Ακόμη και όσοι ήταν ιδεολογικά (;) αντίθετοι με το μετρό στη Θεσσαλονίκη -υπήρξαν και τέτοιοι- και πολέμησαν την κατασκευή του, τον τελευταίο χρόνο που ο υπόγειος σιδηρόδρομος λειτουργεί έχουν ηρεμήσει και σιωπούν. Ενδεχομένως επειδή βλέπουν την ανταπόκριση του κόσμου, που πέρα από τις πολυποίκιλες, όσο και αμφιλεγόμενες… ευαισθησίες βάζει σε πρώτο πλάνο την αναβάθμιση της καθημερινότητάς του, μέσω της διευκόλυνσης των μετακινήσεων.
Από χθες, που το μετρό σταμάτησε τα δρομολόγιά του για ένα μήνα, ώστε να γίνουν δοκιμές για την επέκταση στην Καλαμαριά από τον προσεχή Μάρτιο, ακόμη και οι πιο… ακραίοι πολέμιοί του έχουν την ευκαιρία αφενός να επανεκτιμήσουν την αξία του κι αφετέρου να διαπιστώσουν την απήχησή του ανάμεσα στους κατοίκους και επισκέπτες της Θεσσαλονίκης. Διότι παρά το γεγονός ότι το κέντρο της πόλης δεν… πνίγηκε στα αυτοκίνητα, όπως κάποιοι φοβόντουσαν, και οι μετακινήσεις διατηρήθηκαν σε αξιοπρεπή επίπεδα, ελέω αστυνόμευσης από την Τροχαία, το μετρό έλειψε αφού η κίνηση ήταν σαφώς αυξημένη. Παράλληλα η εικόνα των αστικών λεωφορείων επέστρεψε στα προ μετρό επίπεδα. Με τους επιβάτες τον έναν πάνω, κάτω ή δίπλα στον άλλο «σαρδεληδόν» και την εικόνα στις στάσεις τις κρίσιμες ώρες να θυμίζει μικρές διαδηλώσεις.
Η Θεσσαλονίκη με την έναρξη των δρομολογίων του μετρό έναν χρόνο πριν άλλαξε επίπεδο σε ό,τι αφορά τη λειτουργικότητα του κέντρου της πόλης. Και αυτό δεν αμφισβητείται, ούτε είναι δυνατόν να αλλάξει. Στο συγκεκριμένο πεδίο από Βαλκάνια έγινε Ευρώπη, έστω εν μέρει. Επειδή εάν κάτι έγινε συνείδηση σε αυτούς τους 12 μήνες και επιβεβαιώθηκε τη χθεσινή ημέρα, είναι ότι το μετρό της Θεσσαλονίκης κέρδισε το στοίχημα, όπως συμβαίνει παντού όπου κυκλοφορεί υπόγειο μέσο σταθερής τροχιάς. Διότι, πλέον, κανείς δεν αμφισβητεί τη χρησιμότητά του, ούτε συζητά ζητήματα ασφάλειας. Μάλιστα χθες, την πρώτη από τις 30 ημέρες της… αργίας του μετρό, αρκετοί επέλεξαν να μετακινηθούν με… εναλλακτικούς τρόπους, κυρίως με τα πόδια, όπου φυσικά αυτό ήταν δυνατόν. Είναι χαρακτηριστική η στιχομυθία που κατέγραψε κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ για το θέμα ο συνάδελφος στη Voria.gr Κώστας Κεχαγιάς, ο οποίος άκουσε τις ατάκες που αντάλλαξαν δυο φίλοι, νέα παιδιά, χθες το πρωί έξω από τη στάση της Αγίας Σοφίας. «Το έκοψα με τα πόδια από την Παπαναστασίου γιατί δεν ήθελα να μπω σε λεωφορείο», είπε ο ένας. «Δεν γίνεται χωρίς το μετρό ρε φίλε, θα μετράμε τις μέρες μέχρι να επιστρέψει» σιγόνταρε ο δεύτερος.
Αυτή η αποδοχή του μετρό για τις μετακινήσεις -είναι δεδομένο ότι όσοι βολεύονται με τα δρομολόγιά του δεν το αλλάζουν πλέον- αποδείχθηκε περίτρανα χθες. Οι Θεσσαλονικείς θυμήθηκαν κάτι που στην κυριολεξία ήθελαν να ξεχάσουν. Πώς είναι να μετακινείσαι στην πόλη με αστικό λεωφορείο, ιδιαίτερα μια μουντή και βροχερή ημέρα. Και μάλιστα όταν το αστικό λεωφορείο είναι το μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς. Πολύ περισσότερο όταν την αστική συγκοινωνία της πόλης διαχειρίζεται ένας οργανισμός με τις ελλείψεις, τις παραλείψεις και τη νοοτροπία του ΟΑΣΘ, όπως ήταν στα τελευταία ιδιωτικά του χρόνια, αλλά και στην τελευταία οκταετία που έγινε δημόσια υπηρεσία. Αν και τα τελευταία δύο χρόνια υπάρχει σαφής βελτίωση στα αστικά λεωφορεία της Θεσσαλονίκης -κάτι στο οποίο τον τελευταίο χρόνο βοήθησε και το μετρό που στον άξονα που κινείται από τη Νέα Ελβετία μέχρι τον Σιδηροδρομικό Σταθμό απορρόφησε μεγάλο κομμάτι του επιβατικού έργου- για να φτάσει ο ΟΑΣΘ σε ικανοποιητικό επίπεδο λειτουργίας, παροχής υπηρεσιών και εξυπηρέτησης του κοινού, χρειάζεται ακόμη πολλή δουλειά.
Τελικά, η περίπτωση του μετρό της Θεσσαλονίκης απέδειξε κάτι μάλλον απλό. Τα πράγματα προχωρούν μπροστά, συχνά με αργούς και βασανιστικούς ρυθμούς. Όταν όμως η εξέλιξη δρομολογηθεί «το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω». Ίσως η Θεσσαλονίκη να ήταν ομορφότερη εάν δεν είχε ξηλωθεί το τραμ, εάν δεν είχαν γκρεμιστεί τα όμορφα νεοκλασικά για να κτιστούν άχαρες στην πλειονότητά τους πολυκατοικίες και εάν η πόλη επεκτεινόταν εις πλάτος και όχι καθ’ ύψος. Μόνο που με το εάν δεν καταγράφεται η πραγματικότητα, ούτε γράφεται η ιστορία. Σήμερα η πόλη είναι αυτή που είναι και σε αυτό το σκηνικό το μετρό έδωσε λύσεις, που θα πολλαπλασιαστούν με την επέκταση του αρχικά στην Καλαμαριά και αργότερα -όπως λένε ή ψιθυρίζουν οι αρμόδιοι- στο υπόλοιπο πολεοδομικό συγκρότημα. Κι αυτό έγινε κατανοητό την πρώτη ημέρα που λειτούργησε πέρσι τον Νοέμβριο. Αλλά και τη χθεσινή πρώτη ημέρα που σταμάτησε προσωρινά να κυκλοφορεί.