Χτες τυχαία συνάντησα τον πρόεδρο της ΔΕΘ, Τάσο Τζήκα, στην εκδήλωση του ευρωβουλευτή της ΝΔ, Δημήτρη Τσιόδρα, στο Ολύμπιον. Τον ρώτησα πώς αισθάνεται μετά την ανακοίνωσή του να μην είναι εκ νέου υποψήφιος για την προεδρία του φορέα, έπειτα από 14 χρόνια προσφοράς. «Απελευθερωμένος», μου απάντησε.
Διαβάστε - Οριστική αποχώρηση του Τάσου Τζήκα από την προεδρία της ΔΕΘ-Helexpo
Δεν συνηθίζω να αφιερώνω κείμενα σε πρόσωπα, αλλά αυτή τη φορά αποφάσισα να γράψω για τον κ. Τζήκα. Και το κάνω, επειδή δεν είχα ποτέ μαζί του στενή φιλία, ούτε οποιασδήποτε μορφής συνεργασία με οικονομικά ανταλλάγματα. Συνεργασία υπό την έννοια ότι ήταν πρόεδρος της ΔΕΘ και ως δημοσιογράφος τού έχω πάρει συνεντεύξεις και όποτε ήθελα κάτι να μάθω στο πλαίσιο του ρεπορτάζ τον ρωτούσα, και έναν καφέ τον έχω πιει μαζί του για να ανταλλάξουμε απόψεις. Μέχρι εκεί όμως. Πάντα υπήρχε η απόσταση που πρέπει να υπάρχει ανάμεσα στον δημοσιογράφο και στην «πηγή».
Η αποχώρηση του κ. Τζήκα από την προεδρία της ΔΕΘ για μένα δημιουργεί ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην ηγεσία ενός θεσμού για τη Θεσσαλονίκη.
Κούρασε ο Τζήκας από το 2011 να είναι ο... ισόβιος πρόεδρος της ΔΕΘ; Κάποιους ναι. Αλλά επειδή στη Θεσσαλονίκη λίγο ως πολύ όλοι γνωριζόμαστε, οι «κουρασμένοι» από την παρουσία Τζήκα στη συγκεκριμένη θέση είναι οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν κουρασμένοι όταν άλλαξε η κυβέρνηση κι από τον Γιώργο Παπανδρέου περάσαμε στον Αντώνη Σαμαρά και όταν άλλαξε η κυβέρνηση και πήγαμε από τον Αντώνη Σαμαρά στον Αλέξη Τσίπρα και όταν άλλαξε η κυβέρνηση και πήγαμε από τον Αλέξη Τσίπρα στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Θέλω να πω ότι ο Τζήκας κούραζε όλους εκείνους που φιλοδοξούσαν να γίνουν χαλίφηδες στη θέση του χαλίφη όποτε το κόμμα τους αναλάμβανε την εξουσία και έπεφταν από τα σύννεφα όταν ο Τζήκας παρέμενε επικεφαλής και πρόεδρος της ΔΕΘ με κάθε κυβέρνηση.
Τους λόγους για τους οποίους οι επικεφαλής σχεδόν όλων των άλλων φορέων, που οι διοικήσεις τους ήταν επιλογές της εκάστοτε κυβέρνησης, άλλαζαν και ο κ. Τζήκας όχι, δεν τους γνωρίζω. Ή για να είμαι τίμιος κάτι γνωρίζω, αλλά δεν είμαι εγώ εκείνος που θα το πει. Σε κάθε περίπτωση δεν «άλλαζε πρωθυπουργούς ο Τζήκας», όπως κάποιοι επέμεναν. Ο κ. Τζήκας αποτελούσε ξεκάθαρη επιλογή των τεσσάρων πρωθυπουργών των τριών μεγαλύτερων κομμάτων που κυβέρνησαν τον τόπο (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ), οι οποίοι κάτι έβλεπαν σε αυτόν και τον διατηρούσαν στη θέση του.
