Είδηση πρώτη: «Εντατικούς ελέγχους για παράνομη στάθμευση έκανε την Τετάρτη η Τροχαία Θεσσαλονίκης στο κέντρο της πόλης. Η Τροχαία βεβαίωσε πάνω από 400 παραβάσεις, εκ των οποίων οι 55 αφορούν σε στάθμευση οχημάτων σε πεζόδρομο. Συγκεκριμένα, ελέγχθησαν 480 οχήματα και βεβαιώθηκαν συνολικά 443 παραβάσεις, εκ των οποίων οι 403 αφορούσαν σε παράνομη στάθμευση».
Είδηση δεύτερη: «Την ίδια ημέρα (Τετάρτη), στον Δήμο Λαγκαδά πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι από αστυνομικούς του Τμήματος Τροχαίας Λητής σε 125 οχήματα και βεβαιώθηκαν συνολικά 115 παραβάσεις: 25 για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας, 70 για ωράρια φορτηγών - ταχογράφους και 20 για λοιπά αδικήματα».
Οι δύο ειδήσεις που δημοσιεύθηκαν την περασμένη Πέμπτη έχουν κάποια κοινά στοιχεία. Επίσης έχουν διαφορές. Από κοινού, όμως, οδηγούν σε ένα συμπέρασμα. Τα κοινά στοιχεία αφορούν ότι πρόκειται για ελέγχους της τροχαίας στην ευρύτερη Θεσσαλονίκη. Επίσης, ότι τα ποσοστά παραβατικότητας και στις δύο περιπτώσεις είναι εξαιρετικά υψηλά, κυριολεκτικά θεόρατα. Διαφορετικό είναι το είδος των παραβάσεων στις δύο περιοχές της Θεσσαλονίκης. Στο κέντρο της πόλης οι παραβάσεις αφορούν κατά κύριο λόγο την παράνομη στάθμευση και στάθμευση πάνω σε πεζοδρόμια. Στην ημιαστική περιοχή του Λαγκαδά έχουμε παραβάσεις ορίου ταχύτητας και ωράρια φορτηγών. Το συμπέρασμα, όμως, απ’ όλη αυτή την κινητοποίηση της τροχαίας στη Θεσσαλονίκη είναι ένα: η αποτυχία της πρόληψης, που μοιραία οδηγεί σε… θρίαμβο της καταστολής.
Οι υπεύθυνοι της τροχαίας στη Θεσσαλονίκη οφείλουν μετά την εμπειρία της περασμένης Τετάρτης να προβληματιστούν. Όπως συνηθίζουν να λένε και οι νεότεροι ανάμεσά μας «να το πάρουν αλλιώς». Διότι –όπως υποθέτουμε- το μέγα ζήτημα είναι η ευταξία, η λειτουργικότητα και η ασφάλεια στους δρόμους και όχι η είσπραξη προστίμων.
Φυσικά οι δύο περιοχές –κέντρο Θεσσαλονίκης και Λαγκαδάς- έχουν διαφορετικές ανάγκες. Και αν σε μία ημιαστική – ημιαγροτική περιοχή τα πράγματα είναι δύσκολα λόγω εκτάσεως και ποικιλίας δραστηριοτήτων, για το κέντρο της πόλης το τι δέον γενέσθαι είναι απολύτως σαφές. Χρειάζεται προληπτική αστυνόμευση με εμφανή παρουσία της τροχαίας στους δρόμους, ώστε να αποθαρρύνονται οι οδηγοί να παρκάρουν όπου να’ ναι, όποτε να’ ναι. Πρόκειται για πρακτική που κατά καιρούς εφαρμόζεται με εντυπωσιακά αποτελέσματα, μόνο που δεν έχει διάρκεια, με αποτέλεσμα η εικόνα του μπάχαλου και της ασυδοσίας να επανέρχεται μετά από λίγες ημέρες. Υπάρχουν, μάλιστα, περιοχές του δήμου Θεσσαλονίκης, όπως για παράδειγμα το 5ο Διαμέρισμα, και ώρες, κυρίως οι απογευματινές, που η έννοια της αστυνόμευσης κυκλοφορίας και στάθμευσης είναι τόσο σπάνια, που πρακτικά δεν υπάρχει.
