Για πολλά χρόνια μέχρι το φθινόπωρο του 2023, όταν ξεκίνησαν τα έργα κατασκευής της υπερυψωμένης περιφερειακής οδού (Flyover) και η Τροχαία υποχρεώθηκε να πάρει μέτρα για το κυκλοφοριακό χάος στη Θεσσαλονίκη, το κέντρο της πόλης ήταν ένα απέραντο πάρκινγκ. Λίγο καλύτερη ήταν η εικόνα μόνο στη λεωφόρο Νίκης, όπου από την περίοδο του κορωνοϊού ο δήμος είχε «κατεβάσει» τον ποδηλατόδρομο στο οδόστρωμα, οι λωρίδες του δρόμου από τρεις είχαν γίνει δύο και το παρκάρισμα ήταν απαγορευτικό, διότι έστω κι ένα αυτοκίνητο ουσιαστικά έκλεινε τον δρόμο. Ειδικά τα Σαββατοκύριακα οι οδηγοί που έφταναν στο κέντρο στάθμευαν κυριολεκτικά όπου έβρισκαν -εκτός ίσως από την πλατεία Αριστοτέλους-, ενώ από το μεσημέρι του Σαββάτου μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής από αυτόν τον κανόνα δεν ξέφευγε ούτε η λεωφορειολωρίδα της Τσιμισκή. Η εικόνα της πόλης ήταν έντονα… ανατολίτικη και σε κάθε περίπτωση δεν είχε σχέση με την Ευρώπη. Η δικαιολογία ότι η Θεσσαλονίκη δεν έχει αρκετές θέσεις στάθμευσης, κάτι που συνιστά πραγματικότητα, σε συνδυασμό με την ελλιπή αστική συγκοινωνία, αλλά και με το γεγονός ότι οι Θεσσαλονικείς δεν έχουν μάθει να πληρώνουν για πάρκινγκ, είχαν ως αποτέλεσμα για χρόνια την… αυτοοργάνωση εις βάρος του δημοσίου χώρου. Κάποιος που ήξερε επειδή είχε πάει έλεγε ότι η πόλη θυμίζει… Μπανγκόκ.
Όλα αυτά άλλαξαν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο με την Τροχαία να βρίσκεται διαρκώς παρούσα στους δρόμους του κέντρου. Καθημερινά. Από το πρωί μέχρι το βράδυ -ακόμη και τα ξημερώματα-, όχι μόνο τις εργάσιμες ημέρες, αλλά και τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες. Οι δρόμοι καθάρισαν και η έλευση του Μετρό βοήθησε, ώστε σήμερα το κέντρο της Θεσσαλονίκης να έχει λειτουργικότητα και εικόνα ευρωπαϊκής πόλης. Επειδή, μάλιστα, η Τροχαία τούς τελευταίους 18 μήνες είναι απίστευτα συνεπής για τα ελληνικά δεδομένα, ακόμη και οι πιο δύστροποι το πήραν απόφαση και οι γκρίνιες έχουν σταματήσει.
Φυσικά στην Ελλάδα οι συμπεριφορές αλλάζουν όπως ο καιρός. Με την πρώτη ευκαιρία -ή δήθεν ευκαιρία- οι παλιές συνήθειες επιστρέφουν. Κάπως έτσι την προηγούμενη Παρασκευή, ημέρα του συλλαλητηρίου για τα Τέμπη, πολλοί κατέβηκαν στο κέντρο με τα αυτοκίνητά τους, τα οποία παράτησαν όπου βρήκαν εν ονόματι της… αγωνιστικότητας. Ως αποτέλεσμα οι τροχονόμοι έκοψαν αρκετές κλήσεις και οι γερανοί μετακίνησαν ορισμένα αυτοκίνητα, αφού ελάχιστοι πειθάρχησαν με τις οδηγίες για τις μετακινήσεις που είχαν δοθεί ενόψει συλλαλητηρίου. Συνέπεια όλων αυτών είναι η Διεύθυνση Τροχαίας να έχει κατακλυσθεί από αιτήματα για ακύρωση κλήσεων λόγω της… ημέρας.