Είναι απολιτίκ ο Τζήκας; Όσο μπορώ να εκφράσω άποψη για τον άνθρωπο θεωρώ ότι είναι βαθιά πολιτικό πρόσωπο, όχι όμως στενά κομματικό. Δεν ξεχνά κανείς ότι ο κ. Τζήκας προέρχεται πολιτικά από το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα εντασσόταν (έστω και αυθαιρέτως από εμάς) στην εκσυγχρονιστική τάση, που τον έφερε στην προεδρία της ΔΕΘ. Ταίριαζε και στο κυβερνητικό προφίλ Μητσοτάκη, στη ΝΔ του Μητσοτάκη αν θέλετε, οπότε και για τα τελευταία έξι χρόνια υπάρχει πολιτικός λόγος που διατηρήθηκε στη θέση του. Ναι, αλλά πέρασαν κι άλλοι δυο πρωθυπουργοί στο προφίλ των οποίων πιθανώς ο κ. Τζήκας να μην ταίριαζε. Και οι δυο τον κράτησαν στη θέση του, ακούγοντας μάλιστα κάθε Σεπτέμβριο τον πρόλογό του στα εγκαίνια της ΔΕΘ, πριν την κεντρική ομιλία τους. Έναν πρόλογο, στον οποίο, πάντα με σεβασμό απέναντι στον εκάστοτε πρωθυπουργό και την εκάστοτε κυβέρνηση, ο κ. Τζήκας ανέφερε δημοσίως τα παράπονά του, τα αιτήματά του, τους στόχους της διοίκησής του, ασχέτως αν αυτοί κάποιες φορές δεν ήταν ταυτόσημοι με τις κυβερνητικές επιδιώξεις.
Ο Τζήκας μπορούσε να ελιχθεί; Ο Τζήκας ήταν οσφυκάμπτης; Ο Τζήκας ήταν υπηρέτης κάθε κυβέρνησης; Ο Τζήκας ήταν καρεκλοκένταυρος; Στη Θεσσαλονίκη ζούμε όλοι. Τα ακούσαμε όλα αυτά και συνεχίζουμε να τα ακούμε.
Συγγνώμη, αλλά αυτά είναι δηλώσεις μιζέριας, αδυναμίας αναγνώρισης, ζήλειας και μικρότητας. Ο κ. Τζήκας δούλεψε πολύ τη ΔΕΘ. Την πήρε από εκεί που την πήρε και την απογείωσε. Τα επιτεύγματά του, τον απολογισμό του έργου του, τα ανέφερε με μια συνοπτική ανακοίνωση στο Facebook. Με προσωπικό, αλλά όχι κλαψιάρικο τρόπο. Όπως αρμόζει σε έναν χαμηλών τόνων άνθρωπο, ο οποίος αγάπησε τη ΔΕΘ, κέρδισε πολλά από αυτή, αλλά κυρίως άφησε τη σφραγίδα του ως ο άνθρωπος που μπόρεσε εν μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων να κρατήσει τη ΔΕΘ ζωντανή και ακμαία, να της δώσει προοπτική και να τη μεγαλώσει, μεγαλώνοντας ταυτόχρονα και τη Θεσσαλονίκη.
Ο κ. Τζήκας είχε μετρήσιμους στόχους και είναι πολύ εύκολο να κάνει απολογισμό. Σε όλα τα επίπεδα της Έκθεσης. Είναι τεχνοκράτης και γνωρίζει πολύ καλά ότι πρέπει να δίνει συνεχώς παραδοτέα. Γι' αυτό και θεωρώ ότι κάποια στιγμή θα κάνει έναν λεπτομερή απολογισμό του έργου του. Για να δείξει (παρότι δεν είναι του χαρακτήρα του) τι έκανε στα 14 χρόνια διοίκησης και να καλλιεργήσει έτσι ένα ερώτημα σε όσους διαχρονικά τον αμφισβητούσαν: «Θα το έκανες καλύτερα;».
Ένας από τους τρεις κεντρικούς στόχους που είχε βάλει ο κ. Τζήκας ως πρόεδρος της ΔΕΘ δεν επετεύχθη. Τον πάλεψε για πάρα πολλά χρόνια, με διαφορετικές κυβερνήσεις. Κατάφερε πολλά, αλλά δεν είχε αποτέλεσμα. Αναφέρομαι στην ανάπλαση της ΔΕΘ. Και νομίζω ότι αυτός είναι ο λόγος της απροθυμίας του να συνεχίσει στην προεδρία της Έκθεσης. Θα πουν πολλοί ότι ο Τζήκας εξωθήθηκε στην αποχώρηση. Δεν θα διαφωνήσω, αλλά θα πω ότι αυτό είναι αμφιλεγόμενο, ότι αμφισβητείται, κι ότι δεν έχει ειπωθεί -μέχρι χτες που ανακοίνωσε ο ίδιος την αποχώρησή του- ρητώς από κανέναν.
Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει από το προηγούμενο καλοκαίρι, όταν ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε το τέλος του σχεδίου ανάπλασης που τόσο πολύ είχε δουλέψει η διοίκηση της ΔΕΘ. Ήταν ένα σημείο καμπής, όπως και η καλοκαιρινή επίσης ανακοίνωση του πρωθυπουργού ότι θα αλλάξει το διοικητικό σχήμα της ΔΕΘ.