Προφανώς το συγκεκριμένο σταυρόλεξο για το κυκλοφοριακό στους δρόμους του κέντρου της Θεσσαλονίκης δεν είναι εύκολο. Αν ήταν θα είχε λυθεί προ πολλού και όλοι θα ήταν ευχαριστημένοι. Το αντίθετο ισχύει: πρόκειται για εξίσωση με πολλές παραμέτρους, το εύρος των οποίων ξεκινάει από την υποχρέωση τήρησης των κανόνων και την ομαλή κυκλοφορία οχημάτων και πεζών και φτάνει μέχρι τη λειτουργία της αγοράς. Επίσης, στη λύση του συγκεκριμένου προβλήματος δεν υπάρχει ένας εμπλεκόμενος, αλλά τουλάχιστον δύο: Η τροχαία και ο δήμος Θεσσαλονίκης, τόσο δια των πολιτικών του αποφάσεων, όσο και δια της λειτουργίας της δημοτικής αστυνομίας. Ένα χιλιοειπωμένο παράδειγμα, που έχει όμως σημασία διότι η πρακτική του διάσταση είναι εμφανής δια γυμνού οφθαλμού, είναι το ότι ο δήμος –κατά δήλωση της δημοτικής αρχής με τη σύμφωνη γνώμη της Ελληνικής Αστυνομίας- το 2020 αφαίρεσε από κομβικούς δρόμους του κέντρου της πόλης τα κολονάκια που είχαν τοποθετηθεί τα αμέσως προηγούμενα χρόνια με χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και εμπόδιζαν το διπλοπαρκάρισμα. Επομένως διευκόλυναν τη ροή της κυκλοφορίας. Κάπως έτσι η Ερμού, η Μητροπόλεως και η Λεωφόρος Στρατού επανήλθαν στην επί δεκαετίες προβληματική τους κατάσταση. Και μπορεί στα χρόνια της πανδημίας οι περιορισμοί στην κίνηση να είχαν ως αποτέλεσμα τα προβλήματα στους συγκεκριμένους δρόμους να ήταν περιορισμένα, αλλά η πλήρης απελευθέρωση των κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων επανάφερε σε αυτούς τους δρόμους την… κόλαση. Υπάρχουν στιγμές μέσα στην ημέρα που είναι αδιάβατοι. Πιθανότατα, βέβαια, ούτε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, ούτε οι αντιδήμαρχοι, ούτε οι αξιωματικοί της ΕΛΑΣ να χρειάστηκε να τους διασχίσουν μέσα σε ένα ταλαίπωρο λεωφορείο του ΟΑΣΘ, το οποίο αγκομαχάει και ταυτόχρονα… ελίσσεται.
Σε αυτή τη φάση και μέχρι να απαγορευθεί η κυκλοφορία των ιδιωτικών αυτοκινήτων σε ολόκληρο το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης -κάτι που μοιραία θα γίνει κάποια στιγμή, εννοείται με καθυστέρηση δεκαετιών και όταν ο κόμπος φτάσει στο χτένι, όπως όλα σε αυτή την πόλη- η λύση για την κυκλοφορία και τη στάθμευση στο κέντρο είναι η προληπτική αστυνόμευση. Η συνεχής παρουσία των ανθρώπων της τροχαίας στα… ύποπτα σημεία, τα οποία οι πάντες γνωρίζουν. Και αν δεν τα γνωρίζουν μπορούν να τα μάθουν! Εάν αυτή η αστυνόμευση γίνει με συνέπεια σε βάθος χρόνου, το μήνυμα θα περάσει. Εάν παρουσία των τροχονόμων παραμείνει σε επίπεδα… δειγματοληψίας, μία στο τόσο, τα αποτελέσματα θα είναι ανακοινώσεις με συντριπτικά ποσοστά παραβατικότητας. Κάτι που –ας το επαναλάβουμε, διότι η επανάληψη είναι μήτηρ πάσης μαθήσεως- συνιστά αποτυχία. Αποτυχία στόχων, διότι ο κάθε καλοπροαίρετος μπορεί βασίμως να υποθέσει ότι ο στόχος όσων είναι αρμόδιοι για την κατάσταση και την εικόνα στους δρόμους της Θεσσαλονίκης είναι η ευταξία, η λειτουργικότητα, η ασφάλεια και η τήρηση της νομιμότητας και όχι τα πρόστιμα.
ΥΓ. Δεν είναι και τόσο μακρινές οι εποχές των δεκαετιών του 1980 και του 1990 όταν στο σύνολο των Ελλήνων είχε εδραιωθεί η –προφανώς εσφαλμένη- πεποίθηση ότι το κράτος έβγαζε την τροχαία στους δρόμους αναλόγως των αναγκών που είχαν τα δημόσια ταμεία!