. Και σε συνδυασμό πάντα με σειρά μέτρων και κυρίως με την διαρκή αστυνόμευση.
Αυτή η προσπάθεια, σε όλες τις παραμέτρους ενός πολυπαραγοντικού και φυσικά δυσεπίλυτου ζητήματος, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από τους πολίτες. Η Πολιτεία προσπαθεί. Αυτό πρέπει να το πιστώσουμε σε όλους όσοι ασχολούνται με το ζήτημα του κυκλοφοριακού, της στάθμευσης, των μετακινήσεών μας, της καθημερινότητάς μας και της λειτουργίας της Θεσσαλονίκης.
Και ίσως είναι η πρώτη φορά που έχουμε συνδυασμένες δράσεις, οι οποίες δεν γνωρίζω εάν είναι προϊόν συνεννόησης και συνεργασίας των εμπλεκομένων, αλλά εκ του αποτελέσματος τα όποια μέτρα και πρωτοβουλίες «κουμπώνουν» μεταξύ τους και αλλάζουν την εικόνα και τη λειτουργία της πόλης σταδιακά.
Επαναλαμβάνω όσοι προσδοκούν να ξυπνήσουν ένα πρωινό τις επόμενες μέρες και μήνες και να φτάσουν από το σπίτι στη δουλειά σε λίγα λεπτά της ώρας, βρίσκοντας άνετα μια κοντινή θέση στάθμευσης και να επιστρέψουν μόλις τελειώσουν τη δουλειά με τον ίδιο τρόπο στο σπίτι, θα μείνουν με την ελπίδα. Δεν είμαστε ακόμα σε αυτό το επίπεδο.
Αλλά δεν ψάχνουμε πια επί μισή και μία ώρα για να βρούμε πάρκινγκ γυρίζοντας γύρω γύρω από λίγα οικοδομικά τετράγωνα στο κέντρο ή βλέποντας στα πάρκινγκ (ιδιωτικά και δημόσια) την ένδειξη «πλήρες». Βελτιώθηκαν τα πράγματα.
Αντιστοίχως όσοι μετακινούνται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν «παστώνονται» πια σε ακατάλληλα λεωφορεία, αλλά κυκλοφορούν τις περισσότερες ώρες της ημέρας σε αξιοπρεπέστατες συνθήκες εντός των αστικών, εντάσσουν ολοένα και περισσότερο το Μετρό στις μετακινήσεις τους και μπορούν να προσαρμόσουν την καθημερινότητά τους σε νέα δεδομένα, που την κάνουν καλύτερη σε σχέση με το παρελθόν.
Πέρα από την επέκταση της Καλαμαριάς, που είναι η νέα προοπτική για όσους θέλουν να χρησιμοποιήσουν το Μετρό, πέρα από τη συνεχιζόμενη βελτίωση των αστικών λεωφορείων σε όλα τα επίπεδα και πέρα από τις νέες θέσεις στάθμευσης, οι αρμόδιοι οφείλουν στην πορεία να σκεφτούν συγκεκριμένα πράγματα:
1.Τη διαχείριση της στάθμευσης παρά την οδό, είτε με επέκταση της ελεγχόμενης είτε με επικαιροποίηση και εφαρμογή των σχεδίων που υπάρχουν.
2.Την επέκταση του Μετρό στη δυτική Θεσσαλονίκη.
3.Την επανεξέταση των λεωφορειοδρόμων και την προστασία και εύρυθμη λειτουργία τους.
4.Ένα σοβαρό δίκτυο ποδηλατοδρόμων.
5.Τις υποδομές σε δρόμους και σε μέσα, οι οποίες θα γίνουν η επόμενη πραγματικότητα, εγκαίρως και στο πλαίσιο της υφιστάμενης και επικαιροποιημένης γενικής κυκλοφοριακής μελέτης.
Στην τελευταία προβλέπονται πολύ συγκεκριμένα πράγματα και είναι ίσως η πιο σοβαρή προσπάθεια που πρέπει να κάνουν όλοι μαζί οι αρμόδιοι, προκειμένου να έχουμε την ελπίδα κάποια μέρα τα επόμενα χρόνια να έχουμε μια πιο ανθρώπινη και πιο λειτουργική Θεσσαλονίκη.
Υ.Γ.: Κατά τη γνώμη μου τόσο ο δήμος Θεσσαλονίκης όσο και η κεντρική διοίκηση και οι διοικήσεις των υπόλοιπων δήμων, οφείλουν να συνεχίσουν την προσπάθειά τους για νέα πάρκινγκ. Τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθεί ένα εκτεταμένο δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς, που τους εξυπηρετεί όλους επαρκώς και τους στρέφει επιτέλους στη μαζική χρήση αυτών των μέσων για τις καθημερινές μετακινήσεις.