Στη φετινή ΔΕΘ, τον Σεπτέμβριο, το θέμα της ανάπλασης επισκίασε τις διοικητικές αλλαγές, όμως για όσους θυμούνται, ο πρόλογος του κ. Τζήκα στα εγκαίνια έμοιαζε με αποχαιρετιστήριο λόγο. Πολλοί έσπευσαν τότε να τον ερμηνεύσουν έτσι. Μεταξύ αυτών και εγώ. Παρότι ο ίδιος παρέμεινε στην προεδρία του φορέα, επαναλαμβάνω ότι μέσα του γνώριζε ότι ήταν η τελευταία παρουσία του στο βήμα της ΔΕΘ ως προέδρου. Ακολούθησε η ανακοίνωση του νέου διοικητικού σχήματος, δεν έχουμε νεότερα σχετικά με το τελικό σχέδιο της ανάπλασης και σε λίγες μέρες θα έχουμε και τα πρόσωπα που στελεχώνουν τη νέα διοίκηση της ΔΕΘ.
Το timing που επέλεξε για την ανακοίνωσή του ο κ. Τζήκας είναι το κατάλληλο. Διότι δεν δημιουργεί πολιτικά ή άλλα ζητήματα και η αποχώρησή του μπορεί να κριθεί τιμητική. Τόσο, όσο και η θητεία του ως προέδρου της ΔΕΘ.
Ακούστηκαν και θα ακουστούν πολλά ακόμα. Ότι τον έφαγε ο ένας, τον έφαγε ο άλλος... Ότι κουράστηκε, ότι καιρός ήταν, ότι σκούριασε...
Κάθε τέλος είναι δύσκολο. Λιγότερο δύσκολο πάντως από κάθε αρχή. Στην περίπτωση αυτή το τέλος είναι δύσκολο και για τον κ. Τζήκα και για τη ΔΕΘ και το μέλλον της. Αλλά έπειτα από 14 χρόνια είναι μια αναμενόμενη εξέλιξη ανεξαρτήτως συγκυριών και εξελίξεων.
Ο κ. Τζήκας προσέφερε στη ΔΕΘ, προσέφερε στη Θεσσαλονίκη. Εργάστηκε σκληρά, έβαλε ψυχή και ιδέες, στάθηκε ένας ισχυρός πρόεδρος και ηγέτης για τη ΔΕΘ. Στην πορεία του τα προβλήματα στον οργανισμό της ΔΕΘ δεν ήταν πολλά και αντιμετωπίστηκαν. Η δε συνεργασία του με τον διευθύνοντα σύμβουλο, Κυριάκο Ποζρικίδη, ήταν υποδειγματική και εξελίχθηκε σε μια προσωπική, στενή φιλία.
Αφήνει μια μεγάλη παρακαταθήκη και μια μεγάλη ευθύνη στον επόμενο, αν κι εκείνος θέλει να πάει τη ΔΕΘ ακόμα πιο μπροστά, ακόμα πιο ψηλά. Και μια από τις παρακαταθήκες που άφησε πίσω του ως πρόεδρος ο κ. Τζήκας είναι η παραμονή της ΔΕΘ στον ιστορικό χώρο της, στη Θεσσαλονίκη. Και για να μην ξεχνιόμαστε, δεν αναφέρομαι αποκλειστικά σε όσους ακόμα παλεύουν για να φύγει η ΔΕΘ και να πάει δυτικά, ανατολικά ή όπου αλλού. Αναφέρομαι και σε εκείνους που απεργάζονται όλα αυτά τα χρόνια το σταδιακό σβήσιμο της ΔΕΘ και τη μεταφορά του εθνικού εκθεσιακού κέντρου στην Αθήνα.
Ο κ. Τζήκας ήταν ένας επιτυχημένος πρόεδρος, είτε διαφωνείς, είτε συμφωνείς με τα πεπραγμένα του. Συνέβαλε αποφασιστικά στην εξωστρέφεια όχι μόνο της Έκθεσης, αλλά και της Θεσσαλονίκης. Συνέβαλε στα πρώτα βήματα της εισόδου της πόλης στην καινοτομία. Συνέβαλε στη μείωση των εντάσεων και των «παθών» (πολιτικών, αυτοδιοικητικών, οικονομικών...) με ανάδειξη του χαρακτήρα της ΔΕΘ ως του φορέα που ενώνει τη Θεσσαλονίκη. Που είναι ταυτοτικός για τη Θεσσαλονίκη.
Στον ίδιο εύχομαι κάθε επιτυχία στα επόμενα βήματά του. Στον διάδοχό του, μια ανάλογη θητεία γεμάτη με επιτυχίες και με φρεσκάδα σε έναν φορέα που μετράει έναν αιώνα ζωής. Και στη ΔΕΘ μακροημέρευση στη Θεσσαλονίκη.