Η ελληνική ιδιοτυπία, για την οποία δυστυχώς κάποιοι ανάμεσά μας εξακολουθούν να είναι υπερήφανοι παρά την ιστορική εμπειρία, έχει ως βασικό της χαρακτηριστικό ένα ψευτοαναρχισμό κατά πώς βολεύει τον καθένα. Διότι «Ο τράχηλος του (νέο)Έλληνα ζυγό δεν υπομένει» -για να παραφράσουμε τον Ανδρέα Κάλβο-, αλλά αυτό ισχύει υπό προϋποθέσεις, που έχουν να κάνουν με την πάρτη του καθενός. Ειδικά στη Θεσσαλονίκη η καλή, πλέον, εικόνα του κέντρου -το πρωί, το μεσημέρι, το απόγευμα, το βράδυ, τις καθημερινές, τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες- είναι το σημαντικότερο συλλογικό επίτευγμα της πόλης εδώ και πολλά χρόνια. Τόσο για λειτουργικούς όσο και για αισθητικούς λόγους. Μία βελτίωση που αντανακλάται στην καθημερινότητα όσων βρίσκονται στο κέντρο, αλλά και στην οικονομία, αφού οι επισκέπτες βρίσκονται σε ένα ελκυστικό περιβάλλον, ενώ δεν δυσκολεύονται να μετακινηθούν -και να εξυπηρετηθούν γενικότερα. Πρόκειται για κατάκτηση, η οποία θα πρέπει να διαφυλαχθεί ως… κόρη οφθαλμού και να μην ατονήσει, όπως συχνά συμβαίνει στη χώρα μας. Διότι κάποια στιγμή θα πρέπει να μάθουμε να δίνουμε αξία και στα λεγόμενα αυτονόητα, που μόνο τέτοια δεν είναι. Σε καταστάσεις που λόγω της ευρυθμίας τους ούτε μας απασχολούν ούτε τις συζητάμε. Διότι στη χώρα όπου οι εξαιρέσεις είναι ο κανόνας -δεν τον επιβεβαιώνουν απλώς- καλό θα ήταν πού και πού κανόνας να είναι ο… κανόνας.
ΥΓ. Όπως έγραψε χθες η Voria.gr, στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης επικράτησε την Τρίτη εκνευρισμός (sic) επειδή κάποιοι συμπολίτες θεώρησαν ότι κλήσεις σε αυτοκίνητα έκοβε και η Δημοτική Αστυνομία. Κάτι που δεν ισχύει αφού οι δημοτικοί αστυνομικοί, οι οποίοι συχνά για να επιβάλλουν την τάξη συμπεριφέρονται σαν… κανονικοί αστυνομικοί -και καλά κάνουν αν πρόκειται να γίνει η δουλειά-, εκείνη την ημέρα απεργούσαν, αφού επέλεξαν για μία ημέρα να είναι δημοτικοί υπάλληλοι και όχι αστυνομικοί.
ΥΓ2. Από πότε η διασφάλιση της ευταξίας στην πόλη, ακόμη κι όταν εξελίσσεται μια δημόσια ειρηνική διαμαρτυρία, είναι -ή θα μπορούσε να είναι- κάτι κατακριτέο; Διότι είναι απολύτως βέβαιον ότι οι διοργανωτές κάθε συγκέντρωσης -και της συγκέντρωσης της περασμένης Παρασκευής- δεν θέλουν να παρεμποδίσουν ή να δυσκολέψουν την καθημερινότητα τόσο όσων δεν συμμετέχουν για δικούς τους λόγους στην κινητοποίηση όσο και των συμπολιτών που έχουν δυσκολία κίνησης και πρόσβασης. Από ανθρώπους με κινητικά και άλλα προβλήματα αναπηρίας μέχρι τις μητέρες με τα καροτσάκια και τους ηλικιωμένους με το μπαστούνι. Ας μην επαναλαμβάνουμε κάθε φορά τα ίδια και τα ίδια…